Lajme nga vendi
Dita Botërore e Shëndetit, shoqatat në RMV me kërkesa konkrete për investime në kujdesin shëndetësor
Me rastin e Ditës Botërore të Shëndetit, këtë vit nën moton “Fillime të shëndetshme, e ardhme shpresëdhënëse”, HERA – Shoqata për Edukim dhe Kërkim Shëndetësor, së bashku me Shoqatën për Emancipim, Solidaritet dhe Barazi të Grave – ESE, Iniciativa për të Drejtat e Grave nga Shuto Orizari dhe Shoqata për Mbështetjen e Personave që jetojnë me HIV – “Bashkë më të fortë”, tregojnë rëndësinë e investimit të shtetit në parandalimin shëndetësor dhe kujdesin shëndetësor cilësor dhe të përballueshëm si bazë për një jetë dinjitoze. Megjithatë, për shkak të mangësive sistemike, një pjesë e madhe e grave, vajzave dhe komuniteteve të cenueshme mbeten pa kujdes shëndetësor në kohë dhe adekuat, prandaj edhe u kanë bërë disa kërkesa autoriteteve shëndetësore, transmeton Portalb.mk.
“Vendi ynë nuk duhet të lejojë që brezat të rriten pa kujdesin bazë shëndetësor. Investimi në parandalim – në ekzaminimet gjinekologjike dhe pediatrike, edukimin dhe vaksinimin – është hapi më ekonomik dhe më human që mund të ndërmarrë një sistem shëndetësor. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, çdo dollar i investuar në parandalim kursen deri në katër dollarë në trajtim. Ajo jo vetëm që shpëton jetë, por ndërton një shoqëri më elastike dhe efikase. Maqedonia më në fund duhet ta njohë parandalimin si prioritet dhe jo si shpenzim. Dita Botërore e Shëndetit është një kujtesë, por aksioni duhet të zgjasë gjatë gjithë vitit – me përkushtim, buxhet dhe vullnet politik”, thuhet në kumtesën e shoqatave.
Megjithatë, pavarësisht synimit për të përmirësuar shërbimet shëndetësore, realiteti tregon mangësi serioze:
• Buxheti për parandalimin e HIV-it është reduktuar për rreth 70% nga viti 2021 deri në vitin 2025 – nga 49 milionë në 12 milionë denarë, megjithëse vendi mbetet prapa synimeve të ndërmarra globale për t’i dhënë fund epidemisë së HIV-it deri në vitin 2030;
• Nga viti 2019 e në vazhdim, shteti ndan mesatarisht vetëm 10% të buxhetit të Ministrisë së Shëndetësisë për programet parandaluese;
• Në vitin 2023, 13% e grave të moshës 21–59 vjeç u përfshinë në skriningun për kancerin e qafës së mitrës. Edhe pse ky numër paraqet një rritje në krahasim me vitet e mëparshme, është ende larg arritjes së mbulimit të kërkuar prej 70% për një periudhë trevjeçare;
• Një minimum prej 3.5% e grave të moshës 40-69 vjeç u mbuluan nga kontrolli i kancerit të gjirit në vitin 2023;
• Në vend ka vetëm rreth 160 mjekë gjinekologë amë, ndërsa në 40 komuna nuk ka asnjë gjinekolog dhe për këtë arsye një numër i madh i vajzave dhe grave, veçanërisht ato që jetojnë në zonat rurale, nuk kanë qasje në kujdesin bazë gjinekologjik;
• Norma e shtatzënisë adoleshente në vitin 2023 është 13.4 për 1000 vajza 15-19 vjeç dhe vendi ynë ka një nga normat më të ulëta të përdorimit të kontracepsionit modern në Evropë, që është vetëm 14%;
• Vetëm 110 pediatër punojnë në nivelin fillor dhe shkalla e vaksinimit vazhdon të bjerë. Në të njëjtën kohë, mbulimi me vaksinën HPV, e cila është jashtëzakonisht e rëndësishme për shëndetin e vajzave dhe grave, është vetëm 56%;
• Rreth 46% e grave shtatzëna në zonat rurale nuk kanë bërë kontroll në tremujorin e parë të shtatzënisë;
• 53% e grave rome kanë bërë më pak se tetë kontrolle gjatë shtatzënisë, megjithëse sipas protokolleve kombëtare çdo grua duhet të bëjë të paktën tetë ekzaminime shëndetësore gjatë shtatzënisë;
• Gjithashtu, Ministria e Shëndetësisë anuloi aktivitetet edukative për promovimin e vaksinimit dhe mbështetjen e shërbimit të patronazhit në kuadër të Programit për kujdes aktiv shëndetësor të nënave dhe fëmijëve – hapa që kërcënojnë drejtpërdrejt shëndetin e nënave dhe fëmijëve.
Prandaj, me rastin e Ditës Botërore të Shëndetësisë, HERA, Bashkë më të fortë, ESE dhe Nisma për të Drejtat e Grave nga Shuto Orizara dërgojnë kërkesat e tyre të qarta drejtuar institucioneve:
1. Të sigurojë kujdesin gjinekologjik dhe pediatrik të disponueshëm në të gjithë territorin;
2. Të forcohet shërbimi patronazhor dhe ekipet për kujdesin shëndetësor parashkollor dhe shkollor;
3. Rivendosja dhe përmirësimi i edukimit shëndetësor, mbështetjes së ushqyerjes me gji dhe fushatave të vaksinimit;
4. Të rritet buxheti për programet parandaluese, veçanërisht për nënat, fëmijët dhe programet e skriningut për parandalimin e HIV-it dhe shëndetin seksual e riprodhues;
5. Të sigurohet që politikat shëndetësore të krijohen mbi bazën e mjekësisë së bazuar në fakte dhe të ofrojnë një proces të gjerë konsultimi që do të përfshijë publikun profesional, organizatat e shoqërisë civile dhe komunitetet e prekura në mënyrë që t’u përgjigjen nevojave të qytetarëve.
Të dhënat janë marrë nga analiza e përbashkët Avancimi i kujdesit shëndetësor parandalues për grupet vulnerabël, e cila përfshin gjetjet dhe rekomandimet nga monitorimi i katër programeve parandaluese shëndetësore të Ministrisë së Shëndetësisë, të realizuar nga katër shoqatat, në kuadër të projektit “Avansimi i të drejtave shëndetësore të grave, vajzave dhe grupeve vulnerabël” i cili mbështetet financiarisht nga qeveria zvicerane, përmes programit Civika Mobilitas.
Lajme nga vendi
Dimitrieska-Koçoska: Takim koordinues me drejtorët e DAP-it dhe Doganës – Ndjekim me kujdes lëvizjen e realizimit të Buxhetit
Ministrja e Financave Gordana Dimitrieska-Koçoska sot pati takim pune me drejtoreshën e Drejtorisë së të Ardhurave Publike Elena Petrova dhe drejtorin e Drejtorisë Doganore Boban Nikollovski, ku u shqyrtua realizimi rrjedhës i Buxhetit, me fokus të veçantë në arkëtimin e të ardhurave dhe lëvizjet në kategoritë individuale të tatimeve.
Gjatë takimit u konstatua se realizimi i Buxhetit lëviz në kuadër të dinamikës së planifikuar dhe se në këtë moment nuk ka devijime të theksuara as në anën e të ardhurave as në anën shpenzimeve.
Ministria e Financave, në koordinim me Drejtorinë e të Ardhurave Publike dhe Drejtorinë Doganore, vazhdon të ndjekë me kujdes lëvizjen dhe realizimin e të ardhurave buxhetore.
“Buxheti po realizohet në përputhje me dinamikën e planifikuar. Së bashku me DAP-in dhe Drejtorinë Doganore, i kemi ndjekur në detaje të ardhurat dhe të gjitha lëvizjet që mund të kenë ndikim në realizimin e tyre. Në këtë moment nuk ka devijime domethënëse nga ajo që ishte planifikuar, por mbetemi të kujdesshëm dhe do të reagojmë në kohë nëse situata do të na imponojnë”, tha ministrja Dimitrieska-Koçoska.
Të dhënat për realizimin e Buxhetit deri në muajin gusht tregojnë se të ardhurat e përgjithshme arrijnë në 230.6 miliardë denarë, përkatësisht 60.77% e të ardhurave të planifikuara, ku bazuar në këto të dhëna shënohet rritje prej 8%, krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar.
Të ardhurat tatimore në tetë muajt e parë të vitit janë realizuar në vlerë prej 131.5 miliardë denarësh, që paraqet rritje prej 8.2% në bazë vjetore. Rritje është shënuar në të gjitha kategoritë kryesore tatimore – të ardhurat nga tatimi mbi fitimin janë më të larta për 19.9%, të ardhurat nga tatimi mbi të ardhurat personale për 10.9%, të ardhurat ga TVSH-ja për 10.6%, ndërsa të ardhurat nga detyrimet e importit shënojnë rritje prej 9.7%.
Te akcizat është evidentuar devijim i caktuar, i cili lidhet edhe me masat e ndërmarra nga Qeveria për zbutjen e ndikimit të krizës së shkaktuar nga derivatet e naftës. Ecuria e të ardhurave në këtë kategori do të vazhdojë të ndjekjet me vëmendje.
Në anën e shpenzimeve, në periudhën janar–gusht janë realizuar 268.9 miliardë denarë, përkatësisht 63.15% e shpenzimeve të planifikuara.
Në takim u theksua rëndësia e koordinimit të vazhdueshëm ndërmjet Ministrisë së Financave, DAP-it dhe Drejtorisë së Doganave, si institucione me rol kyç në realizimin e të ardhurave buxhetore. Në periudhën e ardhshme do të vazhdojë ndjekja e rregullt e realizimit të Buxhetit dhe i zhvillimeve ekonomike mbi bazën e të cilave do të merren vendime për përshtatje eventuale të shpenzimeve buxhetore.
Ministria e Financave mbetet e përkushtuar ndaj menaxhimit të përgjegjshëm të financave publike, servisimit në kohë të detyrimeve dhe sigurimit të qëndrueshmërisë së Buxhetit, duke i dhënë përparësi mbrojtjes së qytetarëve dhe sektorit të ekonomisë.
Kryetari i Komunës së Çairit, Izet Mexhiti, sot ishte në terren për të parë nga afër punimet infrastrukturore që po zhvillohen në disa pjesë të komunës. Në rrugën “Emin Duraku” po vazhdon rikonstruimi, ndërsa punime po realizohen edhe në rrugët “Dervish Hima” dhe “Parashqevi Qiriazi”.
Në këto rrugë po bëhet asfaltimi, rregullimi i trotuareve me kubëza dhe hyrjeve të banesave. Paralelisht, në të njëjtat lagje është investuar edhe në hapësirat për fëmijë, përmes rregullimit dhe vendosjes së këndeve të reja të lojërave.
“Çdo rrugë e Çairit ka rëndësinë e vet dhe çdo lagje meriton kushte më të mira. Prandaj po investojmë gjithandej. Një lagje e mirë nuk ka vetëm rrugë të rregulluara, por edhe trotuare, hapësira për fëmijë dhe kushte më të mira për jetën e përditshme. Çairi sot është një kantier ndërtimi dhe kërkojmë mirëkuptimin e qytetarëve, sepse po punohet dhe po investohet për komunën tonë, për lagjet tona dhe për të ardhmen,” deklaroi Mexhiti.
Punimet do të vazhdojnë në pjesë të ndryshme të Çairit, me investime që synojnë përmirësimin e infrastrukturës dhe kushteve të jetesës në çdo lagje.
Lajme nga vendi
Hoxha: Agjenda e Gjelbër duhet të kalojë nga zotimet në rezultate konkrete për qytetarët e Ballkanit Perëndimor
Ministri i Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor, Muamet Hoxha, merr pjesë në Takimin e Tretë Ministror për Agjendën e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor (GAWB), i cili mbahet më 18 dhe 19 shtator në Zhabljak, Mali i Zi, në kuadër të kryesimit të Malit të Zi me Procesin e Berlinit për vitin 2026.
Në fjalimin e tij në sesionin kryesor „Agjenda e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor – nga zotimet drejt zbatimit“, ministri Hoxha konfirmoi përkushtimin e Maqedonisë së Veriut ndaj Agjendës së Gjelbër dhe integrimit evropian, duke theksuar se në fazën e ardhshme fokusi duhet të jetë te zbatimi, investimet dhe bashkëpunimi rajonal.
„Agjenda e Gjelbër duhet gjithnjë e më shumë të bëhet një platformë për zbatim rajonal dhe jo vetëm për dialog rajonal. Ndotja nuk ndalet në kufij, ndërsa rreziqet klimatike janë të përbashkëta“, theksoi Hoxha, duke nënvizuar nevojën për zgjidhje të përbashkëta, shkëmbim të njohurive dhe të dhënave, harmonizim të standardeve dhe zhvillim të infrastrukturës rajonale aty ku kjo është e arsyeshme.
„Suksesi nuk do të matet me numrin e dokumenteve të miratuara. Ai do të matet përmes ndryshimeve konkrete që sjellin përfitime për qytetarët në të gjithë rajonin“, theksoi Hoxha.
Duke folur për prioritetet kryesore të Maqedonisë së Veriut në periudhën e ardhshme, ministri u ndal te përshpejtimi i investimeve në burimet e ripërtëritshme të energjisë dhe efikasitetin energjetik, forcimi i qeverisjes klimatike dhe përgatitja për kornizën evropiane për klimën, tranzicioni i drejtë për rajonet e varura nga qymyri, përshpejtimi i reformave në menaxhimin e mbetjeve dhe ekonominë qarkore, si dhe forcimi i përshtatjes ndaj ndryshimeve klimatike, mbrojtjes së natyrës dhe biodiversitetit.
Takimi i Tretë Ministror për Agjendën e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor është një forum për të shqyrtuar përparimin e arritur deri më tani dhe për të përcaktuar drejtimet politike për fazën e ardhshme të zbatimit të Agjendës së Gjelbër. Në kuadër të takimit në Mal të Zi është paraparë miratimi i Deklaratës Ministrore për Agjendën e Gjelbër për vitin 2026, si dhe mbështetja politike për hapa kyç në nivel rajonal.
Dimitrieska-Koçoska: Takim koordinues me drejtorët e DAP-it dhe Doganës – Ndjekim me kujdes lëvizjen e realizimit të Buxhetit
Mexhiti: Çdo rrugë ka rëndësi, çdo lagje meriton investime
Hoxha: Agjenda e Gjelbër duhet të kalojë nga zotimet në rezultate konkrete për qytetarët e Ballkanit Perëndimor
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Azizi zbulon dyfytyrësinë e Ali Ahmetit: Ja vazali që e mbronte Gruevskin
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
