Lajme nga vendi
Tilev: Nëse nuk ndodhin ndryshimet kushtetuese, negociatat me BE-në nuk do të mund të vazhdojnë
Këshilltari shtetëror për politika evropiane në Sekretariatin për çështje evropiane, Dragan Tilev, informoi se në shtator duhet të fillojë procesi bilateral i skriningut me BE-në për harmonizimin e legjislacionit evropian me atë maqedonas. Ai tha se nga pikëpamja formale dhe juridike nuk ka dyshim se për ne negociatat tashmë kanë filluar me hapjen e Konferencës Ndërqeveritare, e cila do të qëndrojë e hapur gjatë gjithë kohëzgjatjes së negociatave, të cilat duhet të rezultojnë me nënshkrimin dhe ratifikimin e Marrëveshjes së anëtarësimit dhe anëtarësimi i plotë i vendit në BE, transmeton Portalb.mk.
Tilev thotë se konstelacioni gjeopolitik i situatave kërkon që të mendojmë racionalisht dhe të marrim vendime shpejt, por edhe drejt, në interes të prioriteteve shtetërore dhe kombëtare dhe se nuk ka alternativë më të mirë për ne sesa anëtarësimi në BE dhe se alternativë më të mirë për ne se sa antarësimi i BE nuk ka dhe nuk do të ketë në të ardhmen e parashikueshme.
Sipas tij, çdo dobësi që do të shfaqnim në orientimin tonë euroatlantik do të na dëmtonte dhe mund të kishte pasoja negative afatgjata.
“Nga konkluzionet e Këshillit dhe nga deklaratat e liderëve politikë të BE-së, është mjaft e qartë se negociatat nuk do të mund të vazhdojnë, nëse nuk ndodhin ndryshimet kushtetuese. Është një barrë e madhe për shoqërinë tonë dhe një sfidë e madhe politike”, vlerëson këshilltari shtetëror Tilev.
Ai sqaron se procesi i skriningut ose rishikimi i legjislacionit është pjesë integrale e procesit të negociatave të anëtarësimit dhe se zhvillohet në dy faza – një pjesë shpjeguese dhe dypalëshe.
Ai rikujton se vendimi për fillimin e negociatave është marrë në mars të vitit 2020 me unanimitet, ndërsa pas nënshkrimit të Protokollit bilateral më 17 korrik 2022 dhe pëlqimit të marrë nga Bullgaria, Korniza e negociatave është miratuar edhe nga Këshilli i BE-së në procedurë me shkrim të seancës së jashtëzakonshme më 18 korrik 2022. Një ditë më pas, pra më 19 korrik, u hap Konferenca Ndërqeveritare për takim politik ndërmjet BE-së dhe Maqedonisë së Veriut, dhe menjëherë procesi i shqyrtimit filloi zyrtarisht me shënimet e para të përgjithshme për rrjedhën e saj dhe draft Kalendarin.
“Faza e parë, skriningu shpjegues është rishikim i legjislacionit evropian kur ekspertët e Komisionit Evropian prezantojnë dhe shpjegojnë në detaje legjislacionin evropian tek ekspertët tanë. Këto janë aktet ligjore që janë objekt i negociatave të anëtarësimit, ose më saktë, të cilat do të duhet t’i transpozojmë në sistemin ligjor të brendshëm dhe t’i zbatojmë plotësisht. Faza e dytë është pjesa dypalëshe, kur ekspertët tanë prezantojnë statusin e transpozimit të të njëjtit legjislacion evropian në sistemin juridik kombëtar, pra çfarë kemi futur deri tani, si po shkon zbatimi, çfarë dhe kur do të transpozojmë nga Legjislacioni evropian në periudhën e ardhshme, me plan të qartë dhe se kur do të harmonizohemi plotësisht me legjislacionin evropian, në të gjitha fushat”, thotë Tilev.
Ai theksoi se fazën e parë, gjegjësisht skriningun shpjegues, vedi së bashku me Shqipërinë e ka bërë tashmë në periudhën 2018-2019, në gjithsej 33 kapituj, por për shkak të bllokimeve që kemi hasur ndërkohë i njëjti është vënë në pauzë.
“Me zhbllokimin e procesit dhe hapjen e Konferencës ndërqeveritare dhe rifillimin e skriningut, në fakt do të riorganizohemi tani sipas Metodologjisë së re për Negociatat e anëtarësimit. Skriningu do të vazhdojë sipas një strukture klasteri, në gjashtë klasterë në të cilat janë grupuar 33 kapituj dhe me një rifreskim të pjesës së skriningut shpjegues, së bashku me ne edhe Shqipëria, me legjislacionin e ri të miratuar nga dhjetori 2019 deri më sot, gjegjësisht deri në vitin 2022/2023, dhe më pas paralelisht me shfaqjet dypalëshe për të gjithë klasterët, fushat dhe kapitujt, por në këtë pjesë veçmas, veçmas për ne dhe veçmas për Shqipërinë”, tha ai.
Skriningu do të zgjasë deri në nëntor të vitit 2023, me mundësi përshtatjesh të caktuara.
Ndryshe, pas 17 vitesh Maqedonia e Veriut më 19 korrik të këtij viti filloi negociatat me BE-në me mbajtjen e konferencës ndërqeveritare.
Propozimi francez për zgjidhjen e ngërçit Bullgari-Maqedoni e Veriut dhe hapjen e negociatave eurointegruese, në vend mbërriti më 30 qershor.
Menjëherë pas miratimit të propozimit francez në Parlamentin e Maqedonisë së Veriut, më 19 korrik u zhvillua konferenca e parë ndërqeveritare midis Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë me Bashkimin Evropian. Negociatat nuk do të fillojnë derisa të bëhen ndryshimet kushtetuese nga pala e Maqedonisë, të cilat për votim në Kuvend kërkojnë dy të tretat e deputetëve, të cilat shumica nuk i ka, prandaj duhet mbështetje nga opozita maqedonase, e cila ka paralajmëruar se nuk do të votojmë për ndryshimin e Kushtetutës, madje duke e kundërshtuar atë me protesta.
Kujtojmë se para heqjes së vetos, hapja e negociatave me Bashkimin Evropian për Maqedoninë e Veriut bllokohej vazhdimisht nga Bullgaria. Sofja zyrtare kërkonte që Shkupi t’i pranojë kërkesat bullgare se gjuha maqedonase është normë e asaj bullgare dhe se kombi maqedonas është krijuar nga Josip Broz Tito. Ky kontest bllokoi për dy vite procesin eurointegrues të vendit, me çka Bullgaria gjatë vitit 2021 i vendosi dy herë veto Maqedonisë së Veriut, njëherë në qershor, kurse më pas, më 14 dhjetor të vitit 2021, edhe një herë e bllokoi fillimin e negociatave RMV-BE.
Lajme nga vendi
Operatori i tretë mobil në RMV do të fillojë punën në fillim të vitit 2027, do të ketë rrjetin e vet 5G
One Macedonia, pjesë e 4iG Group, zyrtarisht e mori licencën si operatori i tretë celular në vend. Operatori i ri deri në fund të muajit mars të vitit 2027 do të duhet të mbulojë një qytet me 5G, deri në fund të 2028-tës korridoret kryesore në përputhje me marrëveshjen, ndërsa deri në fund të 2030-tës të gjitha qytetet në shtet.
Kompania planifikon investime deri në 100 milion euro për ndërtim dhe zhvillim të rrjetit, hapje të vendeve të punës dhe bashkëpunim me kompanitë lokale.
“Ky nuk është vetëm fillim i një kompanie tjetër të telekomunikimeve. Për ne, hyrja në Maqedoninë e Veriut paraqet një zgjerim strategjik për prezencën tonë në të gjithë Ballkanin perëndimorë, rajon që është kyç për rritjen tonë afatgjate. Maqedonia e Veriut luan një rol të rëndësishëm për ambiciet tonë më të gjera për infrastrukturë dixhitale”, tha Pal Zarandi, Kryetar i Bordit të Drejtorëve të One Maqedoni.
Lajme nga vendi
Matësit digjital zëvendësohen me të mençur, qytetarët të ndarë në mendime
Elektrodistriubumi do t’i ndryshojë matësit aktual të energjisë elektrike me matës të mençur, të cilët do të jenë të lidhur me aplikacion të posaçëm dhe qytetarët do të mund ta ndjekin shpenzimin e energjisë elektrike përmes telefonave celularë.
Megjithatë një pjesë e qytetarëve frikësohen se nuk do të mund të përshtaten këtë situatë. Nga ana tjetër, disa qytetarë mendojnë se matësit e mençur do të sjellin më shumë rregull dhe transparencë, pasi secili do të ketë pasqyrë të qartë për shpenzimin dhe do të shmangen faturat paushalle për energjinë elektrike.
“Mundemi pse jo, normalisht, kur mund të paguajmë faturat, mundemi edhe atë ta kontrollojmë përmes telefonit”, tha një qytetar.
“A do të jetë shumë e qartë dhe a do të na besojnë, për shembull unë të lexoj dhe t’i them kam harxhuar 200 kilovat dhe a do të më besojnë për këtë, ata tani bëjnë disa gjëra që nuk mund t’i kuptojmë, ja tani shkoj në bankë, drejt të ju them, ma kthejnë faturën – thonë është paguar, ndërsa unë e di që nuk është paguar”, u shpreh një qytetar.
“Nuk e di unë këto gjëra sa kam harxhuar – jo jo, nuk mund ta bëjnë njerëzit e verbër këtë”, theksoi një qytetar.
Sipas Komisionit Rregullator të Energjetikës, futja në funksion e sistemeve të mençura të matjes është një hap kyç drejt eliminimit të dilemave nëse faturat e energjisë bazohen në konsum real apo të supozuar.
“Ligji është në fuqi, ndërsa operatorët e transmetimit dhe shpërndarjes duhet të bëjnë analizë për futjen e matësve të mençur. Qëllimi është që çdo qytetar vetë të ketë pasqyrë për shpenzimin përmes pajisjes mobile ose kompjuterit. Digjitalizimi do ta rrisë besimin”, thonë Komisioni Rregullator për Energjetikë
Futja në funksion e matësve smart është në proces dhe mund të zgjasë disa vite, përmes tyre qytetarët do të mund të kontrollojnë në kohë reale sa energji elektrike kanë harxhuar. Ndryshe, në Maqedoninë e Veriut ka rreth 820 mijë matës, ndërsa EVN është e obliguar t’i lexojë të paktën një herë në tre muaj./ Alsat.mk
Lajme nga vendi
Rritja e pagave ose grevë e përgjithshme! LSM të mërkurën në protestë
Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë (LSM) të mërkurën organizon protestë për të shprehur pakënaqësinë nga mosrritja e pagës minimale në 600 euro dhe të gjithë pagave tjera për 100 euro. Protesta do të fillojë në orën 17 para ndërtesës së LSM-së dhe do të vazhdojë para Kuvendit dhe Odës Ekonomike, ndërsa do të përfundojë para Qeverisë. Nga LSM u bënë thirrje të gjithë punëtorëve që nuk kanë rritje të pagës të përfshihen në protestë.
“Është koha të luftojmë së bashku për paga dinjitoze së bashku me punëtorët. U bëjmë thirrje të gjithë punëtorëve, pagat e të cilëve nuk janë rritur, të gjithë punëtorëve që pyesin veten se si t’ia dalin mbanë këtë muaj, punëtorëve që i gënjyen shefat e tyre se do t’u rrisnin pagat, të na bashkohen në rrugë sepse nuk kanë rënë dakord të rrisin pagat e punëtorëve dhe të përmirësojnë standardin e punës deri më 31 dhjetor. U bëjmë thirrje punëtorëve sepse pragu i varfërisë në Maqedoni është 31.200 denarë, dhe 33 përqind e 540 mijë punëtorëve jetojnë nën pragun e varfërisë, domethënë shkojnë në punë dhe janë të varfër”, tha kryetari i LSM-së, Slobodan Trendafilov, pas seancës së përbashkët të sotme të organeve më të larta të LSM-së, në të cilën u miratua unanimisht vendimi për të protestuar.
Trendafilov përkujtoi se edhe në anketën e LSM-së punëtorët u shprehën se janë të gatshëm të dalin në protestë nëse nuk rriten pagat. “Ky është vetëm hapi i parë që po ndërmarrim në një seri hapash që do të ndërmarrim në periudhën e ardhshme, që do të thotë protesta shtesë, bllokada shtesë të synuara të institucioneve të caktuara dhe një grevë të përgjithshme 24-orëshe në sektorin publik dhe privat, dhe nëse nuk dëgjojnë, ne do të mbledhim 10,.000 nënshkrime dhe do të bëhemi propozues i autorizuar dhe do të kërkojmë një ulje të pagave të zyrtarëve për 78 për qind dhe një rritje të pagës minimale në 600 euro dhe një rritje të pagave të tjera”, tha Trendafilov.
Ai nuk beson se do të thirren për bisedime sepse, siç thotë ai, e kanë bërë këtë gjatë gjithë vitit 2025. Vitin e kaluar, siç theksoi ai, nuk pati rritje drastike të pagave, dhe që nga janari shporta sindikaliste është rritur me gati një mijë denarë. Ai shtoi se me politika të tilla, personeli i kualifikuar po largohet nga vendi me të gjitha familjet e tyre, dhe të huajt po vijnë për të mbushur vendet e punës.


You must be logged in to post a comment Login