Lajme nga vendi
Abetarja e unifikuar, dëshirë e parealizuar
Përveç mungesës së teksteve shkollore, filloristët shqiptarë në Maqedoni edhe këtë 22 Nëntor nuk kanë mundësi që alfabetin e gjuhës shqipe ta mësojnë nga Abetarja e unifikuar që tashmë gjen zbatim në Shqipëri, Kosovë dhe Luginë të Preshevës. Ministri i Arsimit, Jeton Shaqiri u zotua se kjo Abetare do të vihet në përdorim në këtë vit shkollor 2022/23, por deri më sot thuajse asnjë shkollë nuk e ka siguruar të njëjtën. Profesori Xheladin Murati konsideron se nuk ka asnjë pengesë që Abetarja e unifikuar të përdoret në shkollat shqipe të Maqedonisë përveç fondit të ulët të orëve për këtë lëndë.
“Në gjuhën shqipe, në klasën e parë, sipas planit mësimor ekzistojnë pesë orë mësimore kurse në Shqipëri në klasë të parë ka nëntë orë mësimore në gjuhën shqipe dhe ky tekst me këtë e vështirëson punën e mësuesit sepse mësuesi duhet së paku tre deri në katër orë të punoj me abetare, atëherë nuk I mbetet për aktivitetet tjera mësimore. Prandaj, duhet një arsyetim, një shpjegim se si të përdoret kjo ose si të bëhet racionalizimi I abetares, I përmbajtjeve mësimore”, deklaroi Xheladin Murati, profesor.
Gjuhëtari Mustafa Ibrahimi vlerëson se Abetarja e unifikuar duhet të jetë literaturë parësore për filloristët shqiptarë të Maqedonisë dhe jo libër shtesë.
“Abetarja duhet të jetë si literaturë parësore sepse ne e dimë se fillimi I njohurive të gjuhës, të kulturës dhe të identitetit fillon me abetaren dhe kjo sipas meje duhet të instalohet si lëndë parësore ndërsa si dytësore mund të jenë gazetat e ndryshme që u ndalën Fatosi dhe Gëzimi të cilat mund të jenë si literaturë shtesë por abetarja duhet të jetë ajo që duhet të jetë e unifikuar, do të jetë një, më profesionale dhe me një metodologji moderne, bashkëkohore me të cilën fëmijët duhet të punojnë në këtë drejtim”, tha Mustafa Ibrahimi, gjuhëtar.
Lindita Rugova, dekane e Fakultetit të Filologjisë në Prishtinë thotë se mësimdhënësit duhet të jenë të lirë në përzgjedhjen e teksteve mësimore.
“Gjithmonë kur ke një libër alternativë ke mundësi të përdorësh tekste nga ky libër, nga libri tjetër se jo gjithmonë ato që zgjidhen janë më të mirat. Nuk kam asgjë kundër abetares, është shumë mirë që është bërë. Sa më shumë resurse, sa më shumë materiale që përdorin arsimtarët është mirë. Mirë që janë bërë të përbashkëta në aspektin e afrimit të aspektit kulturor sepse gjuhësor e kemi, një gjuhë e kemi por në aspektin kulturor dallohet jetesa në Tiranë nga jetesa në Shkup dhe jetesa në Prishtinë”, theksoi Lindita Rugova, Dekane e Fakultetit të Filologjisë në UP.
Pavarësisht shënimit të ditës së Abetares dhe pranisë të ministrave shqiptar të arsimit nga radhët e BDI-së Abetarja mbetet shumë larg vënies në zbatim në shkollat tona. Marrëveshja mes Shqipërisë e Maqedonisë e firmosur prej 7 vitesh nuk ka dhënë asnjë rezultat në këtë drejtim. /Alsat.mk
Lajme nga vendi
VLEN: BDI t’i kërkojë SPAK-ut të Shqipërisë ekstradimin e Grubit
Nisma e Degës së Bashkimit Demokratik për Integrim në Çair për krijimin e një “SPAK-u” lokal kundër korrupsionit ka nxitur reagime nga Koalicioni VLEN.
Nga VLEN-i thonë se iniciativa duhet të shoqërohet me veprime konkrete dhe jo të mbetet vetëm deklarative, duke e cilësuar si përpjekje propagandistike.
Sipas tyre, nëse synohet vërtet transparencë dhe përgjegjësi, hetimet duhet të nisin nga vetë drejtuesit e BDI-së, për të dëshmuar se bëhet fjalë për proces serioz dhe të paanshëm ndaj të gjithë zyrtarëve, pa përjashtim.
“BDI në Çair shpall me bujë formimin e një “SPAK-u” lokal, sikur të kishte zbuluar “Amerikën”. Por, pyetja që lind menjëherë është: a do ta kapë ky SPAK edhe kryesinë e vet? Apo është vetëm një teatër i radhës për të mashtruar qytetarët? VLEN-i e përshëndet këtë “SPAK” të BDI-së dhe i sugjeron që, nëse vërtet është për veprim dhe jo për spektakël, të fillojë hetimet pikërisht nga këta emra. Punën e parë që duhet ta bëjë është të vendosë komunikim me SPAK-un e Shqipërisë dhe të kërkojë ekstradimin e Artan Grubit.”, – thanë nga Koalicioni VLEN.
Ditë më parë, Dega e Bashkimit Demokratik për Integrim në Çair themeloi një “SPAK” lokal si mekanizëm kundër korrupsionit. Sipas njoftimit, kjo strukturë do të monitorojë ndërtimet pa leje dhe punën e organeve komunale për shkelje urbanistike.
BDI u bëri thirrje qytetarëve të denoncojnë çdo keqpërdorim të pushtetit. (Armend Murseli, TVM2)
Lajme nga vendi
Dega e BDI-së në Çair ka themeluar një strukturë kundër korrupsionit me emrin “SPAK”
Duke huazuar emrin e Prokurorisë së Posaçme të Shqipërisë që ndjek krimin dhe korrupsionin e nivelit të lartë, dega e BDI-së në Çair ka themeluar një Sekretariat, akronimi i të cilit është i njëjtë me atë të Prokurorisë – SPAK.
“SPAK do të funksionojë si mekanizëm profesional monitorimi, i përbërë nga ekspertë vullnetarë – juristë, ekonomistë, urbanistë dhe profesionistë të fushave përkatëse – të cilët do të analizojnë çdo indikacion për korrupsion dhe keqpërdorim të fondeve publike”, deklaroi Enard Bakiu, BDI – Çair.
I menjëhershëm ka qenë reagimi i koalicionit VLEN të cilët kërkojnë që SPAKU i BDI-së të kërkojë nga SPAKU i Shqipërisë ta ekstradojë Artan Grubin, funksionarin e BDI-së i cili pasi u fut në listë të Zezë u arratis nga shteti, ndërsa dyshimet janë se fshihet në Shqipëri. Plotësisht kërkojnë të hetohen dhe figura tjera të BDI-së.
“Korrupsioni nuk është thjesht ndërtim pa leje apo tender komunal. Ai ka fytyra të njohura: Faton Ahmeti, për dyshimet e keqpërdorimit të fondeve në FSSH, Arbër Ademi, si ministër i Arsimit me lëndë të hapura për abuzime, Bujar Osmani, për rastin famëkeq “Pacienti”, dhe shumë të tjerë që sot ulen në kryesinë e BDI-së si të paprekshëm”, thonë nga VLEN.
SPAKU i BDI-së, është ironizuar edhe për faktin që në periudhën e kaluar ishte në shënjestër të kritikave pasi dy funksionarët e saj Artan Grubi dhe Ramiz Merko u futën në Listë të Zezë për korrupsion, ndërsa u dorëzuan padi edhe kundër një sërë funksionarëve, duke përfshirë Blerim Bexhetin, Fatmir Deharin, Ramiz Merkon, Bujar Dardhishtën, Kreshnik Bekteshin, Bekim Maksutin, Ejup Rustemin e të tjerë. Mekanizmi SPAK, mbase duket si ide e huazuar nga LSDM, e cila e promovoi Qendrën Hulumtuese për Korrupsion dhe Krim të Organizuar me akronimin MICKO, një shkurtesë që përdoret në komunikimin jokonvencional dhe ironizues për Mickoskin. /Alsat.mk
Lajme nga vendi
KEMM: 140 ANKESA PËR CEREMONINË MORTORE NË KOÇANË
Këshilli I Etikës në media të Maqedonisë, një ditë pas ceremonisë mortore të viktimave të zjarrit tragjik në diskotekën e Koçanit, ka pranuar 140 ankesa lidhur me mënyrën e raportimit të mediave – ka njoftuar Drejtorja Ekzekutive, Biljana Georgievska.
Ajo ka shtuar se të gjitha vërrejtjet kanë ardhë nga e-maile të hapura për një përdorim nga numra telefonike që nuk ekzistojnë.
“Çdo minutë vinte nga një ankesë që për ne ishte një situatë jo e zakonshme që I gjasonte një sulmi të orkestruar digjital, jo vetëm ndaj KEMM-it, por edhe ndaj mediave, vecanërisht për përmbajtjet dhe mënyrës së raportimit për ceremoninë e varrimit. Ata kryesisht hynë në pakon e ankesave pa bazë, për shkak se kishin të bëjnë me mediat e huaja, nga rajoni, por edhe televizione nga India” – thotë Georgievska.
Në vitin 2025 në KEMM knë mbërritur shumë ankesa që lidhen me tragjedinë në Koçanë. Janë shqyrtuar 96 mha 244 ankesat.
Më së shpeshti është shkelur nëni 1 I Kodit të Gazetarëve – mungesa e burimeve dhe mungesa e palës së dytë të storjes.
Nga KEMM thonë se mediat online paraqiten si shkelësit më të mëdhenj të standardeve për informim etik.

