Lajme nga vendi
„RMV më strikte se Evropa” në raport me duhanpirësit, ata edukojnë vendi ynë po ndëshkon!
Në emër të “harmonizimit me Evropën”, në Maqedoninë e Veriut po shtyhet një ligj kundër duhanpirjes që në praktikë nuk ka precedent në shumicën e vendeve evropiane. Ajo që paraqitet si kujdes për shëndetin publik, po shndërrohet në një mekanizëm ndëshkues, selektiv dhe disproporcional ndaj një kategorie të caktuar qytetarësh duhanpirësve. Agjencia e Lajmeve Zhurnal ka bërë një analizë të detajuar të bazuar në fakte dhe argumente konkrete sa i përket praktikave evropiane në raport me duhanpirësit.
Një gjë është e qartë derisa RMV po përndjek qytetarët, Evropa përmes ligjeve edukon – Evropa, shpesh e përdorur si alibi politike, nuk ka një ligj unik për duhanpirjen. Çdo shtet rregullon këtë çështje sipas realitetit të vet social, kulturor dhe ekonomik. Pikërisht këtu qëndron problemi ndërsa shumica e vendeve të BE-së ndjekin një qasje të balancuar mes mbrojtjes së shëndetit publik dhe lirive individuale, Maqedonia e Veriut po zgjedh rrugën e ekstremit.
Po, është e vërtetë që në pothuajse të gjitha vendet e BE-së është e ndaluar pirja e duhanit në ambiente të mbyllura publike restorante, bare, zyra, transport publik. Por këtu mbaron ngjashmëria. Në një numër të madh shtetesh evropiane si Gjermania, Italia, Austria, Holanda, Polonia dhe Çekia lejohen dhoma të posaçme për duhanpirës, të ventiluara dhe të rregulluara rreptësisht. Kjo është një zgjidhje kompromisi, që respekton si të drejtën për ajër të pastër, ashtu edhe lirinë e zgjedhjes.
Por tani çuditërisht çfarë e gjeti Maqedoninë e Veriut?
Sjellë propozim ligje pa asnjë përjashtim, asnjë hapësirë alternative, asnjë fleksibilitet rajonal apo funksional. Pra, lirshëm mund të thuhet se Ligji është i verbër dhe i pamëshirshëm. Asnjë vend evropian nuk e ndalon pirjen e duhanit kudo në hapësira të hapura. Dhe, siduket për diçka po tenton të bëhet vendi i parë vendi ynë por ja që ia ka huqur keq dhe rëndë kësaj radhe.
Një tjetër fakt që shpesh anashkalohet nuk ekziston asnjë shtet në BE që ndalon pirjen e duhanit në të gjitha hapësirat e hapura publike. Rrugët, sheshet, trotuaret, tarracat e kafeneve dhe ballkonet private janë, në shumicën dërrmuese të Evropës, zona ku pirja e duhanit lejohet.Edhe vendet më restriktive, si Franca apo Spanja, aplikojnë ndalime të synuara dhe specifike pranë shkollave, në parqe për fëmijë, në plazhe të caktuara por jo ndalime totale që kriminalizojnë praninë e duhanpirësit në hapësirën publike.
“Maqedonia e Veriut më strikte se Evropa” pa arsye dhe pa analizë –
Sipas krahasimeve që kemi bërë Maqedonia e Veriut rezulton më strikte se Gjermania, Austria dhe Holanda, më rigoroze se shumica e vendeve me ligje “të moderuara”, pa mekanizma balancues që ekzistojnë në 61% të shteteve evropiane. E kjo është absurde vetëm kur dëgjihet e lexohet e lëre të ndodhë në praktikë. Madje, edhe në vende me traditë të fortë kundër duhanit si Irlanda apo Franca, ligji fokusohet te mbrojtja e të tjerëve, jo te ndëshkimi simbolik i duhanpirësit.
Shëndeti publik nuk mbrohet me gjoba selektive –
Askush nuk konteston nevojën për mbrojtjen nga tymi pasiv, sidomos për fëmijët dhe punonjësit. Por shëndeti publik nuk ndërtohet me ndalim absolut, pa alternativë, pa debat dhe pa respekt për realitetin shoqëror. Askush nuk e konteston dëmin nga duhani por kjo çështje duhet rregulluar në mënyrë graduale dhe jo sikurse polici me shkop mbi kokë.
Kujtojmë që, në Evropë, ligjet kundër duhanit janë rezultat i kompromiseve sociale. Në Maqedoninë e Veriut sillen vendime nën diktat “komunist” nga nesër kështu dhe pikë. Nëse vërtet synohet harmonizimi me BE-në, atëherë duhet të merret i gjithë modeli evropian, jo vetëm pjesë të caktuara. Përndryshe, ky ligj nuk është evropian është thjesht një demonstrim force mbi qytetarët më të lehtë për t’u gjobitur dhe për ta mbushur arkën e shtetit. E pastaj si menaxhohet arka e shtetit është temë në vete. /Zhurnal.mk
Lajme nga vendi
Kronika e zezë – Tetovë dhe Gostivar, 22 Tetor
Dje, zyrtarë policorë nga Sektori për Polici Kriminalistike pranë SPB Tetovë dhe nga ekipi mobil “Task Force”, në koordinim me përfaqësues të Inspektoratit Shtetëror të Tregut dhe Drejtorisë së të Ardhurave Publike, kanë realizuar kontroll aksional në një objekt hotelerie në Qendrën Tregtare të Qytetit në Tetovë.
Me këtë rast, para objektit është zënë një 48-vjeçar nga Tetova dhe gjatë kontrollit tek ai është gjetur një substancë e bardhë pluhur, pas çka është privuar nga liria.
Ndërsa, brenda në objekt, te pronari 54-vjeçar nga fshati Trebosh janë gjetur 15 paketime me substancë të bardhë pluhur, pas çka edhe ai është privuar nga liria.
Të dy janë ndaluar në stacionin policor dhe pas dokumentimit të plotë të rasteve, ndaj tyre do të vijojë parashtresë përkatëse.
…….
Dje në orën 12:00 në Stacionin Policor Gostivar, nga Ndihma e Shpejtë Mjekësore Gostivar është denoncuar se te ata është sjellë një 15-vjeçar nga Gostivari pa shenja jete. Sipas denoncimit, në shtëpinë e tij në Gostivar ai kishte rrëshqitur dhe ka rënë shkallëve, ndërsa pasi është pranuar në spital, pas reanimimit të kryer ka shfaqur shenja jete dhe me automjet të Ndihmës së Shpejtë Mjekësore Gostivar është transferuar në Kompleksin e Klinikave “Nënë Tereza” në Shkup, ku i janë konstatuar lëndime të rënda trupore. Është njoftuar prokurori publik, është kryer këqyrje në vendngjarje dhe po merren masa për zbardhjen e ngjarjes.
…….
Dje në orën 19:10 në Stacionin Policor Tetovë, një 38-vjeçar nga Tetova ka denoncuar se rreth orës 18:30 në rrugën “Todor Cipovski Merxhan”, djali i saj 11-vjeçar është sulmuar fizikisht nga një i mitur tjetër. Po merren masa për zbardhjen e rastit.
……
Dje në orën 22:30 në Hanet e Mavrovës, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Mavrovë kanë privuar nga liria një 22-vjeçar nga Shkupi. Gjatë një kontrolli në trafik është ndaluar automjeti i udhëtarëve “Volksëagen Golf” me targa të Shkupit, të cilin e drejtonte ai, me ç’rast është konstatuar se e drejtonte pa pasur leje drejtimi. Automjeti është konfiskuar dhe pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë parashtresë përkatëse.
……..
Dje në orën 20:00 në Stacionin Policor Gostivar, një 71-vjeçar nga Gostivari ka denoncuar se rreth orës 18:30 te Stacioni i Autobusëve në Gostivar, derisa po kryente detyrat e punës si taksist, është sulmuar fizikisht nga një person. Po merren masa për zbardhjen e rastit.
…….
Dje në orën 13:25, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Gostivar kanë privuar nga liria një 29-vjeçar nga Gostivari, i cili ditën e mëparshme është denoncuar nga nëna e tij 53-vjeçare se në disa raste e ka kërcënuar. Pas dokumentimit të plotë të rastit, ndaj tij do të parashtrohet kallëzim përkatës.
……
Pas mesnate në orën 02:00 në SPB Tetovë është denoncuar se ka shpërthyer zjarr në një arë në fshatin Sellarcë e Epërme. Zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Zherovjan kanë dalë në vendngjarje dhe kanë konstatuar se është djegur kashtë, e cila ishte grumbulluar në disa pirgje. Ekipi i Njësisë Territoriale Kundër Zjarrit e ka shuajtur zjarrin, ndërsa persona të lënduar nuk ka. Këqyrja e vendngjarjes është kryer nga ekipi i SPB Tetovë.
Lajme nga vendi
Në shtator, tetë burra në Maqedoni u diagnostikuan me HIV, vetëm këtë vit janë regjistruar 49 raste të reja
Në shtator të këtij viti, në Maqedoninë e Veriut u regjistruan tetë raste të reja me HIV/AIDS, të gjitha te persona të gjinisë mashkullore, tregojnë të dhënat nga buletini më i ri mujor i Institutit të Shëndetit Publik (ISHP). Katër nga personat e diagnostikuar rishtazi janë të moshës 30 deri në 39 vjeç, ndërsa nga një rast është regjistruar në grupmoshat 15–19 vjeç, 20–29 vjeç, 40–49 vjeç dhe 50–59 vjeç, transmeton Portalb.mk.
Në shtator u raportuan edhe dy raste të vdekjes te persona me HIV, të cilët ishin regjistruar më parë me këtë infeksion, përkatësisht në vitin 2015 dhe 2018. Të dy personat që vdiqën ishin të moshës 40 deri në 49 vjeç. Sipas të dhënave të ISHP-së, nga fillimi i vitit 2026 deri më 30 shtator, në vend janë regjistruar gjithsej 49 raste me HIV/AIDS.
Që nga fillimi i regjistrimit të rasteve, në vitin 1987, e deri në shtator të vitit 2026, në vend janë regjistruar gjithsej 778 persona me HIV/AIDS. Prej tyre, 520 persona jetojnë me HIV/AIDS, 144 kanë vdekur, ndërsa 114 figurojnë si të humbur për ndjekje, përkatësisht si persona që janë shpërngulur jashtë vendit.
Në buletinin për sëmundjet akute infektive thuhet se gjatë shtatorit në Maqedoninë e Veriut katër persona kanë vdekur nga ethet e Nilit Perëndimor, ndërsa gjithsej 1.042 persona janë prekur nga sëmundje akute infektive. Numri i të prekurve është 22 përqind më i lartë krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar, kur ishin regjistruar 854 raste.
“Të katër personat që kanë vdekur ishin të moshës 65 deri në 70 vjeç dhe te ta ishte diagnostikuar forma neuroinvazive e etheve të Nilit Perëndimor. Ata ishin të hospitalizuar në Klinikën Universitare për Sëmundje Infektive dhe Gjendje Febrile në Shkup, ndërsa te të gjithë ishin regjistruar edhe sëmundje shoqëruese”, thuhet në buletin.
Epidemia e etheve të Nilit Perëndimor është ende në vazhdim.
Pjesa më e madhe e sëmundjeve infektive të regjistruara në shtator ishin infeksione të zorrëve. Nga gjithsej 1.042 rastet e raportuara, 694 ishin raste me enterokolit, që përbëjnë 66,6 përqind të të gjitha sëmundjeve akute infektive të regjistruara.
Krahasuar me shtatorin e vitit të kaluar, kur ishin raportuar 465 raste me enterokolit, këtë vit është shënuar rritje prej 49,2 përqind. Nga fillimi i këtij viti deri në fund të shtatorit janë regjistruar 4.313 raste, që është 43,1 përqind më shumë sesa në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Në vendin e dytë për nga shpeshtësia janë lija e dhenve, me 123 persona të prekur, të ndjekura nga salmoneloza me 56 raste, zgjebja me 47 raste dhe infeksionet bakteriale e intoksikimet e shkaktuara nga ushqimi me 30 raste.
Në shtator u regjistruan edhe 29 raste të mononukleozës infektive, tetë raste të sëmundjes së legjionarëve dhe gjashtë infeksione të shkaktuara nga bakteri Escherichia coli.
Lajme nga vendi
Ministria e Transformimit Digjital në RMV bllokon përkohësisht trafikun e jashtëm në internet si masë parandaluese
Ministria e Transformimit Digjital informon se, si pjesë e aktiviteteve parandaluese, trafiku i jashtëm në internet në sistemet e prekura është bllokuar përkohësisht, me qëllim parandalimin e shfrytëzimit të mundshëm të dobësive.
Prandaj, ata theksojnë se Ministria, përmes Sektorit të Sigurisë Kibernetike dhe ekipit qeveritar të sigurisë kompjuterike (MKD-GOV-CSIRT), vazhdon me monitorimin e zgjeruar dhe të vazhdueshëm të kërcënimeve kibernetike, analizën e ngjarjeve të sigurisë dhe të dhënave të regjistrave, si dhe kontrollin e treguesve të mundshëm të kompromentimit.
Përndryshe, institucionet qeveritare dhe kompanitë në të gjithë Evropën dhe botën u detyruan të mbyllin faqet e tyre të internetit dje, pasi u zbuluan të meta serioze në gjuhën e programimit mbi të cilën bazohet pjesa më e madhe e internetit, raportuan mediat botërore.
Ministria e Transformimit Digjital informon se, si pjesë e aktiviteteve parandaluese, trafiku i jashtëm i internetit në sistemet e prekura u bllokua përkohësisht, me qëllim parandalimin e shfrytëzimit të mundshëm të dobësive.
Më pas, shtohet, u kryen kontrolle në versionet e softuerit dhe u aplikuan patch-e dhe përditësime të përshtatshme sigurie, si dhe u kontrollua funksionaliteti dhe siguria e serverëve të internetit.
Masat, thonë nga Ministria, synojnë të zvogëlojnë rrezikun e aksesit të paautorizuar dhe kompromentimit të mundshëm të serverëve të internetit.
“Sipas kontrolleve të kryera deri më tani, nuk janë gjetur indikacione për shfrytëzim të suksesshëm të dobësive të listuara ose për kompromentimin e faqeve të internetit të Qeverisë dhe ministrive”, thuhet në njoftim.

