Connect with us

Lajme nga vendi

Shpendët e ngordhur në Shkup ndezin alarmin për “Nilin Perëndimor”

Published

on

Shpendët e ngordhur dhe ethet e Nilit Perëndimor kanë ngritur alarmin tek banorët e Shkupit ditët e fundit, pasi Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë mori rreth njëqind telefonata dhe raportime për shpendë të ngordhur. Shqetësimi i qytetarëve ka një bazë shkencore, pasi shpendët janë një pjesë e rëndësishme e ciklit natyror të virusit dhe ngordhja e tyre e pazakontë mund të jetë një sinjal i hershëm se Nili Perëndimor po qarkullon në një zonë të caktuar. Megjithatë, AHV qetëson se një shpend i ngordhur i gjetur në vetvete nuk do të thotë se është i infektuar me virusin.
Numri në rritje i raportimeve vjen pasi autoritetet shëndetësore u bënë thirrje qytetarëve të raportojnë zogjtë e egër të ngordhur, veçanërisht korbat.

AHV thotë se raportet merren përmes linjës telefonike pa pagesë, adresës së email-it dhe kanaleve të tjera, por ata apelojnë që shfaqja e një zogu të ngordhur në një zonë urbane nuk duhet të shkaktojë panik.

Situata është e ndryshme nëse vërehen disa korba të ngordhur ose zogj të tjerë të egër në të njëjtin vend dhe brenda një periudhe të shkurtër kohore. Në një rast të tillë, sipas AHV, qytetarët duhet ta raportojnë incidentin dhe të mos i prekin ose lëvizin zogjtë.

Agjencia deklaron se situata po monitorohet vazhdimisht dhe se, varësisht nga vlerësimi i rrezikut, mund të kryhen marrja e mostrave dhe testet laboratorike.

Por pse pikërisht zogjtë e ngordhur tërheqin kaq shumë vëmendje kur flitet për ethet e Nilit Perëndimor?

Advertisement

Përgjigja qëndron në mënyrën se si virusi vazhdon të mbijetojë në natyrë.

Virusi i Nilit Perëndimor qarkullon natyrshëm midis zogjve dhe mushkonjave, veçanërisht mushkonjave të gjinisë Culex. Një mushkonjë kafshon një zog të infektuar, e merr virusin dhe më pas mund ta kalojë atë te një zog tjetër ose te një njeri.

Zogjtë janë strehuesit natyrorë të virusit, ndërsa njerëzit dhe gjitarët e tjerë janë kryesisht strehues të rastësishëm dhe nuk luajnë një rol të madh në përhapjen e tij të mëtejshme.

Disa lloje të familjes së sorrave janë veçanërisht të ndjeshme. Të dhënat nga Qendrat e SHBA-së për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve tregojnë se virusi është zbuluar në qindra lloje zogjsh, por sorrat dhe speciet e ngjashme kanë më shumë gjasa të zhvillojnë infeksion të rëndë dhe të ngordhin.

Kjo është arsyeja pse në shumë vende zogjtë e ngordhur përdoren si një lloj alarmi biologjik për qarkullimin e mundshëm të Nilit Perëndimor.

Advertisement

Por kjo nuk do të thotë që çdo korb ose pëllumb i ngordhur në rrugë është provë se virusi ka arritur në lagje.

Zogjtë mund të ngordhin për shumë arsye të tjera, dhe e vetmja mënyrë e besueshme për të përcaktuar nëse një kafshë e caktuar është e infektuar është përmes testeve laboratorike.

Institucionet e vendit kanë pasur tashmë një shembull të tillë. Një zog i ngordhur i raportuar në Gostivar nuk kishte virusin e Nilit Perëndimor të identifikuar.

Gjithashtu, nuk ka arsye për t’u frikësuar se një person mund të infektohet lehtësisht vetëm sepse ka qenë pranë një zogu të ngordhur.

Sipas Qendrës për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) në SHBA, nuk ka prova që njerëzit infektohen zakonisht me Ethe të Nilit Perëndimor përmes prekjes së zogjve të infektuar të gjallë ose të ngordhur. Megjithatë, si masë paraprake, nuk rekomandohet prekja e kafshëve të ngordhura me duar të zhveshura.

Advertisement

Rreziku kryesor për njerëzit mbetet pickimi i një mushkonje të infektuar.

Përvojat nga Evropa tregojnë se monitorimi i shpendëve është pjesë e sistemeve zyrtare të paralajmërimit të hershëm.

Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve dhe Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore po kombinojnë informacionin mbi njerëzit e infektuar, zogjtë, kuajt dhe mushkonjat për të identifikuar më shpejt zonat ku virusi qarkullon në mënyrë aktive.

Gjatë vitit 2026, shpërthime të sëmundjeve të shpendëve u regjistruan në disa vende evropiane, përfshirë Italinë, Francën, Spanjën, Austrinë dhe Belgjikën.

Një sistem i ngjashëm funksionon në rajon.

Advertisement

Në Greqi, institucionet veterinare dhe shëndetësore monitorojnë praninë e virusit te zogjtë dhe kuajt e egër. Kur infeksioni konfirmohet te një kafshë, informacioni përdoret për të vlerësuar rrezikun për popullatën dhe për të udhëzuar masat e kontrollit të mushkonjave.

Instituti Kroat i Shëndetit Publik thekson gjithashtu se zogjtë janë strehuesit kryesorë natyrorë të Nilit Perëndimor dhe se virusi mbahet në natyrë pikërisht përmes ciklit midis zogjve dhe mushkonjave.

Një nga shembujt më të famshëm vjen nga Shtetet e Bashkuara.

Kur u shfaq virusi i Nilit Perëndimor në Nju Jork në vitin 1999, ngordhja masive e pazakontë e korbave ishte një nga sinjalet e rëndësishme që ndihmoi në gjurmimin e përhapjes së virusit. Më vonë, raportimi i zogjve të ngordhur u bë pjesë e sistemeve të paralajmërimit të hershëm në disa shtete të SHBA-së.

Kjo është arsyeja pse shqetësimet e banorëve të Shkupit nuk duhen trajtuar automatikisht si panik.

Advertisement

Në një kohë kur ka raste të konfirmuara të etheve të Nilit Perëndimor dhe vdekje në RMV, vëmendja ndaj një numri jashtëzakonisht të madh të shpendëve të ngordhur është e justifikuar dhe mund të jetë e dobishme për shërbimet shëndetësore dhe veterinare.

Por një zog i ngordhur nuk do të thotë që Ethet e Nilit Perëndimor janë të pranishme në një lagje të caktuar, as që njerëzit në afërsi të saj janë të ekspozuar drejtpërdrejt ndaj virusit.

Një sinjal shumë më i fortë për AHV është shfaqja e shumë zogjve të ngordhur në të njëjtën zonë në një periudhë të shkurtër kohore. Një ngjarje e tillë mund të jetë një arsye për marrjen e mostrave, testimin laboratorik dhe vlerësimin nëse virusi po qarkullon në popullatën lokale të zogjve dhe mushkonjave. përcjell Zhurnal.mk .

Lajme nga vendi

Përfundoi hetimi pesëvjeçar për spitalet modulare: Prokuroria nuk konstatoi keqpërdorim në furnizimin dhe ndërtimin

Published

on

Prokuroria Themelore Publike për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit e ka mbyllur lëndën për prokurimet publike për ndërtimin e 19 spitaleve modulare në vend. Prokurorja Verica Berxhecka, në një brifing me gazetarët sot, tha se nuk ekziston dyshim i bazuar për keqpërdorim të pozitës dhe autorizimeve zyrtare gjatë procedurave të prokurimit publik.

 Lënda ishte hapur më 10 shtator 2021, pas marrjes së informacionit nga burime publike, pas ngjarjes tragjike në qendrën Covid në Tetovë.

Në atë kohë, Prokuroria kishte njoftuar se do të kontrollonte dokumentacionin për prokurimin dhe ndërtimin e të gjitha spitaleve.

Është analizuar dokumentacion i gjerë dhe kompleks, ndërsa lënda, e cila fillimisht ishte te prokurorja Vilma Ruskoska, përmes Elizabeta Josifovskës përfundoi te Berxhecka.

Zjarri në spitalin modular në Tetovë ndodhi më 8 shtator 2021, ku jetën e humbën 14 persona, ndërsa rreth dhjetë të tjerë u lënduan.

Advertisement

Prokuroria ka shqyrtuar edhe dokumentacionin lidhur me aktivitetet e Bankës Botërore pas zjarrit në spitalin modular në Tetovë. Në tetor të vitit 2021, u vizituan objektet në Gostivar, Strugë, Prilep, Veles dhe Shtip, ku u kontrollua përputhshmëria me standardet e projektit, siguria dhe mbrojtja nga zjarri.

Sipas dokumentacionit të mbledhur, ekipi i Bankës Botërore ka konfirmuar se procedura e prokurimit ishte zhvilluar në përputhje me rregullat në fuqi të bankës dhe se mallrat e dorëzuara përputheshin me specifikimet teknike të përcaktuara.

Pas analizimit të të gjitha provave dhe kontrolleve të kryera, Prokuroria nuk ka konstatuar fakte që do të tregonin se ndonjë zyrtar e ka keqpërdorur ose tejkaluar pozitën dhe autorizimet zyrtare, apo se nuk e ka kryer detyrën zyrtare me qëllim për të siguruar përfitim të konsiderueshëm pasuror ose për të shkaktuar dëm të konsiderueshëm.

Për këtë arsye, prokurori publik kompetent ka vlerësuar se faktet e konstatuara nuk përmbushin elementet ligjore të veprës penale „Keqpërdorim i pozitës dhe autorizimit zyrtar“.

Si rrjedhojë, është konstatuar se nuk ka bazë për dyshim për vepër penale që ndiqet sipas detyrës zyrtare dhe se nuk ka bazë për vazhdimin e procedurës së mëtejshme nga Prokuroria Publike për këtë lëndë.

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

FILIPÇE: SËRISH DO TË KËRKOJMË PAGË MINIMALE PREJ 600 EUROVE!

Published

on

Kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, në konferencën e sotme për shtyp kritikoi ashpër politikat ekonomike të Qeverisë, duke vlerësuar se treguesit statistikorë që prezanton kryeministri Hristijan Mickoski nuk e pasqyrojnë gjendjen reale në të cilën jetojnë qytetarët. Filipçe tha se Qeveria ka hyrë në vitin e tretë të mandatit pa rezultate në fusha kyçe si ekonomia, shëndetësia, arsimi dhe bujqësia. LSDM-ja sërish do të dorëzojë në Kuvend një propozim-ligj me të cilin kërkon që paga minimale të rritet në 600 euro.

“Sërish në fillim të shtatorit, kur të nis me punë Kuvendi do ta dorëzojmë propozimligjin me të cilin paga minimale do të kërkojmë të jetë 600 euro. Jo 25.000 apo 26.000 sa që është tani, por aq sa u nevojiten njerëzve që t`i arnojnë nevojat themelore, vecanërisht kur nis edhe viti shkollor. Nëse treguesit ekonomikë janë aq pozitivë sa pretendon Qeveria, atëherë rritja e pagës minimale në 600 euro duhet të jetë një nga masat e para. Përveç rritjes së pagës minimale në 600 euro, do të kërkojmë, në përputhje me atë që ne e kemi punuar dhe realizuar në Qeverinë tonë, madje që në dy vitet e para, rritjen e pagave në disa sektorë. Pagat bazë të specialistëve, mjekëve në shëndetësi, të rriten për 40%, si dhe me të njëjtën përqindje për të punësuarit në arsim.Qeveria e udhëhequr nga Hristijan Mickoski tashmë ka hyrë në vitin e tretë të punës së saj dhe në asnjë fushë ne nuk shohim rezultate. Nuk shohim rezultate në ekonomi, në shëndetësi, në arsim dhe në bujqësi“

Continue Reading

Lajme nga vendi

DEKLARATAT PËR ZGJEDHJE TË PARAKOHSHME “NDEZIN” RETORIKËN POLITIKE!

Published

on

Shumica parlamentare është e fokusuar në punë, por nuk përjashtohet mundësia t’i përgjigjet kërkesës së opozitës për zgjedhje të parakohshme parlamentare, deklaroi kryeministri.

Ai tha se koalicioni qeveritar ka legjitimitetin për një mandat të plotë katërvjeçar dhe nuk mendon për zgjedhje të parakohshme.

Sipas tij, qytetarët nuk duan zgjedhje, por edhe nëse ka të tilla, ai është i sigurt në fitore të partive që aktualisht formojnë shumicën parlamentare.

HRISTIJAN MICKOSKI – “Qytetarët nuk duan zgjedhje, ata duan reforma dhe vazhdimësi të proceseve që po i udhëheq kjo Qeveri. Ne si koalicion kemi fituar legjitimitet nga qytetarët që të jemi në Qeveri për katër vite. Ajo që unë e thashë, po e përsëris. Nëse opozita mendon se na duhen zgjedhje të parakohshme dhe kërkon, ne nuk do të qëndrojmë anash si frikacakë, por do t’i përgjigjemi asaj sfide dhe kuptohet, do t’i fitojmë”.

Bashkimi Demokratik për Integrim ka reaguar ndaj këtyre deklaratave. Nga BDI thonë se janë të gatshëm dhe se presin caktimin e zgjedhjeve në afatin sa më të shpejtë, për më tepër, ata kërkojnë edhe shpërndarjen e menjëhershme të Kuvendit.

Advertisement

BASHKIMI DEMOKRATIK PËR INTEGRIM-“Kërkojmë që brenda ditëve të përcaktohet afati më i shpejtë kushtetues, të fillojnë përgatitjet zgjedhore dhe qytetarëve t’u jepet mundësia të vendosin për drejtimin e vendit. Nëse oferta e kryeministrit është serioze, nuk ka arsye për vonesa, arsyetime apo kalkulime politike. Opozita e ka dhënë përgjigjen e saj. BDI është e gatshme. Le të shpërndahet Kuvendi. Le të caktohet data. Le të shkojmë në zgjedhje”.

Me reagim ka dalë edhe VLEN, nga ku thonë se opozita e ka lodhur BDI-në. Sipas VLEN, BDI-ja nuk di të funksionojë pa pushtet dhe vlerësojnë se ekzistenca e BDI-së lidhet ngushtë keqpërdorimin e pushtetit dhe me tenderë.

VLEN-“Për VLEN-in është e rëndësishme që të sigurojmë vazhdimin e ndërtimit të Korridorit 8, ndërtimin e rrugës Shkup – Bllacë që fillon për disa ditë dhe ndërtimin e rrugës Tetovë – Prizren, që po punohet intensivisht. Por, kurdo që të ketë zgjedhje, BDI do të përfundojë e poshtëruar nga shqiptarët, ashtu siç i ndodhi në zgjedhjet lokale para 1 viti. Shqiptarët nuk kthehen më prapa. Nuk i besojnë më një kaste të korruptuar, një politike të vjetëruar e cila në vend se të përfaqësojë shqiptarët, pasuroi disa individë. Koha e BDI-së ka mbaruar”.

Në debatin për zgjedhje të parakohshme është përfshirë edhe Aleanca për Shqiptarët. Edhe ata  kërkojnë caktimin e datës së zgjedhjeve.

 ALEANCA PËR SHQIPTARËT- Jemi të gatshëm që që sot të ulemi dhe ta caktojmë datën e zgjedhjeve. Nuk ka nevojë për taktizime, prolongime apo kalkulime politike. Qytetarët duhet të kenë mundësinë të japin vlerësimin e tyre për drejtimin në të cilin po ecën vendi dhe për mënyrën se si po qeveriset. Sa më shpejt të mbahen zgjedhjet, aq më mirë për vendin, për qytetarët dhe për të ardhmen tonë. Le të vendosin qytetarët!

Advertisement

Kjo nuk është hera e parë që partitë politike në pozitë dhe opozitë përplasen mbi kërkesën e zgjedhjeve të parakohshme. Qeveria aktualisht ka mandat deri në vitin 2028./Tv Koha – Shkup

Continue Reading

Më të lexuarat