Lajme nga vendi
Tilev: Nëse nuk ndodhin ndryshimet kushtetuese, negociatat me BE-në nuk do të mund të vazhdojnë
Këshilltari shtetëror për politika evropiane në Sekretariatin për çështje evropiane, Dragan Tilev, informoi se në shtator duhet të fillojë procesi bilateral i skriningut me BE-në për harmonizimin e legjislacionit evropian me atë maqedonas. Ai tha se nga pikëpamja formale dhe juridike nuk ka dyshim se për ne negociatat tashmë kanë filluar me hapjen e Konferencës Ndërqeveritare, e cila do të qëndrojë e hapur gjatë gjithë kohëzgjatjes së negociatave, të cilat duhet të rezultojnë me nënshkrimin dhe ratifikimin e Marrëveshjes së anëtarësimit dhe anëtarësimi i plotë i vendit në BE, transmeton Portalb.mk.
Tilev thotë se konstelacioni gjeopolitik i situatave kërkon që të mendojmë racionalisht dhe të marrim vendime shpejt, por edhe drejt, në interes të prioriteteve shtetërore dhe kombëtare dhe se nuk ka alternativë më të mirë për ne sesa anëtarësimi në BE dhe se alternativë më të mirë për ne se sa antarësimi i BE nuk ka dhe nuk do të ketë në të ardhmen e parashikueshme.
Sipas tij, çdo dobësi që do të shfaqnim në orientimin tonë euroatlantik do të na dëmtonte dhe mund të kishte pasoja negative afatgjata.
“Nga konkluzionet e Këshillit dhe nga deklaratat e liderëve politikë të BE-së, është mjaft e qartë se negociatat nuk do të mund të vazhdojnë, nëse nuk ndodhin ndryshimet kushtetuese. Është një barrë e madhe për shoqërinë tonë dhe një sfidë e madhe politike”, vlerëson këshilltari shtetëror Tilev.
Ai sqaron se procesi i skriningut ose rishikimi i legjislacionit është pjesë integrale e procesit të negociatave të anëtarësimit dhe se zhvillohet në dy faza – një pjesë shpjeguese dhe dypalëshe.
Ai rikujton se vendimi për fillimin e negociatave është marrë në mars të vitit 2020 me unanimitet, ndërsa pas nënshkrimit të Protokollit bilateral më 17 korrik 2022 dhe pëlqimit të marrë nga Bullgaria, Korniza e negociatave është miratuar edhe nga Këshilli i BE-së në procedurë me shkrim të seancës së jashtëzakonshme më 18 korrik 2022. Një ditë më pas, pra më 19 korrik, u hap Konferenca Ndërqeveritare për takim politik ndërmjet BE-së dhe Maqedonisë së Veriut, dhe menjëherë procesi i shqyrtimit filloi zyrtarisht me shënimet e para të përgjithshme për rrjedhën e saj dhe draft Kalendarin.
“Faza e parë, skriningu shpjegues është rishikim i legjislacionit evropian kur ekspertët e Komisionit Evropian prezantojnë dhe shpjegojnë në detaje legjislacionin evropian tek ekspertët tanë. Këto janë aktet ligjore që janë objekt i negociatave të anëtarësimit, ose më saktë, të cilat do të duhet t’i transpozojmë në sistemin ligjor të brendshëm dhe t’i zbatojmë plotësisht. Faza e dytë është pjesa dypalëshe, kur ekspertët tanë prezantojnë statusin e transpozimit të të njëjtit legjislacion evropian në sistemin juridik kombëtar, pra çfarë kemi futur deri tani, si po shkon zbatimi, çfarë dhe kur do të transpozojmë nga Legjislacioni evropian në periudhën e ardhshme, me plan të qartë dhe se kur do të harmonizohemi plotësisht me legjislacionin evropian, në të gjitha fushat”, thotë Tilev.
Ai theksoi se fazën e parë, gjegjësisht skriningun shpjegues, vedi së bashku me Shqipërinë e ka bërë tashmë në periudhën 2018-2019, në gjithsej 33 kapituj, por për shkak të bllokimeve që kemi hasur ndërkohë i njëjti është vënë në pauzë.
“Me zhbllokimin e procesit dhe hapjen e Konferencës ndërqeveritare dhe rifillimin e skriningut, në fakt do të riorganizohemi tani sipas Metodologjisë së re për Negociatat e anëtarësimit. Skriningu do të vazhdojë sipas një strukture klasteri, në gjashtë klasterë në të cilat janë grupuar 33 kapituj dhe me një rifreskim të pjesës së skriningut shpjegues, së bashku me ne edhe Shqipëria, me legjislacionin e ri të miratuar nga dhjetori 2019 deri më sot, gjegjësisht deri në vitin 2022/2023, dhe më pas paralelisht me shfaqjet dypalëshe për të gjithë klasterët, fushat dhe kapitujt, por në këtë pjesë veçmas, veçmas për ne dhe veçmas për Shqipërinë”, tha ai.
Skriningu do të zgjasë deri në nëntor të vitit 2023, me mundësi përshtatjesh të caktuara.
Ndryshe, pas 17 vitesh Maqedonia e Veriut më 19 korrik të këtij viti filloi negociatat me BE-në me mbajtjen e konferencës ndërqeveritare.
Propozimi francez për zgjidhjen e ngërçit Bullgari-Maqedoni e Veriut dhe hapjen e negociatave eurointegruese, në vend mbërriti më 30 qershor.
Menjëherë pas miratimit të propozimit francez në Parlamentin e Maqedonisë së Veriut, më 19 korrik u zhvillua konferenca e parë ndërqeveritare midis Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë me Bashkimin Evropian. Negociatat nuk do të fillojnë derisa të bëhen ndryshimet kushtetuese nga pala e Maqedonisë, të cilat për votim në Kuvend kërkojnë dy të tretat e deputetëve, të cilat shumica nuk i ka, prandaj duhet mbështetje nga opozita maqedonase, e cila ka paralajmëruar se nuk do të votojmë për ndryshimin e Kushtetutës, madje duke e kundërshtuar atë me protesta.
Kujtojmë se para heqjes së vetos, hapja e negociatave me Bashkimin Evropian për Maqedoninë e Veriut bllokohej vazhdimisht nga Bullgaria. Sofja zyrtare kërkonte që Shkupi t’i pranojë kërkesat bullgare se gjuha maqedonase është normë e asaj bullgare dhe se kombi maqedonas është krijuar nga Josip Broz Tito. Ky kontest bllokoi për dy vite procesin eurointegrues të vendit, me çka Bullgaria gjatë vitit 2021 i vendosi dy herë veto Maqedonisë së Veriut, njëherë në qershor, kurse më pas, më 14 dhjetor të vitit 2021, edhe një herë e bllokoi fillimin e negociatave RMV-BE.
Lajme nga vendi
ASH-ja e Taravarit: Karakamisheva e ligjit për përfaqësim të drejtë dhe adekuat, kundër përfaqësimit të shqiptarëve në administratë?
Aleanca për Shqiptarët shpreh shqetësimin saj të ndaj deklaratës së dhënë më 18 shkurt 2026 në Kanal 5 nga Таnja Каrakamisheva në të cilën kërkohet “zvogëlimi i numrit të shqiptarëve në administratë”.
Një deklaratë e tillë është e papranueshme, diskriminuese dhe në kundërshtim të drejtpërdrejtë me parimet kushtetuese të shtetit dhe me frymën e Marrëveshjes së Ohrit. Parimi i përfaqësimit adekuat dhe të drejtë nuk është privilegj për askënd, por detyrim kushtetues dhe standard demokratik që garanton barazi reale në institucionet publike.
Aleanca për Shqiptarët kërkon përgjigje të qarta nga përfaqësuesit e koalicionit VLEN:
-A distancohen publikisht nga kjo deklaratë?
-A e dënojnë qartë këtë qasje përjashtuese?
-A do të kërkojnë largimin e zonjës Karakamisheva nga çdo proces që lidhet me hartimin e ligjit për përfaqësim adekuat?
-Dhe pas kësaj deklarate, si mund të sigurohen qytetarët shqiptarë se ligji në përgatitje nuk do të synojë reduktimin, por garantimin dhe forcimin e përfaqësimit të tyre?
ASH rithekson se barazia nuk negociohet dhe përfaqësimi nuk mund të kthehet në objekt kalkulimesh politike. Çdo përpjekje për ta dobësuar këtë parim cenon besimin ndëretnik dhe stabilitetin institucional.
Shqiptarët meritojnë siguri ligjore, respekt dhe përfaqësim të drejtë – jo pasiguri të qëllimshme dhe retorikë përjashtuese.
Aleanca për Shqiptarët
Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare e shpallur nga UNESCO festohet më 21 shkurt të çdo viti. Qëllimi i caktimit të saj është promovimi dhe ndërgjegjësimi për diversitetin gjuhësor dhe kulturor si dhe promovimin e shumëgjuhësisë. Tv Koha, në këtë përvjetor, inicoi temën se sa e ruajmë gjuhën shqipe nga ndikimet e gjuhëve të huaja. Ta ndjekim kronikën në vazhdim.
Gjuha amë, gjuha që mësojmë prej në lindje, në familje, prej kur lindim e flasim gjuhën amtare, ndikon aq shumë sa që shpeshherë ngelemi pa ndonjë përgjigje sepse është gjuha që ne lindim, rritemi, zhvillohemi dhe gjithmonë e flasim gjuhën e pare – thotë për Tv Koha, albanologia Donika Bakiu, teksa komenton Ditën Botërore të Gjuhës Amtare.
Por, a na frikëson, trendi në rritje i të rinjve që flasin gjuhën angleze duke anashkaluar shqipen.
Viteve të fundit, kemi një trend që gjuha angleze na ka marrë shumë përpara, të themi të drejtën fëmija 5 vjecar spjegon përallën në gjuhën angleze, psh Borëbardhën, vetëm në gjuhën angleze, dhe është vetëm 5 vjet, mirëpo nuk e din mirë as gjuhën amë, kurse flet aq rrjedhshem gjuhën angleze, këtu besoj që është faji te prindërit sepse një fëmijë që ka shkuar vetëm në kopsht nuk ma merr mendja që të ketë shkuar në Angli apo diku tjetër të jeton, në vendin tonë e kemi problem si fëmijët që rriten e shkollohen këtu e flasim më mirë gjuhën angleze e të mos flas për ata që jetojnë jashtë.
Donika Bakiu bën thirrje që me këmbëngulje të mbrohet gjuha shqipe. Si shembul përmendi Arbëreshët e Italisë.
“Ata kanë ik nga Morea pas vdekjes së Skenderbeut, dhe sot e kësaj dite ato e flasin arbërishten dhe e kanë ruajtur me fanatizëm. Ata janë për tu marrë shembull, gjithmonë duke ju thënë një Bravo sepse vazhdojnë shkruajnë shqip, vazhdojnë dhe flasin shqip dhe sot ka ditëlindjen profesor Francesko Altimari, dhe ia uroj prej këtu nga Tv Koha sepse ka bërë një luftë për t`u ruajtur atje, atje është edhe Katedra e Gjuhës Shqipe në Kozencë dhe ka pasur ca profesorë që kanë bërë maksimumin bashkë me familjen që të ruhet me fanatizëm gjuha, t`i marrim shembull ato dhe të shohim sa e bukur është”
Edhe qytetarët e anketuar nga Tv Koha, ngrejnë shqetësime se nuk jemi duke bërë mjaftueshëm për të mbrojtur gjuhën shqipe.
“Për fat të keq, shumë pak. Duhet më shumë t`i qasemi, sepse gjuha është e shenjtë për një popull. Sic e shoh gjeneratën e re, po, rrezikohet. Duhet të ndërmirren masa”
“Gjuha është emblemë për një komb dhe gjithsesi duhet t`i kushtohet rëndësi. Ka deformitete në dimensione të caktuara, megjithatë, të gjitha institucionet edhe ne si qytetarë duhet të kemi kujdes për gjuhën sepse ajo është identiteti themeltar për një popull”
“Gjysmë për gjysme. Më shumë maqedonisht se shqip, I kemi tollovitë hesapet. Ne duhet ta ruajmë por s`mund ta ruajmë, e përziejmë me fjalë të huaja”
“Institucioni, sipas mendimit tim, që mund ta mbrojë më së shumti dhe praktikisht si emblem të kombit, janë vet shqiptarët në rastin konkret”
Në Ditën Ndërkombëtare të Gjuhës Amtare, kryeministri I Shqipërisë, Edi Rama ndau momente nga nisja e fazës gjysmëfinale në shkolla të “Konkursit të Gjuhës Shqipe”.
Rama e cilësoi këtë konkurs “një fije të artë që lidh fillesat e kombit tonë me të ardhmen e tij”.
Në këtë përvjetor, një tjetër zhvillim me rëndësi është hapja zyrtare për publikun e platformës online të “Fjalorit të Madh të Gjuhës Shqipe” nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë. Platforma, e aksesueshme në domenin fjalori.online, është bërë funksionale që nga 12 janari 2026, duke ofruar qasje të lirë për të gjithë përdoruesit.
“Fjalori i Madh i Gjuhës Shqipe” përfaqëson kurorëzimin e një pune pesëvjeçare (2021–2025) dhe përfshin mbi 125.000 njësi leksikografike: rreth 105.000 fjalë në zëra të veçantë, mijëra njësi frazeologjike, togfjalësha terminologjikë, terma të huazuar dhe rreth 250.000 kuptime leksikore të shoqëruara me mbi një milion shembuj ilustrues.
Lajme nga vendi
A do të formojë Fatmir Limani parti politike dhe a do të jetë pjesë e qeverisë? Ja çfarë thotë Mickoski
Kryeministri Hristijan Mickoski tha se nuk ka informacione që Fatmir Limani do të krijojë parti politike. Mickoski nuk u përgjigj nëse i njëjti do të jetë pjesë e qeverisë në rast se krijon parti politike, por tregoi se koalicioni qeverisës përbëhet nga VMRO-DPMNE, VLEN dhe ZNAM.
“Nuk jam i informuar për këtë që po e thoni ju tani. Në lidhje me qeverinë, qeveria funksionon shkëlqyeshëm. Është i përbërë nga tre subjekte koalicionuese. Koalicioni i udhëhequr nga VMRO-DPMNE, koalicioni VLEN dhe partia politike ZNAM”, tha Mickoski.
Bllokohet plotësisht aksi rrugor Librazhd-Pogradec, policia: Lejohen vetëm mjetet e emergjencës
Trump shpall tarifë globale prej 10 për qind pas vendimit të Gjykatës Supreme
ASH-ja e Taravarit: Karakamisheva e ligjit për përfaqësim të drejtë dhe adekuat, kundër përfaqësimit të shqiptarëve në administratë?
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
You must be logged in to post a comment Login