Lajme nga vendi
Maqedonia filloi me gjendje krize në energjetikë
Qeveria e Maqedonisë së Veriut të enjten ka shpallur gjendje krize në sektorin e energjetikës. Ky vendim do të hyjë në fuqi më 1 shator dhe do të zgjasë për 30 ditë.
Qëllimi i këtij vendimi është që përmes mjeteve nga buxheti t’u ndihmohet kompanive energjetike për prodhimin e energjinë elektrike, si dhe blerjen e mazutit dhe thëngjillit.
Ministri i ekonomisë, Kreshnik Bekteshi, ka propozuar që gjendja e krizës të vazhdohet deri në muajin mars të vitit 2023, por ka thënë se janë deputetët ata që mund ta bëjnë këtë.
“Kuvendi dhe deputetët kanë të drejtë të vazhdojnë gjendjen e krizës në sektorin e energjetikës. Propozoj që gjendja e krizës të vazhdojë aq sa është dhe sezoni i ngrohjes”, ka thënë ai pas mbledhjes së qeverisë.
Maqedoni, OEMVP kërkon ngrirje të çmimit të rrymës dhe heqje të TVSH-së
Në bazë të ligjeve në Maqedonisë së Veriut, qeveria mund të marr vendim për gjendje krize vetëm për 30 ditë.
Ndryshe nga një shatori hyjnë në fuqi dhe masat e qeverisë për kursimin e energjisë elektrike. Masat e qeverisë i obligojnë institucionet e shtetit të ulin faturat e energjisë elektrike deri në 15 për qind.
Me këto masa qytetarëve dhe kompanitë private vetëm u rekomandohet që të kursejnë energjinë elektrike sa më shumë që është e mundur.
Në mesin e këtyre masave përfshihet ndërprerja e ndriçimit dekorativ të fasadave në institucione dhe në monumentet kulturore, shkyçja e dritave, kompjuterëve dhe të gjitha pajisjeve elektronike, sapo të largohen të punësuarit nga ndërtesat.
Planet për kursimin e energjisë nëpër shkolla
Kriza energjetike vë në pikëpyetje edhe mbarëvajtjen e procesit mësimor, për shkak të faturave të larta të energjisë elektrike theksojnë drejtuesit e shkollave në Maqedoninë e Veriut. Ata kërkojnë që qeveria të vendos si prioritet financimin e paneleve diellore përmes së cilave do të uleshin dukshëm këto fatura.
Ministria e Arsimit është zotuar se në kushte të krizës energjetike “shkollat do të jenë të fundit që do të mbyllen”, dhe nëse ndodh një e gjë e tillë, prapë “shkollat duhet të jenë të parat ata që do të hapen”.
Por, kriza energjetike ka mobilizuar drejtoret dhe menaxherët e shkollave për të gjetur modalitete se si të ulin faturat e rrymës.
Jovançe Manaskov, nga shkolla fillore “Bllazhe Konevski” në komunën e Velesit, 100 kilometra larg Shkupit, tha për radion Evropa e Lirë se ka dorëzuar kërkesë për vendosjen e paneleve diellore në ministrinë e Arsimit dhe komunë, por deri më tani nuk kanë marrë asnjë përgjigje.
“Ne kemi projekt të gatshëm për vendosjen e paneleve diellore. Mendoj se ministria e Arsimit, qeveria duhet t’u japin prioritet këtyre projekteve. Nëse ne vendosim këtë sistem, ne do të prodhojmë vetë rrymë dhe komuna do të këtë leverdi për shkak që nuk do të paguaj faturat e rrymës”, tha ai.
“Tani ne në planet vjetore financiare duhet të ndajmë mjete për fatura e rrymës të cilat janë gjithnjë të larta, në vend se këto mjete t’i destinojmë për përmirësimin e kushteve në shkollën tonë”.
Marjan Jonovski, drejtor i shkollës fillore “Gjorgjia Pulevski” në Shkup tha për radion Evropa e Lirë se po ndërmerr disa masa për të kursyer energjinë elektrike. Një nga to është edhe zëvendësimi i poçeve elektrike me efikasitet energjetik.
“Duhej të zëvendësojmë dritaret dhe dyert e shkollës, por me ndërrimin e ministrit procedura e realizmit të këtij projekti ka ngecur”, tha ai.
Plan për kursimin e energjisë ka edhe shkolla fillore “Kirill dhe Metodi” në Tetovë.
“Këtë vit si e para planifikojmë të zëvendësojmë poçet elektrike me kapacitet më të ulët, dhe si më me prioritet mbetet përshpejtimi i procedurave për vendosjen e paneleve diellore, që mos kemi problem me kursimin e energjisë”, tha drejtoresha e kësaj shkolle, Sihana Kaba Kasami.
Sipas saj, ndoshta kategoritë e tjera mund të qëndrojnë në ambiente të më të ftohta, por kur bëhet fjalë për nxënësit “duhet të kenë kushte të përshtatshme që mendjen ta kenë të mësimi dhe jo ngrohja apo ndriçim i dobët”.
Si e menaxhojnë komunat krizën energjetike?
Kryetari i komunës së Gostivarit, Arben Taravari, pas takimit që ka realizuar me drejtorët e shkollave të kësaj komune, më 25 gusht ka kërkuar nga Qeveria zgjatjen e pushimit dimëror. Ai tha se ky pushim duhet të zgjat dy muaj edhe atë nga dhjetori deri në janar. Ndërsa viti shkollor, sipas tij, duhet të filloj me 15 gusht.
“Për të kursyer energjinë për ngrohje, do të shqyrtojmë mundësinë që të shkyçet ngrohja në korridoret përderisa sallat sportive të ngrohen vetëm gjatë atyre ditëve që do të mbahen orët e edukatës fizike në shkollat e caktuara. Në disa shkolla ka mundësi që nxënësit të ndjekin mësimin vetëm një turn”, tha Taravari.
Lexo po ashtu:
Taravari: Pushimi dimëror i nxënësve le të zgjas dy muaj, duhet kursyer energjia elektrike
Taravari: Pushimi dimëror i nxënësve le të zgjas dy muaj, duhet kursyer energjia elektrike
Ai nga qeveria ka kërkuar që shkollat të paguajnë rrymën me tarifën e amvisërive, e jo sipas tarifës industriale.
Timço Mucunski, kryetari i komunës së Aerodromit, pjesë e qytetit të Shkupit, tha për Radion Evropa e Lirë se gjithë fokusin e kanë vendosur në investimin e projekteve për efikasitet energjetik, siç janë fasadat e reja shkollave dhe kopshteve për fëmijë, si dhe vendosjen e paneleve diellore.
“Të gjitha shkollat fillore i kemi kyçur me panele diellore. Një pjesë të kopshteve gjithashtu janë të kyçura në sistemin e paneleve”, tha ai.
Sipas tij, edhe ato kopshte që kanë mbetur jashtë kyçjes në sistemin e paneleve diellore do të furnizohen me to.
“Njëherësh jemi duke investuar në fasadat me efikasitet energjetik për shkollat dhe kopshtet, pra mbetemi të angazhuar në zgjidhje afatgjatë. Në asnjë rast nuk do të lejojmë që kriza të ndikojë në procesin edukativo-arsimor”, përfundoi ai.
Lajme nga vendi
Operatori i tretë mobil në RMV do të fillojë punën në fillim të vitit 2027, do të ketë rrjetin e vet 5G
One Macedonia, pjesë e 4iG Group, zyrtarisht e mori licencën si operatori i tretë celular në vend. Operatori i ri deri në fund të muajit mars të vitit 2027 do të duhet të mbulojë një qytet me 5G, deri në fund të 2028-tës korridoret kryesore në përputhje me marrëveshjen, ndërsa deri në fund të 2030-tës të gjitha qytetet në shtet.
Kompania planifikon investime deri në 100 milion euro për ndërtim dhe zhvillim të rrjetit, hapje të vendeve të punës dhe bashkëpunim me kompanitë lokale.
“Ky nuk është vetëm fillim i një kompanie tjetër të telekomunikimeve. Për ne, hyrja në Maqedoninë e Veriut paraqet një zgjerim strategjik për prezencën tonë në të gjithë Ballkanin perëndimorë, rajon që është kyç për rritjen tonë afatgjate. Maqedonia e Veriut luan një rol të rëndësishëm për ambiciet tonë më të gjera për infrastrukturë dixhitale”, tha Pal Zarandi, Kryetar i Bordit të Drejtorëve të One Maqedoni.
Elektrodistriubumi do t’i ndryshojë matësit aktual të energjisë elektrike me matës të mençur, të cilët do të jenë të lidhur me aplikacion të posaçëm dhe qytetarët do të mund ta ndjekin shpenzimin e energjisë elektrike përmes telefonave celularë.
Megjithatë një pjesë e qytetarëve frikësohen se nuk do të mund të përshtaten këtë situatë. Nga ana tjetër, disa qytetarë mendojnë se matësit e mençur do të sjellin më shumë rregull dhe transparencë, pasi secili do të ketë pasqyrë të qartë për shpenzimin dhe do të shmangen faturat paushalle për energjinë elektrike.
“Mundemi pse jo, normalisht, kur mund të paguajmë faturat, mundemi edhe atë ta kontrollojmë përmes telefonit”, tha një qytetar.
“A do të jetë shumë e qartë dhe a do të na besojnë, për shembull unë të lexoj dhe t’i them kam harxhuar 200 kilovat dhe a do të më besojnë për këtë, ata tani bëjnë disa gjëra që nuk mund t’i kuptojmë, ja tani shkoj në bankë, drejt të ju them, ma kthejnë faturën – thonë është paguar, ndërsa unë e di që nuk është paguar”, u shpreh një qytetar.
“Nuk e di unë këto gjëra sa kam harxhuar – jo jo, nuk mund ta bëjnë njerëzit e verbër këtë”, theksoi një qytetar.
Sipas Komisionit Rregullator të Energjetikës, futja në funksion e sistemeve të mençura të matjes është një hap kyç drejt eliminimit të dilemave nëse faturat e energjisë bazohen në konsum real apo të supozuar.
“Ligji është në fuqi, ndërsa operatorët e transmetimit dhe shpërndarjes duhet të bëjnë analizë për futjen e matësve të mençur. Qëllimi është që çdo qytetar vetë të ketë pasqyrë për shpenzimin përmes pajisjes mobile ose kompjuterit. Digjitalizimi do ta rrisë besimin”, thonë Komisioni Rregullator për Energjetikë
Futja në funksion e matësve smart është në proces dhe mund të zgjasë disa vite, përmes tyre qytetarët do të mund të kontrollojnë në kohë reale sa energji elektrike kanë harxhuar. Ndryshe, në Maqedoninë e Veriut ka rreth 820 mijë matës, ndërsa EVN është e obliguar t’i lexojë të paktën një herë në tre muaj./ Alsat.mk
Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë (LSM) të mërkurën organizon protestë për të shprehur pakënaqësinë nga mosrritja e pagës minimale në 600 euro dhe të gjithë pagave tjera për 100 euro. Protesta do të fillojë në orën 17 para ndërtesës së LSM-së dhe do të vazhdojë para Kuvendit dhe Odës Ekonomike, ndërsa do të përfundojë para Qeverisë. Nga LSM u bënë thirrje të gjithë punëtorëve që nuk kanë rritje të pagës të përfshihen në protestë.
“Është koha të luftojmë së bashku për paga dinjitoze së bashku me punëtorët. U bëjmë thirrje të gjithë punëtorëve, pagat e të cilëve nuk janë rritur, të gjithë punëtorëve që pyesin veten se si t’ia dalin mbanë këtë muaj, punëtorëve që i gënjyen shefat e tyre se do t’u rrisnin pagat, të na bashkohen në rrugë sepse nuk kanë rënë dakord të rrisin pagat e punëtorëve dhe të përmirësojnë standardin e punës deri më 31 dhjetor. U bëjmë thirrje punëtorëve sepse pragu i varfërisë në Maqedoni është 31.200 denarë, dhe 33 përqind e 540 mijë punëtorëve jetojnë nën pragun e varfërisë, domethënë shkojnë në punë dhe janë të varfër”, tha kryetari i LSM-së, Slobodan Trendafilov, pas seancës së përbashkët të sotme të organeve më të larta të LSM-së, në të cilën u miratua unanimisht vendimi për të protestuar.
Trendafilov përkujtoi se edhe në anketën e LSM-së punëtorët u shprehën se janë të gatshëm të dalin në protestë nëse nuk rriten pagat. “Ky është vetëm hapi i parë që po ndërmarrim në një seri hapash që do të ndërmarrim në periudhën e ardhshme, që do të thotë protesta shtesë, bllokada shtesë të synuara të institucioneve të caktuara dhe një grevë të përgjithshme 24-orëshe në sektorin publik dhe privat, dhe nëse nuk dëgjojnë, ne do të mbledhim 10,.000 nënshkrime dhe do të bëhemi propozues i autorizuar dhe do të kërkojmë një ulje të pagave të zyrtarëve për 78 për qind dhe një rritje të pagës minimale në 600 euro dhe një rritje të pagave të tjera”, tha Trendafilov.
Ai nuk beson se do të thirren për bisedime sepse, siç thotë ai, e kanë bërë këtë gjatë gjithë vitit 2025. Vitin e kaluar, siç theksoi ai, nuk pati rritje drastike të pagave, dhe që nga janari shporta sindikaliste është rritur me gati një mijë denarë. Ai shtoi se me politika të tilla, personeli i kualifikuar po largohet nga vendi me të gjitha familjet e tyre, dhe të huajt po vijnë për të mbushur vendet e punës.
Operatori i tretë mobil në RMV do të fillojë punën në fillim të vitit 2027, do të ketë rrjetin e vet 5G
Matësit digjital zëvendësohen me të mençur, qytetarët të ndarë në mendime
Furgonët e Policisë nisen nga Prizreni burgjet kanë vend të mjaftueshëm për ‘dallavergjitë’ e votave, 800 shtretër të lirë
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
You must be logged in to post a comment Login