Lajme nga vendi
Abetarja e unifikuar, dëshirë e parealizuar
Përveç mungesës së teksteve shkollore, filloristët shqiptarë në Maqedoni edhe këtë 22 Nëntor nuk kanë mundësi që alfabetin e gjuhës shqipe ta mësojnë nga Abetarja e unifikuar që tashmë gjen zbatim në Shqipëri, Kosovë dhe Luginë të Preshevës. Ministri i Arsimit, Jeton Shaqiri u zotua se kjo Abetare do të vihet në përdorim në këtë vit shkollor 2022/23, por deri më sot thuajse asnjë shkollë nuk e ka siguruar të njëjtën. Profesori Xheladin Murati konsideron se nuk ka asnjë pengesë që Abetarja e unifikuar të përdoret në shkollat shqipe të Maqedonisë përveç fondit të ulët të orëve për këtë lëndë.
“Në gjuhën shqipe, në klasën e parë, sipas planit mësimor ekzistojnë pesë orë mësimore kurse në Shqipëri në klasë të parë ka nëntë orë mësimore në gjuhën shqipe dhe ky tekst me këtë e vështirëson punën e mësuesit sepse mësuesi duhet së paku tre deri në katër orë të punoj me abetare, atëherë nuk I mbetet për aktivitetet tjera mësimore. Prandaj, duhet një arsyetim, një shpjegim se si të përdoret kjo ose si të bëhet racionalizimi I abetares, I përmbajtjeve mësimore”, deklaroi Xheladin Murati, profesor.
Gjuhëtari Mustafa Ibrahimi vlerëson se Abetarja e unifikuar duhet të jetë literaturë parësore për filloristët shqiptarë të Maqedonisë dhe jo libër shtesë.
“Abetarja duhet të jetë si literaturë parësore sepse ne e dimë se fillimi I njohurive të gjuhës, të kulturës dhe të identitetit fillon me abetaren dhe kjo sipas meje duhet të instalohet si lëndë parësore ndërsa si dytësore mund të jenë gazetat e ndryshme që u ndalën Fatosi dhe Gëzimi të cilat mund të jenë si literaturë shtesë por abetarja duhet të jetë ajo që duhet të jetë e unifikuar, do të jetë një, më profesionale dhe me një metodologji moderne, bashkëkohore me të cilën fëmijët duhet të punojnë në këtë drejtim”, tha Mustafa Ibrahimi, gjuhëtar.
Lindita Rugova, dekane e Fakultetit të Filologjisë në Prishtinë thotë se mësimdhënësit duhet të jenë të lirë në përzgjedhjen e teksteve mësimore.
“Gjithmonë kur ke një libër alternativë ke mundësi të përdorësh tekste nga ky libër, nga libri tjetër se jo gjithmonë ato që zgjidhen janë më të mirat. Nuk kam asgjë kundër abetares, është shumë mirë që është bërë. Sa më shumë resurse, sa më shumë materiale që përdorin arsimtarët është mirë. Mirë që janë bërë të përbashkëta në aspektin e afrimit të aspektit kulturor sepse gjuhësor e kemi, një gjuhë e kemi por në aspektin kulturor dallohet jetesa në Tiranë nga jetesa në Shkup dhe jetesa në Prishtinë”, theksoi Lindita Rugova, Dekane e Fakultetit të Filologjisë në UP.
Pavarësisht shënimit të ditës së Abetares dhe pranisë të ministrave shqiptar të arsimit nga radhët e BDI-së Abetarja mbetet shumë larg vënies në zbatim në shkollat tona. Marrëveshja mes Shqipërisë e Maqedonisë e firmosur prej 7 vitesh nuk ka dhënë asnjë rezultat në këtë drejtim. /Alsat.mk
Lajme nga vendi
Kallëzim penal kundër 35-vjeçarit nga Tetova, nën dyshimin për kryerje “dhunë” dhe “denoncim i rremë i veprës penale”.
Sektori i Punëve të Brendshme në Tetovë ka ngritur kallëzim penal kundër 35-vjeçarit me iniciale P.I. nga Tetova, nën dyshimin për kryerjen e veprave penale “dhunë” dhe “denoncim i rremë i veprës penale”.
Më 9 janar 2026, i denoncuari kishte raportuar rrejshëm në polici se në një hapësirë parkingu para një ndërtese në Tetovë, ishte sulmuar fizikisht nga një burrë dhe ishte goditur me një send të fortë nga një grua.
Megjithatë, pas ndërmarrjes së masave hetimore nga ana e policisë, u vërtetua se e vërteta ishte krejt ndryshe. U konstatua se ishte vetë P.I. ai që kishte nisur një zënkë me një person tjetër dhe e kishte sulmuar atë fizikisht. Për këtë arsye, ai tashmë do të përballet me drejtësinë jo vetëm për dhunën e ushtruar, por edhe për tentativën për të mashtruar organet e rendit.
Ministri për Çështje Evropiane, Bekim Sali, mori pjesë në takimin ministror kushtuar Mekanizmit për Rregullimin e Karbonit në Kufij (CBAM), ku theksoi përkushtimin e Maqedonisë së Veriut ndaj objektivave evropiane për dekarbonizim dhe përafrim me legjislacionin klimatik dhe energjetik të BE-së.
Takimi u organizua nga Komisioni Evropian për të informuar vendet e Ballkanit Perëndimor mbi zhvillimet e fundit lidhur me zbatimin e Mekanizmit për Rregullimin e Karbonit në Kufij (CBAM), i cili ka hyrë në fuqi më 1 janar 2026 dhe ka ndikim të drejtpërdrejtë në procesin e zgjerimit dhe në sektorët energjetikë të rajonit.
Ai theksoi se në janar 2026 Qeveria miratoi projekt-Ligjin për Veprim Klimatik, i cili vendos bazën ligjore për sistemin e monitorimit, raportimit, verifikimit dhe akreditimit të emetimeve, si hap kyç drejt vendosjes së çmimit të karbonit.
Ministri Sali theksoi se vendi po punon aktivisht edhe për integrimin e tregut të energjisë elektrike me sistemin evropian, si pjesë e integrimit gradual në tregun e përbashkët evropian të energjisë.
Sa i përket CBAM-it, ai theksoi se Maqedonia e Veriut i mbështet objektivat e mekanizmit, por është e nevojshme të merren parasysh veçoritë specifike të vendeve kandidate dhe palëve të Komunitetit të Energjisë, veçanërisht për shkak të ekspozimit ndaj dallimeve të çmimeve dhe sfidave teknike në tregtinë ndërkufitare të energjisë.
Ai bëri thirrje për një zbatim të kujdesshëm dhe gradual, përfshirë zgjatjen e periudhës tranzitore, me qëllim shmangien e efekteve negative në tregjet rajonale dhe mbështetjen e integrimit të burimeve të rinovueshme të energjisë.
Ministri Sali theksoi se Maqedonia e Veriut mbetet fuqishëm e përkushtuar ndaj agjendës së gjelbër evropiane dhe futjes graduale të instrumenteve për çmimin e karbonit, me synimin përfundimtar të një tregu energjetik evropian të integruar, të sigurt dhe të dekarbonizuar.
Lajme nga vendi
Aftësitë e fituara përmes mësimit joformal dhe përvojës praktike do të mund të validohen përmes Qendrave Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim
Të gjitha shtatë Qendrat Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim, krahas funksionimit si institucione arsimore për arsimin e mesëm të detyrueshëm, nga sot do të mund të validojnë edhe njohuritë dhe aftësitë e popullsisë më të rritur, të fituara përmes mësimit joformal dhe përvojës praktike.
Nëntëmbëdhjetë këshilltarë për arsim joformal dhe mësim nga përvoja dhe 20 vlerësues nga Qendrat Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim në Mansastir, Tetovë, Kumanovë, Veles, Ohër, Strumicë dhe Shtip, e përfunduan me sukses trajnimin që gjatë periudhës së kaluar u realizua nga ana eQendrës për Arsimin e të Rriturve dhe sot, në Ministrinë e Arsimit dhe Shkencës, morën certifikatat me të cilat do të mund të validojnë njohuritë dhe aftësitë e qytetarëve më të rritur.
“Kjo është edhe një dëshmi për funksionimin e suksesshëm të Qendrave Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim. Në të ardhmen, të gjithë qytetarët që do të dëshirojnë të marrin një dokument formal për njohuritë dhe aftësitë e fituara ndër vite jashtë shkollës do të mund ta bëjnë këtë në njërën nga shtatë qendrat. Certifikata që do të marrin do t’u shërbejë për avancim të mëtejshëm profesional dhe në karrierë”, theksoi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Prof. Dr. Vesna Janevska.
Kjo risi është përcaktuar në Ligjin për Arsimin e të Rriturve, ndërsa përveç validimit të arsimit joformal, Qendrat Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim do të zhvillojnë edhe procese rikualifikimi dhe kualifikimi shtesë të punëtorëve.
Kallëzim penal kundër 35-vjeçarit nga Tetova, nën dyshimin për kryerje “dhunë” dhe “denoncim i rremë i veprës penale”.
Ministri Sali në takimin ministror të KE-së për zbatimin e CBAM
Aftësitë e fituara përmes mësimit joformal dhe përvojës praktike do të mund të validohen përmes Qendrave Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
