Connect with us

Lajme nga vendi

PRERJA CEZARIANE – E DREJTA E ZGJEDHJES APO NEVOJË MJEKËSORE?! (VIDEO)

Published

on

Dilema nëse gratë duhet që në mënyrë të pavarur të vendosin se si do të lindin – në mënyrë natyrale apo me ndërhyrje cesariane, është bërë një ndër çështjet më të ndjeshme në shoqërinë bashkëkohore. Edhe pse e drejta personale mbi trupin është çështje thelbësore e autonomisë, mjekësia paralajmëron se lindjet nuk janë vetëm akt personal, por një proces i ndërlikuar biologjik që sjell rreziqe potenciale.

Në Maqedoninë e Veriut, shkalla e lindjeve me ndërhyrje cesariane, sipas gjinekologëve, është rreth 43%, shumë lartë mbi mesataren evropiane. Derisa vendet evropiane kanë vendosur rregulla se kur dhe pse duhet të bëhet prerja cezariane, në vendin tonë thuajse çdo e dyta lindje përfundon me operacion, që e shndërron këtë intervenim nga domosdoshmëria mjekësore në një praktikë të përgjithshme.

Mjekët thonë se ky trend është rezultat i frikës nga dhimbjet, informimi jo i mjaftueshëm, por edhe ves kulturologjik tek një pjesë e grave shtatzëna dhe mjekëve për të zgjedhur rrugën më të sigurtë dhe më të parashikueshme.

MERALE REXHEPI – GJINEKOLOGE

“Shkaqet kryesore për lindjet me prerje cezariane janë, e para që mund të them, është mosha e shtyrë e nënës për lindjen e parë, kuptohet se karriera, shkollimi, punësimi, shumë të zëna, prandaj dhe e anulon lindjen e parë kështu që cdo lindje që bëhet pas moshës 35 vjecare llogaritet si lindje e rrezikuar, shtatëzani e rrezikuar, në ato raste shkohet me prerje cezariane, e tash në qoftë se një paciente njëherë lind me prerje cezariane gjasat janë shumë të mëdha që edhe lindjet e tjera do të shkojnë me prerje cezariane”

Advertisement

Në këtë drejtim vazhdimisht zhvillohen debate se ku duhet të vendoset kufiri. Në aspektin mjekësor, ndërhyrja cesariane rekomandohet në raste kur lindja natyrale paraqet rrezik për nënën apo foshnjën.

Por, mjekët thonë se vendimi se si të bëhet lindja duhet të bazohet në besim të ndërsjelltë, dialog, arsimimin e grave shtatzëna dhe informimit.

MERALE REXHEPI – GJINEKOLOGE

“Pacientet duhet të jenë shumë stabile dhe shumë të përgatitura se çfarë i pret gjatë lindjes, kjo duhet të punohet vecanërisht me mjekët amë se ata e udhëheqin shtatëzaninë dhe t`u tregohet se lindja është një akt që nuk është I lehtë por duhet t`u sqarohet se do të ndodh në praninë e profesionistëve qoftë mjekëve, qoftë mamitë, me një personel të gjërë ku na bashkangjiten dhe anestesteziologët dhe pediatri dhe duhet të pranohet si gjë normale dhe si gjë më e bukur që mund t`i ndodh një femre ku do ta sjell trashëgiminë e vet dhe ajo të trajtohet si dicka e pritur se shkon me disa vështirësi dhe është kaluese dhe kryesore është që fundi të jetë I mire”

Psikologët thonë se faktorët psikologjik ndonjëherë janë shumë më determinues se sa faktorët fizik. Frika e prindërimit, frika e lindjes e ngadalëson këtë proces.

Advertisement

FATIME ZIBERI – PSIKOLOGE

Faktori psikologjik këtu din ta ndërlikoj shumë herë punën për shkak se është punë hormonale  dhe është një disbalans total hormonal dhe  mos kontrolli psikologjik  që mund të shkaktojë më tepër dëm sesa dobi prandaj dhe ne sugjerojmë që gjithmonë të jeni të qeta. Aspekti psikologjik është shumë I rëndësishem në atë kuptim që mos të vijë deri te rritja e stresit, ankthit, dhe panikut dhe të menduarit e tepërt rreth asaj se si do të jetë lindja, cka do të ndodh, si do të ndodh dhe ndaj ndryshimeve fizike që ua kanë frikën për shkak se të  jemi të hapur dhe të sinqertë askush nuk ka aq tolerancë të madhe ndaj dhimbjeve.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, prerja cezariane është një ndër ndërhyrjet kirurgjikale më të shpeshta në botë, me një rritje të vazhdueshme globale – nga 6% e lindjeve në vitin 1990, në 21% në vitin 2018, ndërsa deri në vitin 2030 pritet të arrijë në rreth 30%. TV KOHA

Advertisement

Lajme nga vendi

Rriten kreditë në Maqedoni, normat e interesit bankar mbeten të pandryshuara

Published

on

Në shkurt të këtij viti, norma mesatare e interesit për totalin e kredive ishte 4.73 për qind, duke mbetur në nivelin e muajit të kaluar, ndërsa në bazë vjetore u ul me 0.45 pikë përqindjeje (pp). Norma mesatare e interesit për totalin e depozitave shënoi një rënie mujore prej 0.01 pp, dhe në bazë vjetore është e pandryshuar në 2.19 për qind, informoi Banka Popullore.

“Norma mesatare e interesit për kreditë e miratuara rishtazi në shkurt shënoi një rritje mujore dhe vjetore prej 0.22 pikë përqindjeje dhe 0.06 pikë përqindjeje, përkatësisht, dhe arriti në 4.69 përqind. Norma mesatare e interesit për depozitat e pranuara rishtazi shënoi një rritje mujore prej 0.08 pikë përqindjeje, ndërsa mbeti e pandryshuar në bazë vjetore dhe arriti në 2.41 përqind”, njoftoi BNBRSM.

Në shkurt, theksoi Banka Popullore e Maqedonisë së Veriut në një deklaratë, norma mesatare e interesit për kreditë totale për sektorin e korporatave mbeti në të njëjtin nivel prej 4.35 përqind si në muajin paraprak. Krahasuar me shkurtin e vitit të kaluar, kjo normë interesi është më e ulët me 0.47 pikë përqindjeje.

Norma e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për sektorin e korporatave, në shkurt, shënoi një rritje mujore prej 0.35 pikë përqindjeje dhe arriti në 4.62 përqind. Ndryshimi është rezultat i normave më të larta të interesit për kreditë në denarë pa klauzolë valutore dhe për normat e interesit për kreditë në valutë të huaj (me 0.42 pikë përqindjeje dhe 0.15 pikë përqindjeje, përkatësisht), në kushte të një rënieje të normave të interesit për kreditë në denarë me klauzolë valutore (me 0.22 pikë përqindjeje). Rritja vjetore e normës së interesit për kreditë e miratuara rishtazi për sektorin e korporatave arriti në 0.17 pikë përqindjeje, specifikon BBRSM.
Në shkurt, shtuan ata, norma mesatare e interesit për depozitat totale të sektorit të korporatave u rrit me 0.02 pikë përqindjeje në bazë mujore dhe arriti në 2.73 përqind.

“Rritja rrjedh nga rritja e normave të interesit për depozitat në valutë të huaj dhe normave të interesit për depozitat në denarë pa klauzolë valutore (me 0.05 pikë përqindjeje dhe 0.01 pikë përqindjeje, përkatësisht), ndërsa normat e interesit për depozitat në denarë me klauzolë valutore nuk ndryshuan. Në bazë vjetore, kjo normë interesi u rrit me 0.02 pikë përqindjeje”, tha Banka Popullore.

Advertisement

Norma e interesit për depozitat e pranuara rishtazi të sektorit të korporatave, siç thonë ata, në shkurt shënoi një rritje mujore prej 0.45 pikë përqindjeje dhe arriti në 2.49 përqind.

Në shkurt, theksojnë ata, norma e interesit për kreditë totale të familjeve arriti në 5.1 përqind dhe shënoi një rënie prej 0.01 pikë përqindjeje në bazë mujore. Ndryshimi është rezultat i normave të ulëta të interesit për kreditë në denarë pa dhe me klauzolë valutore (me 0.03 pikë përqindjeje dhe 0.02 pikë përqindjeje, përkatësisht), ndërsa normat e interesit për kreditë në valutë të huaj janë të pandryshuara. Kjo normë interesi shënon një rënie vjetore prej 0.43 pikë përqindjeje.

Norma mesatare e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për familjet në shkurt ishte 4.76 përqind, që përfaqëson një rritje mujore prej 0.09 pikë përqindjeje. Rritja rrjedh nga normat më të larta të interesit për kreditë në valutë të huaj (me 0.01 pikë përqindjeje), ndërsa normat e interesit për kreditë në denarë pa dhe me klauzolë valutore u ulën (me 0.06 pikë përqindjeje dhe 0.02 pikë përqindjeje, përkatësisht). Në bazë vjetore, norma e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për familjet është më e ulët me 0.05 pikë përqindjeje, sipas BPRSM-së.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Prokuroria do të hapë rast lidhur me planin për kthimin e Gruevskit, ka folur edhe Grubi?!

Published

on

Ish zëvendës kryeministri i parë, Artan Grubi, vazhdon të intrigojë skenën politike në Maqedoni, sado që
për shkak se gjendet në arrest shtëpiak, nuk mund të ketë paraqitje të drejtpërdrejta në opinion. Pas arrestimit në
vendkalimin kufitar Bllacë, gjatë marrjes në pyetje në Prokurori, Grubi mes tjerash ka folur edhe për planin e qeverisë së kaluar për kthim në Maqedoni të ish kryeministrit, Nikolla Gruevski.

Nga burime të sigurta, Agjencia e Lajmeve Zhurnal mëson se Grubi ka përmendur edhe emrat e atyre që e kanë përgatitur planin mjaft kontravers, e që ishte shumë aktual para zgjedhjeve parlamentare të mbajtura në vtin 2024. Në këtë drejtim, ai ka përmendur emrin e ish presidentit të vendit Stev Pendarovski, por ka pranuar se në plan kanë qenë të kyçur edhe bashkëpartiakë të Grubit nga radhët e BDI-së.

Në fakt, siç marim vesh, Grubi faktikisht ka konfirmuar pjesën më të madhe të asaj që është shkruar më herët më media se operacioni për kthimin e Nikolla Gruevskit në Maqedoni, duhej të realizohet në atë mënyrë që Gjykata Supreme të legjitimon dhe konfirmon abolimin e ish-presidentit Gjorge Ivanov. Megjithatë ish zv/kryeministri i parë ka shtuar disa detaje, të cilat mund të krijojnë bazë solide për hapjen e një rasti gjyqësor, pasi dyshohet se i tërë ‘operacioni për kthimin e Gruevskit’ ka pasur edhe prapavijë korruptive, e madje janë premtuar miliona për finalizimin e tij, mëson Zhurnal.

Sipas shkrimeve të mediave, operacioni udhëhiqej nga kryesia e BDI-së, por në koordinim me liderët e LSDM-së,informacione që tanai mund të shkaktojnë probleme shtesë për partitë opozitare. Qëllimi final ka qenë që gjoja Gruevski, pas kthimit në vend, menjëherë të formojë një fraksion politik në VMRO-DPMNE.

Këtyre planeve atë kohë iu kundërshtua Gjykata Supreme, e veçanërisht kryetarja e saj, Besa Ademi.
Ademi ishte ankuar te disa ambasadorë të vendeve perëndimore për presione politike. rastësisht ose jo, në të njëjtën kohë ish ambasadorja amerikane Angela Ageler pat vizituar Gjykatën Supreme dhe ka dhënë mbështetje për gjyqtarët e Gjykatës Supreme që të gjykojnë lirshëm, sipas Kushtetutës dhe ligjeve.

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

NEZIRI: “KORRIDORI 8” DHE STUDENTËT SHQIPTARË NUK MUND TË NDALEN

Published

on

Analisti dhe njohësi i mirë i çështjeve politike në vend, Xhelal Neziri thotë se Maqedonia e Veriut nuk mundet aq lehtë të vendosë për ndryshimin e trasesë së Korridorit 8, pasi që ai është interes më i madh se individual apo partiak. Sipas Nezirit, përfundimi i punimeve nga ana e Shqipërisë deri në kufi, e detyron Maqedoninë e Veriut që ta lidh Korridorin 8 me shtetin fqinj.

Nga ana tjetër, sa i përket politizimit jashtë mase të çështjes së provimit të Jurisprudencës, Neziri thotë se praktika e mos zbatimit të ligjit nga ana e Ministrit të Drejtësisë, Filkov është një dukuri jo e mirë pasi që shkakton nxitje edhe te funksionarët tjerë shtetërorë për mos zbatim të ligjit. Neziri thotë se zgjidhja është e qartë, vetëm duhet të respektohet ligji, sepse që sipas tij, studentët mund t’i nënshtrohen provimit të jurispudencës në gjuhën shqipe pasi që këtë e garanton kushtetuta.

Qëndrimet e Xhelal Nezirit theksojnë rëndësinë e respektimit të interesave strategjike dhe ligjit në Maqedoninë e Veriut. Ai argumenton se Korridori 8 është një projekt me rëndësi të madhe shtetërore dhe rajonale, i cili nuk duhet të ndikohet nga interesa të ngushta politike, sidomos duke pasur parasysh përparimin e Shqipërisë në këtë drejtim. Në të njëjtën kohë, ai kritikon politizimin e çështjes së provimit të jurisprudencës dhe moszbatimin e ligjit nga institucionet, duke theksuar se respektimi i ligjit dhe i të drejtave kushtetuese, përfshirë përdorimin e gjuhës shqipe, është thelbësor për funksionimin e drejtë të shtetit dhe për besimin e qytetarëve në institucionet publike.

Continue Reading

Më të lexuarat