Lajme nga vendi
Maqedonia filloi me gjendje krize në energjetikë
Qeveria e Maqedonisë së Veriut të enjten ka shpallur gjendje krize në sektorin e energjetikës. Ky vendim do të hyjë në fuqi më 1 shator dhe do të zgjasë për 30 ditë.
Qëllimi i këtij vendimi është që përmes mjeteve nga buxheti t’u ndihmohet kompanive energjetike për prodhimin e energjinë elektrike, si dhe blerjen e mazutit dhe thëngjillit.
Ministri i ekonomisë, Kreshnik Bekteshi, ka propozuar që gjendja e krizës të vazhdohet deri në muajin mars të vitit 2023, por ka thënë se janë deputetët ata që mund ta bëjnë këtë.
“Kuvendi dhe deputetët kanë të drejtë të vazhdojnë gjendjen e krizës në sektorin e energjetikës. Propozoj që gjendja e krizës të vazhdojë aq sa është dhe sezoni i ngrohjes”, ka thënë ai pas mbledhjes së qeverisë.
Maqedoni, OEMVP kërkon ngrirje të çmimit të rrymës dhe heqje të TVSH-së
Në bazë të ligjeve në Maqedonisë së Veriut, qeveria mund të marr vendim për gjendje krize vetëm për 30 ditë.
Ndryshe nga një shatori hyjnë në fuqi dhe masat e qeverisë për kursimin e energjisë elektrike. Masat e qeverisë i obligojnë institucionet e shtetit të ulin faturat e energjisë elektrike deri në 15 për qind.
Me këto masa qytetarëve dhe kompanitë private vetëm u rekomandohet që të kursejnë energjinë elektrike sa më shumë që është e mundur.
Në mesin e këtyre masave përfshihet ndërprerja e ndriçimit dekorativ të fasadave në institucione dhe në monumentet kulturore, shkyçja e dritave, kompjuterëve dhe të gjitha pajisjeve elektronike, sapo të largohen të punësuarit nga ndërtesat.
Planet për kursimin e energjisë nëpër shkolla
Kriza energjetike vë në pikëpyetje edhe mbarëvajtjen e procesit mësimor, për shkak të faturave të larta të energjisë elektrike theksojnë drejtuesit e shkollave në Maqedoninë e Veriut. Ata kërkojnë që qeveria të vendos si prioritet financimin e paneleve diellore përmes së cilave do të uleshin dukshëm këto fatura.
Ministria e Arsimit është zotuar se në kushte të krizës energjetike “shkollat do të jenë të fundit që do të mbyllen”, dhe nëse ndodh një e gjë e tillë, prapë “shkollat duhet të jenë të parat ata që do të hapen”.
Por, kriza energjetike ka mobilizuar drejtoret dhe menaxherët e shkollave për të gjetur modalitete se si të ulin faturat e rrymës.
Jovançe Manaskov, nga shkolla fillore “Bllazhe Konevski” në komunën e Velesit, 100 kilometra larg Shkupit, tha për radion Evropa e Lirë se ka dorëzuar kërkesë për vendosjen e paneleve diellore në ministrinë e Arsimit dhe komunë, por deri më tani nuk kanë marrë asnjë përgjigje.
“Ne kemi projekt të gatshëm për vendosjen e paneleve diellore. Mendoj se ministria e Arsimit, qeveria duhet t’u japin prioritet këtyre projekteve. Nëse ne vendosim këtë sistem, ne do të prodhojmë vetë rrymë dhe komuna do të këtë leverdi për shkak që nuk do të paguaj faturat e rrymës”, tha ai.
“Tani ne në planet vjetore financiare duhet të ndajmë mjete për fatura e rrymës të cilat janë gjithnjë të larta, në vend se këto mjete t’i destinojmë për përmirësimin e kushteve në shkollën tonë”.
Marjan Jonovski, drejtor i shkollës fillore “Gjorgjia Pulevski” në Shkup tha për radion Evropa e Lirë se po ndërmerr disa masa për të kursyer energjinë elektrike. Një nga to është edhe zëvendësimi i poçeve elektrike me efikasitet energjetik.
“Duhej të zëvendësojmë dritaret dhe dyert e shkollës, por me ndërrimin e ministrit procedura e realizmit të këtij projekti ka ngecur”, tha ai.
Plan për kursimin e energjisë ka edhe shkolla fillore “Kirill dhe Metodi” në Tetovë.
“Këtë vit si e para planifikojmë të zëvendësojmë poçet elektrike me kapacitet më të ulët, dhe si më me prioritet mbetet përshpejtimi i procedurave për vendosjen e paneleve diellore, që mos kemi problem me kursimin e energjisë”, tha drejtoresha e kësaj shkolle, Sihana Kaba Kasami.
Sipas saj, ndoshta kategoritë e tjera mund të qëndrojnë në ambiente të më të ftohta, por kur bëhet fjalë për nxënësit “duhet të kenë kushte të përshtatshme që mendjen ta kenë të mësimi dhe jo ngrohja apo ndriçim i dobët”.
Si e menaxhojnë komunat krizën energjetike?
Kryetari i komunës së Gostivarit, Arben Taravari, pas takimit që ka realizuar me drejtorët e shkollave të kësaj komune, më 25 gusht ka kërkuar nga Qeveria zgjatjen e pushimit dimëror. Ai tha se ky pushim duhet të zgjat dy muaj edhe atë nga dhjetori deri në janar. Ndërsa viti shkollor, sipas tij, duhet të filloj me 15 gusht.
“Për të kursyer energjinë për ngrohje, do të shqyrtojmë mundësinë që të shkyçet ngrohja në korridoret përderisa sallat sportive të ngrohen vetëm gjatë atyre ditëve që do të mbahen orët e edukatës fizike në shkollat e caktuara. Në disa shkolla ka mundësi që nxënësit të ndjekin mësimin vetëm një turn”, tha Taravari.
Lexo po ashtu:
Taravari: Pushimi dimëror i nxënësve le të zgjas dy muaj, duhet kursyer energjia elektrike
Taravari: Pushimi dimëror i nxënësve le të zgjas dy muaj, duhet kursyer energjia elektrike
Ai nga qeveria ka kërkuar që shkollat të paguajnë rrymën me tarifën e amvisërive, e jo sipas tarifës industriale.
Timço Mucunski, kryetari i komunës së Aerodromit, pjesë e qytetit të Shkupit, tha për Radion Evropa e Lirë se gjithë fokusin e kanë vendosur në investimin e projekteve për efikasitet energjetik, siç janë fasadat e reja shkollave dhe kopshteve për fëmijë, si dhe vendosjen e paneleve diellore.
“Të gjitha shkollat fillore i kemi kyçur me panele diellore. Një pjesë të kopshteve gjithashtu janë të kyçura në sistemin e paneleve”, tha ai.
Sipas tij, edhe ato kopshte që kanë mbetur jashtë kyçjes në sistemin e paneleve diellore do të furnizohen me to.
“Njëherësh jemi duke investuar në fasadat me efikasitet energjetik për shkollat dhe kopshtet, pra mbetemi të angazhuar në zgjidhje afatgjatë. Në asnjë rast nuk do të lejojmë që kriza të ndikojë në procesin edukativo-arsimor”, përfundoi ai.
Lajme nga vendi
Pothuajse të gjitha çmimet në markete u rritën në “heshtje” brenda një jave, Qeveria e RMV-së nuk sheh krizë
Qeveria ka folur me një ton qetësues këto ditë. Më 19 mars, ministrja e Financave Gordana Dimitrieska-Koçoska deklaroi se situata e çmimeve po monitorohet nga afër dhe se për momentin nuk ka transmetim serioz të krizës në treg, ndërsa më 22 mars, kryeministri Hristijan Mickoski tha se qeveria ka një plan dhe nuk do të lejojë luhatje që do të ndikojnë në standardin e jetesës së qytetarëve, shkruan Racin, transmeton Portalb.mk.
Ka një fije të përbashkët në këto deklarata: shteti po vëzhgon, analizon dhe pret. Problemi është se çmimet nuk presin.
Racin.mk ndërkohë ka vizituar rrjetet më të mëdha të supermarketeve në Shkup dhe ka gjetur pamjen e mëposhtme:
| Produkti | Çmimi tani | Çmimi para një jave |
|---|---|---|
| Vaj | 93–118 den. | 74 den. |
| Kafe | 120–140 den. | 104 den. |
| Mish i grirë | 730–849 den.. | 638 den. |
| Pulë | 401–493 den. | 376 den. |
| Qumësht | 67–78 den. | 56 den. |
| Vezë (12) | 129–148 den. | 103 den. |
Ky nuk është një korrigjim kozmetik në treg. Ky është një kërcim javor pikërisht në produktet që mbushin frigoriferin dhe zbrazin pagën. Vaji, qumështi, vezët, mishi, kafeja – gjithçka që është themelore për një familje është rritur në heshtje. Dhe pikërisht për këtë arsye kjo rritje çmimesh është politikisht e rrezikshme: nuk vjen me tronditje të madhe që vihet re lehtë, por me disa ndryshime “të vogla” që përfundojnë duke bërë një vrimë të madhe në buxhetin e familjes.
Në një përgjigje për Racin.mk, Ministria e Ekonomisë dhe Punës thotë se pas ngjarjeve në Lindjen e Mesme, po e monitoron nga afër situatën me çmimet e produkteve bazë, se Qeveria tashmë ka ndërhyrë duke ulur TVSH-në për benzinën dhe naftën nga 18 në 10 përqind për të parandaluar një rritje të madhe, dhe se është e përgatitur për masa ndërhyrjeje nëse përcaktohet një rritje e pajustifikuar e çmimeve ose një prishje më e madhe e stabilitetit të tregut.
Ministria gjithashtu shton se Inspektorati Shtetëror i Tregut ka 30 ekipe në terren dhe se raporti fillestar zyrtar pritet javën e ardhshme. Për momentin, sipas informacionit të tyre, nuk ka rritje të ndjeshme të çmimeve përveç vezëve dhe vajit, të cilat janë rreth 10 përqind.
Këtu fillon problemi thelbësor. Ministria pretendon se nuk ka tronditje më të gjerë të çmimeve në terren, dhe ajo që konsumatori sheh në treg është e kundërta: jo vetëm vezët dhe vaji i ullirit po rriten, por edhe qumështi, pula, mishi i grirë dhe kafeja. Është e mundur që shteti po shikon mesataret, faturat hyrëse, sinjalet e tregut të aksioneve ose raportet e kontrollit që ende nuk e kanë kapur efektin e plotë të shitjeve me pakicë.
Por pikërisht ky është lajmi: qeveria sheh stabilitet në raporte, dhe qytetarët shohin rritje çmimesh në rafte. Kur shteti dhe arka fillojnë të flasin një gjuhë të ndryshme, atëherë problemi nuk është më vetëm ekonomik. Ai bëhet politik.
Statistikat zyrtare, sigurisht, ende tingëllojnë më të qeta. Enti Shtetërore i Statistikave njoftoi se inflacioni në shkurt ishte 0.2 përqind në bazë mujore. Por i njëjti inflacion mesatar nuk mund t’i tregojë të vërtetën një familjeje që jeton me vaj, vezë, qumësht dhe mish.
Mesatarja mund të duket e qetë, por kuzhina mund të jetë gjithnjë e më e shtrenjtë. Kjo është arsyeja pse shporta minimale e sindikatës për marsin është rritur përsëri, në 67.818 denarë, që është edhe 436 denarë më shumë se në shkurt. Kjo do të thotë që barra nuk është më vetëm statistikore, por e brendshme dhe e përditshme.
Kësaj histori i jepet peshë shtesë nga fakti se shteti nuk mund të pretendojë se nuk ka mjetet. Vetë Ministria e Ekonomisë dhe Punës u mburr se në vitin 2025 kufizoi marzhet në 102 grupe produktesh dhe çmimet në 8 grupe produktesh bazë ushqimore, dhe se me këto masa ushqimi u bë më i lirë dhe inflacioni u stabilizua.
Në prill të vitit të kaluar, e njëjta ministri kujtoi edhe një herë se vendimet e shkurtit 2025 përfshinin tavane dhe marzhe direkte pikërisht për qumështin, bukën, miellin, vezët, vajin e ullirit, kosin dhe qumështin. Me fjalë të tjera, shteti ka përvojë me ndërhyrjen direkte. Sot nuk mund të pretendojë se e tëra çfarë mund të bëjë është të numërojë dhe të presë.
Këtu qëndron kontradikta më e madhe në qëndrimin e qeverisë. Nga njëra anë, Qeveria e njeh qartë se ekziston rreziku që kriza e Lindjes së Mesme të përhapet në çmimet e ushqimeve – prandaj po ndërhyn në karburant, prandaj Inspektorati i Tregut është në terren, prandaj Ministria po flet për masa të mundshme të synuara për më të prekshmit.
Nga ana tjetër, e njëjta qeveri dëshiron të japë përshtypjen se ende nuk po ndodh asgjë serioze. Ky është një pozicion politikisht i përshtatshëm, por ekonomikisht i dobët.
Sepse kur çmimet kanë filluar të rriten për kaq shumë produkte bazë, shteti nuk është më në fazën e vëzhgimit. Është në fazën e zgjedhjes: ose do të ndërhyjë në kohë, ose do të shpjegojë pse u vonua.
Dhe pikërisht për këtë arsye teza mbetet e njëjtë: çmimet nuk shpërthyen me një vendim spektakolar, por në heshtje, vetëm brenda një jave, në të gjitha ato produkte pa të cilat nuk mund të mbijetohet muaji.
Përgjigja zyrtare e Ministrisë është e rëndësishme sepse tregon se Qeveria është e vetëdijshme për rrezikun, se tashmë e sheh problemin dhe se po përgatitet për masa të mundshme.
Por e njëjta përgjigje zbulon edhe pikën e dobët të qeverisë: ndërsa shteti ende thotë se nuk ka rritje të konsiderueshme më të gjerë, realiteti në tregje e ka shtyrë tashmë këtë tezë mënjanë.
Dhe kur qeveria vonohet pas policës, qytetari paguan gjithmonë i pari.
Lajme nga vendi
Mexhiti “godet” Taravarin: Prej në krye të VLEN-it, përfundoi në bisht të BDI-së
Njëri nga liderët e VLEN, Izet Mexhiti në intervistën për Ora24.tv lidhur me akuzat e fundit të Arben Taravarit nga Aleanca për Shqiptarët, ka thënë se nuk ka pse mërzitet z.Taravari për VLEN, sepse VLEN jo vetëm që është i bashkuar, por po bëhet një.
Ai u shpreh se Taravari me ASH-në e tij prej në krye të VLEN-it, përfundoi në bisht të BDI-së.
Nuk i ka punët në terezi as me BDI-në
“Kalkulimet në analizat e sollën ASH-në në këtë derexhe, i besuam dhe në fund përfundoi në BDI. Te VLEN ka pasur ofertën të ketë 5 komuna, përfundoi me 2 komuna. Edhe sot nuk i ka punët në terezi edhe me BDI-në në Gostivar dhe shumë shpejt edhe atje do të dalin në sipërfaqe mospajtimet dhe nuk mund t’i bashkosh dy struktura që në vazhdimësi për 20 vite janë përplasur mes veti. Me këto kalkulime dhe analiza prej në krye të vendit në VLEN, ai përfundoi në bisht të BDI-së dhe këtu do të jep llogari”, tha Mexhiti.
Sipas kreut të Çairit, Mexhiti, nuk ka pse mërzitet Taravari për VLEN, sepse siç shton, “VLEN jo vetëm që është i bashkuar, por po bëhet një”.
Lajme nga vendi
Prezantimi i automjeteve të blinduara të lehta Stryker të blera nga Shtetet e Bashkuara
Qeveria e Maqedonisë së Veriut dhe Ministria e Mbrojtjes e Maqedonisë së Veriut do të prezantojnë sot në kazermën “Straso Pinxhur” në Petrovec, pranë Shkup, 17 automjete të reja të blinduara të lehta Stryker, të siguruara nga Shtetet e Bashkuara.
Automjetet e tipit Stryker janë pjesë e procesit të modernizimit të kapaciteteve mbrojtëse dhe rritjes së gatishmërisë së forcave ushtarake.
Ky furnizim konsiderohet një hap i rëndësishëm në avancimin e pajisjeve ushtarake sipas standardeve të NATO dhe në forcimin e bashkëpunimit strategjik me Shtetet e Bashkuara.
-
Lajme nga vendi2 months agoRrjeti i madh i dyqaneve për produkte të shtëpisë Comodita Home po rritet akoma më tepër, tash me dyqanin më të madh në Re Mall, Tetovë
-
Sport2 months agoOLIMPIADA DIMËRORE ‘’MILANO CORTINA 2026’’ FILLON MË 6 SHKURT
-
Lajme nga vendi2 months agoVLEN: Me Fetain në krye, nis goditja reale ndaj pasurisë së paligjshme


You must be logged in to post a comment Login