Lajme nga vendi
Abetarja e unifikuar, dëshirë e parealizuar
Përveç mungesës së teksteve shkollore, filloristët shqiptarë në Maqedoni edhe këtë 22 Nëntor nuk kanë mundësi që alfabetin e gjuhës shqipe ta mësojnë nga Abetarja e unifikuar që tashmë gjen zbatim në Shqipëri, Kosovë dhe Luginë të Preshevës. Ministri i Arsimit, Jeton Shaqiri u zotua se kjo Abetare do të vihet në përdorim në këtë vit shkollor 2022/23, por deri më sot thuajse asnjë shkollë nuk e ka siguruar të njëjtën. Profesori Xheladin Murati konsideron se nuk ka asnjë pengesë që Abetarja e unifikuar të përdoret në shkollat shqipe të Maqedonisë përveç fondit të ulët të orëve për këtë lëndë.
“Në gjuhën shqipe, në klasën e parë, sipas planit mësimor ekzistojnë pesë orë mësimore kurse në Shqipëri në klasë të parë ka nëntë orë mësimore në gjuhën shqipe dhe ky tekst me këtë e vështirëson punën e mësuesit sepse mësuesi duhet së paku tre deri në katër orë të punoj me abetare, atëherë nuk I mbetet për aktivitetet tjera mësimore. Prandaj, duhet një arsyetim, një shpjegim se si të përdoret kjo ose si të bëhet racionalizimi I abetares, I përmbajtjeve mësimore”, deklaroi Xheladin Murati, profesor.
Gjuhëtari Mustafa Ibrahimi vlerëson se Abetarja e unifikuar duhet të jetë literaturë parësore për filloristët shqiptarë të Maqedonisë dhe jo libër shtesë.
“Abetarja duhet të jetë si literaturë parësore sepse ne e dimë se fillimi I njohurive të gjuhës, të kulturës dhe të identitetit fillon me abetaren dhe kjo sipas meje duhet të instalohet si lëndë parësore ndërsa si dytësore mund të jenë gazetat e ndryshme që u ndalën Fatosi dhe Gëzimi të cilat mund të jenë si literaturë shtesë por abetarja duhet të jetë ajo që duhet të jetë e unifikuar, do të jetë një, më profesionale dhe me një metodologji moderne, bashkëkohore me të cilën fëmijët duhet të punojnë në këtë drejtim”, tha Mustafa Ibrahimi, gjuhëtar.
Lindita Rugova, dekane e Fakultetit të Filologjisë në Prishtinë thotë se mësimdhënësit duhet të jenë të lirë në përzgjedhjen e teksteve mësimore.
“Gjithmonë kur ke një libër alternativë ke mundësi të përdorësh tekste nga ky libër, nga libri tjetër se jo gjithmonë ato që zgjidhen janë më të mirat. Nuk kam asgjë kundër abetares, është shumë mirë që është bërë. Sa më shumë resurse, sa më shumë materiale që përdorin arsimtarët është mirë. Mirë që janë bërë të përbashkëta në aspektin e afrimit të aspektit kulturor sepse gjuhësor e kemi, një gjuhë e kemi por në aspektin kulturor dallohet jetesa në Tiranë nga jetesa në Shkup dhe jetesa në Prishtinë”, theksoi Lindita Rugova, Dekane e Fakultetit të Filologjisë në UP.
Pavarësisht shënimit të ditës së Abetares dhe pranisë të ministrave shqiptar të arsimit nga radhët e BDI-së Abetarja mbetet shumë larg vënies në zbatim në shkollat tona. Marrëveshja mes Shqipërisë e Maqedonisë e firmosur prej 7 vitesh nuk ka dhënë asnjë rezultat në këtë drejtim. /Alsat.mk
Lajme nga vendi
1.500 JETË TË SHPËTUARA: PLAN I RI KUNDËR DUHANIT NË MAQEDONI
RMV – Një rritje vjetore e akcizës së duhanit prej 12% mund të shpëtojë deri në 1.500 jetë në vit deri në vitin 2030.
Ky është përfundimi i analizës së fundit nga organizata “Analitika”, e cila propozon masa drastike për të ulur numrin e lartë të duhanpirësve.
Pse duhet të shtrenjtohen cigaret?
Sipas studimit, rritja e akcizës do të sillte dy përfitime kryesore:
• Shëndeti: Ulje e duhanpirjes (nga 48.4% në 46.7%) dhe parandalim i vdekjeve të parakohshme.
• Buxheti: Të hyrat shtetërore nga akciza do të rriteshin nga 258 milionë euro në 403 milionë euro deri në vitin 2030.
Mbrojtja e të rinjve në fokus
Shifrat janë alarmante: 74% e të rinjve e nisin duhanin para moshës 13-vjeçare. Shtrenjtimi i cigareve llogaritet të pengojë rreth 900 të rinj në vit që të nisin këtë ves vdekjeprurës.
Ligji i ri: “Gjenerata pa nikotinë”
Ministria e Shëndetësisë ka paralajmëruar një Ligj të ri për Mbrojtjen nga Duhani, i cili parashikon:
• Ndalim të rreptë të duhanit në ambiente të mbyllura.
• Taksa të larta edhe për cigaret elektronike dhe pajisjet me nxehje.
• Mbikëqyrje të rreptë për institucionet dhe objektet hoteliere.
A mendon se rritja e çmimit është mënyra e duhur për t’i bërë njerëzit ta lënë duhanin, apo duhen gjoba më të rrepta nëpër kafene? (INA)
Lajme nga vendi
Së shpejti do të dal edhe një subjekt i ri politik në krye me Fatmir Limanin “Lidhja Europiane”!
Zhvillimet e fundit në skenën politike shqiptare në Maqedonia e Veriut sinjalizojnë një rikonfigurim të ri brenda spektrit opozitar.
Sipas TV Gurra, në sipërfaqe së shpejti do dal subjekt i ri politik me në krye Fatmir Limanin, ministrin aktual të punëve sociale, rinisë dhe demografisë.
Partia e re do mbaj emrin “LE – Lidhja Europiane”, që siç thuhet synon të ofrojë një alternativë të re me orientim euro-integrues, reforma të brendshme dhe përfaqësim më dinamik politik.
Sipas burimeve, këto zhvillime pasojnë pas përplasjeve të fundit në Lëvizjes BESA.
Lajme nga vendi
Në xhamiat e vendit dhe rajonit mbrëm u fal namazi i parë i teravisë me rastin e filimit të muajit të Ramazanit
Në vendet e rajonit, besimtarët myslimanë u mblodhën në xhami për të falur namazin e parë të teravisë me rastin e fillimit të muajit të shenjtë të Ramazanit, raporton Anadolu.
Në shumë qytete u regjistrua pjesëmarrje e madhe e besimtarëve, të cilët mbushën xhamitë, ndërsa në disa vende u fal edhe në oborre e hapësira përreth, pavarësisht motit të ftohtë.
Në kryeqytetin e Maqedonisë së Veriut, Shkup, besimtarë të shumtë u dyndën për të falur namazin e teravisë në Xhaminë e Shkupit, e ndërtuar nga Fondacioni i Çështjeve Fetare të Turqisë (TDV). Xhamia, e cila hapi dyert për teravinë e parë, priti mijëra besimtarë, ndërsa shumë prej tyre u rreshtuan edhe jashtë saj.
Në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, shumë besimtarët falën namazin e teravisë në Xhaminë e Namazgjasë, e ndërtuar nga Turqia dhe e hapur më 10 tetor 2024 me pjesëmarrjen e presidentit Recep Tayyip Erdogan. Përveç Namazgjasë, besimtarët u dyndën edhe në xhamitë e tjera të vendit.
Në xhamitë e Kosovës po ashtu u fal namazi i teravisë së parë me prani të një numri të madh të besimtarëve. Xhamia e Madhe në Prishtinë, “Sulltan Mehmet Fatih”, u mbush nga besimtarë të shumtë të cilët erdhën enkas të falin namazin e jacisë dhe teravisë.
Në kryeqytetin e Bosnjë e Hercegovinës, Sarajevë, besimtarët myslimanë u mblodhën për teravinë e parë të Ramazanit në xhamitë e qytetit, në radhë të parë në xhaminë historike Gazi Husrev-beg.
Në kryeqytetin e Serbisë, Beograd, namazi i teravisë u fal në Xhaminë Bajrakli, e vetmja xhami në qytet, ndërsa besimtarët u mblodhën gjithashtu edhe në xhamitë e rajonit të Sanxhakut, ku jeton kryesisht popullsi boshnjake.
Në Mal të Zi dhe Kroaci, besimtarët myslimanë gjithashtu mbushën xhamitë për namazin e parë të teravisë, duke shënuar fillimin e muajit të shenjtë të Ramazanit.

