Lajme nga vendi
Bashkë me blerjet online, rriten edhe mashtrimet
Në bazë të të dhënave të Asociacionit për Tregti Elektronike, në Maqedoninë e Veriut blerjet online gjatë vitit të kaluar kanë shënuar rritje për 25 për qind krahasuar me një vit më herët, përkatësisht më 2021.
Qytetarët e Maqedonisë së Veriut gjatë blerjeve on-line në vitin 2022 kanë shpenzuar rreth 550 milionë euro, me ç’rast janë realizuar 16.7 milionë transaksione elektronike në 1 mijë e 891 dyqane online.
Nga Asociacioni për Tregti Elektronike theksojnë se ashtu siç ka shënuar rritje tregtia legale online, me po të njëjtën shpejtësi shënon rritje dhe tregtia gri në internet.
Nga ky asociacion theksojnë se qytetarët duhet të kenë kujdes se nga cilat dyqane blejnë në formë elektronike, përkatësisht nëse ato janë të regjistruara dhe kanë adresë dhe llogari të regjistruar ku mund të bëhen ankesat rreth produkteve.
Qytetarët më së shumti ankohen për cilësinë e produkteve
Por, qytetarët shprehen se jo rrallëherë janë mashtruar nga reklamat, ndërkohë që produkti që u ka ardhur në shtëpi, ka qenë larg cilësisë që u është prezantuar gjatë reklamimit, madje kanë pranuar dhe produkte që paraqesin rrezik për jetën e tyre.
“Nuk mund të jap një vlerësim më konkret, më profesional përpos përvojës që ka pasur babai im, pasi unë nuk parapëlqej të blej asgjë nga dyqanet elektronike. Babai im bëri një porosi përmes rrjetit social Facebook dhe jo vetëm që produkti ishte ‘fake’ por kufjet i shpërthyen në dorë derisa mbusheshin me rrymë”, tregon Stefani.
Edhe Linda thotë se ka mbetur shumë e zhgënjyer nga blerjet online.
“Disa herë pyeta nëse atletet janë origjinale. M’u përgjigjën se po. Por, në fakt ishte mashtrim. Për këtë fatkeqësisht u binda kur mora porosinë në shtëpi. Dhe, s`kisha mundësi t’i kthej”, thotë ajo.
Por, jo të gjithë kanë eksperienca të këqija.
Monika thotë se zakonisht bën blerje në shitoret elektronike për të kursyer kohë dhe njëherësh përmes tregtisë elektronike shfrytëzon dhe ofertat promovuese për të blerë më lirë.
Ajo thotë se gjithmonë ka mbetur e kënaqur nga blerjet online pasi asnjëherë nuk blen përmes rrjeteve sociale, por nga faqet zyrtare të kompanive të njohura të vendit.
“Gjithmonë flitet për rreziqet e blerjeve online, por në fakt nuk shoh se diçka bëhet në këtë drejtim për të edukuar qytetarët që nuk kanë njohuri të mjaftueshme elektronike.Blerjet online për mua personalisht kanë më shumë përparësi në krahasim me blerjet tradicionale në dyqane fizike. Ajo që mua levërdis është fakti se kam më shumë komoditet, pra më kursen kohën dhe e dyta në dyqanet online çmimet janë më të ulëta” ,thotë Monika.
Mashtrimet gjatë shitjeve online më së shumti bëhen përmes rrjeteve sociale
Nga Organizata e Konsumatorëve në Maqedoninë e Veriut bëjnë të ditur se mbi 20 për qind e ankesave që kanë mbritur deri te kjo organizatë, kanë të bëjnë me mashtrimet gjatë blerjeve online.
Martina Gërnçarevska nga kjo organizatë, thotë për Radion Evropa e Lirë se qytetarët që kanë realizuar blerje përmes faqeve të reklamuara në rrjetet sociale janë ata që janë më të zhgënjyerit për sa i përket cilësisë së produkteve të blera online.
“Pjesa më e madhe e dyqaneve online në rrjetet sociale fare nuk janë të regjistruara dhe pikërisht këtu fillon mashtrimi.Problemi qëndron edhe në atë se gjatë blerjeve përmes rrjeteve sociale konsumatorët nuk marrin llogari fiskale e as garanci për cilësinë e produktit. Kështu që, produkti nëse është i prishur apo ka çfarëdo lloj dëmtimi konsumatorët nuk mund të iniciojnë procedurë për mbrojtjen e të drejtave të tyre”, thekson Gërnçarevska.
Ajo konsideron se mbrojtja më mirë mbetet kërkimi i informacioneve për dyqanet që i shesin produktet e caktuara, nëse janë të regjistruara si kompani në regjistrin qendror dhe nëse kanë një adresë ku mund të bëhen ankesat.
Inspektorati mund të veprojë vetëm nëse shitoret online janë të regjistruara
Ndërkohë, nga Inspektorati Shtetëror i Tregut bëjnë të ditur se në saje të ankesave të qytetarëve mund të veprojnë në mbrojtje të konsumatorëve duke u thirrur në Ligjin për Tregtinë Elektronike.
Por, nga inspektorati theksojnë se për të qenë në gjendje të veprojnë, tregtari duhet të jetë i regjistruar në një adresë të ndryshme nga adresa e shtëpisë, për shkak se Inspektorati i Tregut nuk ka kompetencë për të kryer mbikëqyrjen në një shtëpi gjegjësisht pronë private.
Problem më vete, sipas këtij institucioni, është dhe fakti se Inspektorati Shtetëror i Tregut nuk ka kompetenca për kompanitë ndërkombëtare që funksionojnë jashtë territorit të vendit.
“Inspektorati vepron në përputhje me kompetencat e tij që domethënë vetëm nëse kërkesa e paraqitur është për ndonjë tregtar të regjistruar që lëshon llogari fiskale, pasi ajo shërben si dëshmi për veprimet tona. Kurse, ata që shesin nëpërmjet rrjeteve sociale zakonisht nuk janë të regjistruar dhe për këtë arsye është e pamundur që të gjenden dhe të veprohet sipas dispozitave të denoncimit”.
“Gjithashtu, për qytetarët të cilët bëjnë porosi në dyqane jashtë territorit të vendit, ju informojmë se Inspektorati Shtetëror i Tregut nuk ka kompetenca mbi tregjet ndërkombëtare që janë jashtë territorit të Maqedonisë së Veriut”, theksojnë nga Inspektorati Shtetëror i Tregut.
Do theksuar se gjatë vitit të kaluar në Ministrinë e Punëve të Brendshme kanë arritur 27 ankesa për mashtrim gjatë blerjeve online, prej të cilave Policia ka iniciuar 9 raste në organet e drejtësisë për veprën penale “mashtrim”.(REL)
Lajme nga vendi
KRIZA ME PATENTAT NË ITALI: MIJËRA SHTETAS TË RMV-së RREZIKOJNË TË MBESIN PA PUNË
Në Itali tashmë nuk njihen patentat e shoferit të Maqedonisë së Veriut, pavarësisht se ekziston një marrëveshje për njohjen dhe zëvendësimin e ndërsjellë të tyre.
Shtetasit e Maqedonisë së Veriut me qëndrim të përhershëm në Itali nuk mund ta zëvendësojnë më lejen e vozitjes me atë italiane dhe detyrohen t’i nënshtrohen sërish provimit për patentë.
Ky problem konfirmohet edhe në faqen zyrtare të Ministrisë së Punëve të Brendshme, ku thuhet se Maqedonia e Veriut ka marrëveshje me Italinë, por se “aktualisht në Republikën e Italisë nuk është e mundur zëvendësimi i patentave të shoferit me Republikën e Maqedonisë së Veriut dhe po punohet për zgjidhjen e kësaj situate”.
Problemi me mosnjohjen dhe pamundësinë për zëvendësimin e patentave të Maqedonisë së Veriut në Itali po ndikon seriozisht te mërgimtarët, pasi disa prej tyre tashmë po humbin vendet e punës nëse puna e tyre varet nga drejtimi i automjeteve.
Njëri prej tyre është edhe Besir Esati nga Reçica e Madhe, i cili po përballet me vështirësi të shumta për shkak të kësaj procedure.
“Për momentin ne kemi problem me konvertimin, ta kthejmë patentën prej Maqedonisë ta bëjmë të Italisë, ne që kemi ardhë kohëve të fundit, pasi Maqedonia e ndryshoi emrin. Italia thotë duhet të bëhet përditësimi, duhet të bëhet një marrëveshje me emrin e ri. Kur do të bëhet kjo nuk e dijmë. E thirrim Ambasadën nuk na jep asnjë ndihmë, asnjë lajm të na tregojë se kur do të bëhet konvertimi dhe marrëveshja e re”
Besir Esati për Tv Koha sqaroi edhe procedurën italiane lidhur me njohjen e patent shoferit të marrë në Maqedoninë e Veriut.
Unë për shembull jam dy vite në Itali, prej ditës së parë pasi bëhesh rezident, ke kohë 1 vjet që ta drejtosh automjetin me leje të Maqedonisë. Pas një viti, nëse të zënë, për shembull mua më skadon pas një muaji dhe me më kap policia ma marrin automjetin, më shqiptojnë dënime. Problemi është se unë jam shofer autobusi. Unë duhet ta ndërroj edhe punën, duhet të gjej punë tjetër, se me cfarë do të udhëtoj në punë atje larg”
Ai thotë se janë mbi 4.000 shtetas të Maqedonisë së Veriut që përballen me këtë problem në Itali dhe të cilëve u rrezikohet edhe vendi i punës. U bën thirrje autoriteteve të vendit që urgjentisht ta zgjidhin këtë cështje.
Me këtë problem ka më shumë se 4 mijë. Nuk e di numrin e saktë, por janë mbi 4.000. Të ishte p.sh vetëm kategoria B ose C ndoshta do ta bëja nga fillimi, se kam problem për t`i bërë, por i kam të gjitha kategoritë dhe jam shofer autobusi këtu dhe duhet shumë kohë për t`i bërë, duhen termine kurse terminet në Itali janë shumë të gjata vecanërisht për shoferat e autobusëve. Bëj apel që ta bëjnë këtë marrëveshjen. Problemi është nga ana e Maqedonisë, ta bëjnë konvertimin pasi mbi 4.000 që jemi në Itali kemi të njëjtin hall. Isha në pushim në Maqedoni, jemi munduar që vet ta zgjidhim. I kam shkruajt edhe Ministrisë së Transportit por nuk më kanë kthyer përgjigje, vetëm tek ju mediat e kemi shpresën”
Sipas informacioneve të deritanishme, problemi qëndron në papajtueshmërinë teknike ndërmjet dy modeleve të patentave, pasi pala maqedonase ka shtuar kategori shtesë që nuk ekzistojnë në patentën evropiane.
Për këtë arsye, autoritetet italiane kanë kërkuar nënshkrimin e një marrëveshjeje të re, gjë që nënkupton përsëritjen e plotë të procedurës për njohjen e dokumentit.
Nga Ministria e Punëve të Jashtme bëhet e ditur, se janë në fazën përfundimtare harmonizimet e Marrëveshjes për njohjen e patentave të shoferit ndërmjet dy shteteve, të cilat pritet të përfundojnë nga pala italiane.
Qytetarë të Maqedonisë së Veriut kanë njoftuar se ditëve të fundit janë përpjekur të marrin me qira një automjet me patentë nga Maqedonia e Veriut, por kompanitë italiane të rent-a-car u kanë bërë të ditur se prej disa muajsh kanë marrë udhëzim të mos japin automjete me qira nëse patenta nuk është lëshuar nga një vend i Bashkimit Evropian. Në këto raste, qytetarët duhet të kenë patentë ndërkombëtare për të marrë një automjet me qira./Tv Koha/
Lajme nga vendi
Gashi: Ligji për përfaqësim të drejtë mund të ketë mangësi, nuk tentojmë ta kontrabandojmë
Shumica parlamentare nuk e ka për qëllim të kontrabandojë ligjin për përfaqësim të drejtë dhe adekuat, thotë kreu i Kuvendit, Afrim Gashi, duke ju përgjigjur kritikëve opozitarë të cilët e akuzojnë pushtetin për kontrabandim të këtij ligji.
Gashi thotë se shumica është e përkushtuar dhe po punon në çdo detaj të këtij ligj me ekspertë ndërkombëtarë dhe vendorë.
“Nuk është ideja që të kontrabandohet diçka që ne e kemi filluar tashmë dy vite dhe po punojmë në mënyrë të detajuar, me prezencë dhe participim të ekspertëve të Komisionit të Venecias, ligji i sjellur në procedurë të rregullt me debat publik e me të gjitha këto nishane, askush nuk e ka idenë dhe qëllimin që ta kontrabandojë, përshkak se e githë kjo procedurë, gjithë kjo përgatitje për atë ligj, nuk mund të cilësohet në atë mënyrë”.
Ai tha se si kryetar Kuvendit tenton për çdo ditë të normalizojë komunikimin mes grupeve parlamentare për këtë dhe ligje të tjera. Gashi është i mendimit që ligji duhet të miratohet sepse bëhet fjalë për përfaqësim e drejtë që është edhe kategori kushtetuese.
“Në asnjë moment nuk kemi thënë se ligji është perfekt. Ai mund të ketë mangësi, por mangësitë po presupozohen apo po prejudikohen. Unë mendoj se duhet të kemi një ligj, sidomos për parimin kushtetues përfaqësim të drejtë dhe adekuat, shumë më mirë është të kemi një ligj, sesa mos të kemi fare”.
Ligji për përfaqësim të drejtë dhe adekuat i miratuar në Qeveri dhe që ka marrë edhe dritën jeshile të Komisionit të Venecias është në procedurë parlamentare, po i njëjti nuk është miratuar në Kuvend, përshkak të nevojës së votimit të dyfishtë. Ky ligj hyn për herë të parë në procedurë parlamentare që nga nënshkrimi i Marrëveshjes së Ohrit në vitin 2001./Tv Koha – Shkup/
Lajme nga vendi
Ahmeti takoi ambasadoren e Holandës: Rruga evropiane dhe Marrëveshja e Ohrit janë themelet e të ardhmes së vendit
Kryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim, Ali Ahmeti, zhvilloi sot një takim të hapur dhe përmbajtësor me ambasadoren e Mbretërisë së Holandës, znj. Özlem Canel.
Në qendër të takimit ishte domosdoshmëria që vendi të gjejë sa më parë rrugën për vazhdimin e procesit të integrimit në Bashkimin Evropian.
Ahmeti theksoi se çdo vonesë e mëtejshme në procesin integrues e largon vendin nga perspektiva evropiane, dobëson institucionet dhe krijon pasiguri politike, ekonomike dhe shoqërore.
Gjatë takimit, Ahmeti ka ngritur siç thuhet shqetësimin serioz lidhur me goditjet e vazhdueshme ndaj Marrëveshjes së Ohrit dhe arritjeve që garantojnë barazinë, kohezionin ndëretnik dhe stabilitetin e vendit.
Ai theksoi se Marrëveshja e Ohrit është themeli i paqes dhe i funksionimit demokratik të shtetit, ndërsa çdo cenim i saj prek drejtpërdrejt stabilitetin e përgjithshëm dhe marrëdhëniet ndëretnike.
Në takim u diskutua edhe për zhvillimet aktuale politike, sundimin e ligjit, sigurinë dhe sfidat me të cilat përballet rajoni.
Ahmeti nënvizoi se partnerët ndërkombëtarë duhet ta dëgjojnë qartë alarmin për zhvillimet në vend.
“Rruga evropiane dhe Marrëveshja e Ohrit janë dy shtyllat mbi të cilat qëndrojnë stabiliteti, demokracia dhe e ardhmja e vendit”, theksoi Ahmeti.(INA)

