Lajme nga vendi
Kartoni i gjelbër me regjistrimin!
Nisma për anulimin e kartonit të gjelbër dhe vendosjen e sigurimit të veturës për jashtë shtetit së bashku me regjistrimin e veturës me vite është nisur tek ne dhe akoma nuk ka gjetur edhe realizim në praktikë. Sipas çmimores aktuale e cila vlen nga muaji qershori i vitit 2016 me të cilën në fakt u zbut pak çmimi, apo kostoja e kartonit të gjelbër për veturë pasagjerësh deri në 66 kilovat orë është 3.690 denarë për një vit, ndërsa mbi 66 kilovat është 5536 denarë. Për veturat deri më 66 kilovat orë për një muaj kostoja është 1.850 denarë, ndërsa për veturat mbi 66 kilovat orë është 3.075 denarë.
Deri në muajin shtator të vitit 2011, vozitësit në Maqedoni kishin mundësi të nxjerrin karton të gjelbër për 1, 3,6 dhe 12 muaj me një kosto prej 2.450 denarë, (40 euro ),3.670, denarë, 5.500 denarë dhe për një vit 9.760 denarë apo 150 euro. Pritet të shikohet se cila do të jetë kostoja deri në vit të ri për kartonin e gjelbër dhe sigurimin e veturave.
Çështja e kartonit të gjelbër si pjesë e politikës së autopërgjegjësisë gjatë regjistrimit të automjeteve, si dhe çështja e liberalizimit të çmimeve duhet të hyjë në fuqi me hyrjen e Maqedonisë në Bashkimin Evropian. Mirëpo në të njëjtën kohë, mbetet si mundësi që Qeveria të marrë vendim për zbatimin e këtyre dy çështjeve para hyrjes në Bashkimin Evropian, në periudhën e fillimit të negociatave për anëtarësim. Së fundmi në rrjedhë e sipër janë analizat për vendosjen e një primi të vetëm për sigurimin e autopërgjegjësisë së automjeteve, siç përcaktohet edhe nga direktivat e BE-së. Nëse realizohet kjo, Maqedonia e Veriut do t’i bashkëngjitet edhe shteteve të tjera të rajonit si Shqipëria, Bosnje e Hercegovina, Greqia, Serbia, dhe Sllovenia që i janë bashkuar tashmë shumicës së vendeve të BE-së ku është vendosur një sigurim i vetëm i autopërgjegjësisë dhe ku kartoni jeshil është i integruar në çmimin e regjistrimit të automjeteve.
Kosova ende nuk është anëtare e Kartonit të Gjelbër, derisa sipas Qeverisë është duke u punuar për këtë. Ajo synon të bëhet pjesë e sistemit të Kartonit të Gjelbër përmes një shteti tjetër e vetme nuk mund të arrijë, pasi nuk është anëtare e Organizatës së Kombeve të Bashkuara.
Nga ana tjetër, pritet që deri në fund të muajit qershor apo deri në fund të muajit shtator të përfundohen edhe analizat e nevojshme nga ana e Ministrisë së Financave, Agjencia për Supervizionin e Sigurimeve dhe Byroja e Sigurimeve, që do të sjellin edhe vendimin përfundimtar për zbatimin apo jo të modelit evropian tek ne.
Një ndryshim i tillë i mundshëm nënkupton edhe shtrenjtimin e çmimit të sigurimit, apo të regjistrimit të automjetit, sepse në çmim do të përfshihet sigurimi i autopërgjegjësisë, si dhe shuma për një karton të gjelbër i cili do të bëhet i detyrueshëm për të gjithë drejtuesit pavarësisht nëse udhëtojnë jashtë Maqedonisë.
Nga ana tjetër, në programin qeveritar të punës 2020-2024, ishte paralajmëruar edhe vendosja e standardeve evropiane në sigurimin e veturave përmes uljes së kostos së kartonit të gjelbër, si prodhim i liberalizimit të çmimit për auto-përgjegjësi dhe zgjidhjen e problemit me veturat që nuk janë të siguruara. Përvojat e shteteve si Kroacia, Shqipëria, Bullgaria, Rumania tregojnë se çmimi mesatar i sigurimeve të veturave shënoi një trend të uljes që zgjati pesë vjet, mirëpo atëherë u konstatua se kompanitë nuk mund të paguajnë rregullisht dëmet e shkaktuara nga aksidentet që nuk kishin kapital të mjaftueshëm për të mbuluar dëmet. Andaj, u shtrua nevoja për kapital të freskët dhe rritjes të kostos së sigurimit të veturave. Në Maqedoni, akoma nuk dihet se çfarë efektesh do të sjellë liberalizimi i tregut, e që mund të shtrenjtojë sigurimin për një pjesë të veturave dhe mund të lirojë çmimet për vetura të llojeve tjera. Mirëpo, shtojnë njohë sit e kësaj lëmie, kusht për një liberalizim të suksesshëm duhet të jetë edhe zgjidhja e problemit me veturat që nuk sigurohen si problem i vjetër më shumë se 20 vite.
Gjithsej 183.118 pronarë të veturave të pasagjerëve nga Maqedonia në vitin 2018 kanë paguar karton të gjelbër në njërën nga kompanitë e sigurimeve duke paguar 773 milionë denarë dhe në këmbim kanë marrë kompensim për dëmet prej 146 milionë denarë. Në vitin 2019 numri i nevojave të tilla ishte 173.517, për të cilat janë paguar 734 milionë denarë. Në vitin 2022, shuma e dëmeve u paguar për sigurimin e përgjegjësisë automobilistike ka arritur në 28 milionë euro për mbi 27.000 dëme nga aksidentet në komunikacion . Në bazë të sigurimit të mbuluar me karton jeshil janë paguar 1205 dëme në vlerë prej 418 milionë denarë (6.8 milionë euro). (koha.mk)
Ndeshja derbi mes Shkëndijës së Haraçinës dhe Arsimit të Çegranit që u zhvillua në stadiumin e Çairit në Shkup në kuadër të javës së katërt të kampionatit në Ligën e Parë, përfundoi me fitoren e ekipit mysafirë 0-2 .
Hero i kësaj përballjeje doli të jetë ish futbollisti kuqezi Lorik Jakupi me dy super gola në minutat 81-të dhe 90-të.
Ndeshjen Shkëndija Haraçinë – Arsimi e ndoqën një numër i konsiderueshëm i tifozëve.
Pas ndeshjes trajneri I haraçinasve, Berat Imeri, pranoi përgjegjësinë e tij për këtë disfatë.
“E dinim se do të jetë vështirë kundër Arsimit, një kundërshtarë shumë serioz. Mendoj se na ishim OK sot përveç minutave të fundit të ndeshjes ku kundërshtari na ndëshkoj me dy kundërsulme apo me dy goditje. Ne në shumicën e ndeshjes e kemi kontrolluar lojën kishim rastet tona, kishim posedimin e topit, po ja në futboll ndodhin ndeshje këtilla. Gjithmonë kësi lloje situata unë mbajë përgjegjësinë, trajneri është përgjegjës për këtë humbje. Besoj që do rikthehemi te fitoret, duhet të vazhdojmë punojmë mos u bëjmë presion djemve. I gjithë presioni në këtë situatë duhet të jetë mbi trajnerin “ deklaroi trajneri i Shkëndisë së Haraçinës, Berat Imeri.
Trajneri i Arsimit, Vildan Saliju, krahas tre pikëshit, u shpreh i kënaqur me lojën e futbollistëve të tij në fushën e Çairit.
“Ne në momente të caktuara goditëm kundërshtarin sepse ato avancuan në sulm për t`i marrë tre pikët. Dhe na e dinim se këtu do të jetë momenti jonë dhe patëm durim, patëm guxim dhe arritëm ti marrim këto tre pikë shumë të rëndësishëm të cilat do të na japin besim shtesë për vazhdimësinë e kampionatit. Sigurisht se kjo është liga e parë asnjë kundërshtarë nuk ka të lehtë. Duhet me e dhënë maksimumin në secilën ndeshje, atë e potencova edhe në mbledhjen me lojtarët duhet me e vlerësua lartë secilin kundërshtarë, duhet me dhënë maksimumin , duhet me sakrifikuar njëri për tjetrin që të mund t`i marrim pikët që do të na sigurojnë edhe mbijetesën” deklaroi trajneri i Arsimit Vildan Saliu.
Pas katër xhirove të zhvilluara, Shkëndija e Haraçinës ka një fitore një barazim dhe dy disfata, ndërsa Arsimi ka dy fitore dhe dy humbje.
Në javën e pestë Shkëndija e Haraçinës është mysafire e Bashkimit, ndërsa Arsimi është nikoqire e Skopjes.
Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI) ka kërkuar sërish transparencë dhe përgjegjësi institucionale lidhur me zhvillimet në Operatorin e Sistemit Elektroenergjetik të Maqedonisë – MEPSO, duke akuzuar institucionet kompetente se, katër muaj pas ngritjes së çështjes në opinion, ende nuk kanë dhënë përgjigje konkrete.
Sipas BDI-së, në procedurën paraarbitrale para DAB-it, MEPSO ka humbur një pjesë të rëndësishme të kontestit me vlerë rreth 19.3 milionë euro, ndërsa vendimi ka qenë në favor të kompanisë “Energoinvest”. Çështja pritet të vazhdojë në procedurë arbitrazhi, ku ndërmarrja shtetërore do të duhet të mbrojë pozicionin dhe pretendimet e saj.
BDI ka ngritur pikëpyetje edhe lidhur me një kontratë të re milionëshe të MEPSO-s me konsorciumin e udhëhequr nga “Dalekovod”, ku, sipas partisë, marrin pjesë edhe “Kodar Energomontaža” nga Beogradi dhe “Elnos BL” nga Banja Luka.
Nga BDI kërkojnë të dihet se kush ka marrë vendimin për ndërprerjen e kontratës së mëparshme, kush e ka vlerësuar rrezikun juridik dhe financiar dhe kush do të mbajë përgjegjësi në rast se shteti pëson dëme shtesë në procedurën e arbitrazhit.
“Pyetja nuk është vetëm për drejtorin Burim Latifi”, thekson BDI, duke kërkuar që përgjegjësia të shtrihet edhe te institucionet kompetente për kontrollin dhe hetimin e mundshëm të vendimeve të marra në MEPSO.
BDI u është drejtuar publikisht Prokurorisë Publike dhe Komisionit Shtetëror për Parandalimin e Korrupsionit, duke kërkuar informacion nëse është hapur ndonjë lëndë, cilat veprime janë ndërmarrë dhe nëse po shqyrtohen kontratat, vendimet dhe përgjegjësia eventuale për dëmin financiar.
Partia kërkon gjithashtu transparencë të plotë lidhur me kontratën e re dhe pjesëmarrjen e kompanive nga Serbia dhe Bosnja e Hercegovina, përkatësisht Republika Srpska, në konsorciumin që ka lidhur marrëveshje me MEPSO-n.
“Katër muaj heshtje janë shumë”, porosit BDI, duke kërkuar nga institucionet përgjegjëse përgjigje konkrete se kush i ka marrë vendimet, mbi çfarë baze janë marrë ato dhe kush do të mbajë përgjegjësi për pasojat eventuale financiare.
Lajme nga vendi
Bursat botërore paralajmërojnë shtrenjtim të ushqimeve, goditja në Maqedoni pritet në vjeshtë
Rritja e çmimeve të drithërave dhe thatësira fillimisht do të prekin produktet e freskëta në tetor, ndërsa buka dhe produktet e përpunuara pritet të shtrenjtohen në pranverë.
Çmimet globale të ushqimeve kanë nisur sërish të rriten për shkak të thatësirës dhe problemeve me transportin përmes Detit të Zi. Ky trend pritet t’i japë fund periudhës së stabilizimit të çmimeve në Maqedoni gjatë vjeshtës. Sipas analizës së fundit të “Oxford Economics”, çmimet e ushqimeve në botë pritet të rriten me 11,8 për qind gjatë vitit 2026, ndërsa presioni më i madh pritet të ndihet te drithërat, perimet e freskëta dhe produktet e qumështit.
Indeksi i çmimeve të ushqimeve i FAO-s në korrik shënoi rritje mujore prej 0,6 për qind, ndërsa alarmi kryesor vjen nga drithërat, indeksi i të cilave u rrit me 3,4 për qind vetëm brenda një muaji. Çmimi botëror i grurit u rrit me 5,8 për qind, ndërsa analistët presin që në tremujorin e tretë të jetë rreth 36 për qind më i lartë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Shkaqet kryesore të valës së re të shtrenjtimit janë valët e të nxehtit, të cilat kanë ulur rendimentet te prodhuesit e mëdhenj, rritja e çmimeve të plehrave dhe karburanteve, si dhe ndërprerjet e reja në eksportet detare. Organizata evropiane “Coceral” ka ulur parashikimin për korrjen e drithërave në BE dhe Britani të Madhe në 286,6 milionë tonë, një rënie e ndjeshme krahasuar me 310 milionë tonët e vitit të kaluar.
Ndryshe nga vendet e zhvilluara evropiane, çdo rritje e çmimeve të produkteve bazë ushqimore në Maqedoni ka ndikim të drejtpërdrejtë dhe të fortë në standardin e jetesës. Të dhënat e Entit Shtetëror të Statistikave tregojnë se shpenzimet për ushqime dhe pije përbëjnë 50,1 për qind të buxhetit të përgjithshëm familjar.
Presion shtesë mbi tregun krijojnë edhe kostot në rritje të prodhimit në bujqësinë vendase. Në korrik, kostot për materialet dhe inputet bujqësore në Maqedoni ishin 4,1 për qind më të larta, ndërsa çmimet e blerjes së produkteve bujqësore ranë me 5,5 për qind. Kjo u lë fermerëve hapësirë minimale për të përballuar vetë rritjet e ardhshme të çmimeve të karburanteve dhe energjisë.
Maqedonia ka një mbrojtje të caktuar sa i përket grurit, falë korrjes rekord të vitit të kaluar, prej më shumë se 300 mijë tonësh, e cila sipas Ministrisë së Bujqësisë mbulon nevojat e brendshme. Megjithatë, industria ushqimore dhe mullinjtë janë drejtpërdrejt të varur nga kostot e energjisë elektrike, lëndëve të para të importuara, ambalazhimit dhe transportit, ndaj izolimi i plotë nga luhatjet e bursave botërore nuk është i mundur.
Efekti i bursave globale nuk pritet të reflektohet menjëherë, por në dy valë të ndara:
Tetor – nëntor 2026: vala e parë e shtrenjtimit pritet të prekë frutat dhe perimet e freskëta, për të cilat zakonisht duhen dy deri në tre muaj që goditja e çmimeve në bursat ndërkombëtare të reflektohet në raftet e marketeve.
Shkurt – maj 2027: vala e dytë pritet të përfshijë produktet e përpunuara, bukën, makaronat dhe produktet e qumështit, pas shterimit të rezervave ekzistuese dhe përfundimit të kontratave aktuale të furnizimit.
Krimi i rëndë në Kosovë/ Kjo është 25-vjeçarja që u vra me armë zjarri, dyshohet se u qëllua nga bashkëshorti i saj, ishte në javën e 34 të shtatzënisë
TOPI I “DORËS SË ZOTIT” SHITET NË ANKAND PËR 3.35 MILIONË DOLLARË, TË GJITHA REKORDET
CEFERIN SQARON POZCIONIN E TIJ: NUK JAM I INTERESUAR PËR PRESIDENCËN E FIFA-s
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Azizi zbulon dyfytyrësinë e Ali Ahmetit: Ja vazali që e mbronte Gruevskin
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
