Lajme nga vendi
Shkalla e varfërisë në Maqedoni mbetet e lartë, hendek i dukshëm gjinor në tregun e punës
Maqedonia e Veriut mbetet mesatarisht e përgatitur në Kapitullin 19, përkatësisht fushën e politikave sociale dhe punësimit. Është bërë njëfarë progresi me uljen e mëtejshme të shkallës së papunësisë, rritjen e përfitimeve për ndihmën sociale dhe vazhdimin e zbatimit të masave lehtësuese socio-ekonomike për të adresuar ndikimin socio-ekonomik të pandemisë COVID-19, theksoi raporti i progresit i KE-së. Zbatimi i ligjit të ri për mbrojtjen sociale rezultoi në një ulje të lehtë të shkallës së varfërisë, e cila megjithatë mbetet ende e lartë, transmeton Portalb.mk.
Meqenëse rekomandimet e vitit të kaluar janë zbatuar vetëm pjesërisht, ato mbeten të vlefshme. Në vitin e ardhshëm, vendi duhet në veçanti:
të vazhdojë zbatimin e masave për aktivizimin e tregut të punës për të rinjtë, të papunët afatgjatë dhe me aftësi të ulëta, duke përfshirë gratë, personat me aftësi të kufizuara dhe romët, dhe të sigurojë vlerësimin e duhur të masave;
të përmirësojë më tej kapacitetet e Inspektoratit Shtetëror të Punës për të trajtuar çështjet që lidhen me sigurinë dhe shëndetin në punë; zhvillimi i një sistemi për gjurmimin e lëndimeve dhe vdekjeve në punë; dhe të përforcojë dialogun social dypalësh ndërmjet punëdhënësve dhe punëtorëve;
të krijojë një sistem monitorimi dhe vlerësimi për shërbimet sociale dhe vazhdimi i reformës së mbrojtjes sociale me lidhje më të forta me aktivizimin e punësimit.
Po punohet për ligjin e ri të punës me diskutime për çështje të pabarabarta dhe të hapura. Janë përmirësuar kapacitetet për të zbatuar politikat dhe legjislacionin e punës. Megjithatë, ato mbeten të pamjaftueshme, si dhe kapacitetet e Inspektoratit Shtetëror të Punës (IShP), performanca e përgjithshme e të cilit mbetet e ulët. ISHP-ja përmirësoi kapacitetet e saj me punësimin shtesë të njëzet e pesë inspektorëve dhe zbatimin e një sërë trajnimesh: nevojiten përmirësime të mëtejshme në fushën e sigurisë në punë. IShP ka kryer 9.530 inspektime (6.308 në fushën e marrëdhënieve të punës dhe 3.222 në fushën e sigurisë në punë (SP)). Pati 135 lëndime të rënda dhe 30 raste me vdekje.
Për shëndetin dhe sigurinë në punë, qeveria miratoi Strategjinë për sigurinë dhe sëndetin në punë 2021-2025 dhe Planin aksional për periudhën 2021-2023 në dhjetor 2021. Përgatitja e një ligji të ri vazhdoi duke marrë parasysh ndikimin e pandemisë COVID-19 . Sfida kryesore mbetet zbatimi joadekuat i dispozitave ekzistuese të Ligjit të punës, Ligjit për sigurinë dhe shëndetin në punë. Njohuria e punëdhënësve dhe punëmarrësve për të drejtat dhe detyrimet e tyre përkatëse është e kufizuar. Inspektorati Shtetëror i Punës është përballur me një numër të shtuar kërkesash për shkak të pandemisë COVID-19, përfshirë edhe inspektimet për kushtet e punës.
Funksionimi i dialogut social trepalësh në nivel kombëtar dhe lokal është duke u përpunuar, ndërsa në atë dypalësh ende mbetet prapa. Miratimi dhe zbatimi i kontratave kolektive në sektorin privat është i dobët. Konsultimet me partnerët social u bënë gjatë të gjitha ndryshimeve në marrëdhëniet e punës, përfshirë përgatitjet e aktit të ri të punës. Besimi i punëtorëve në kapacitetin e sindikatave për të funksionuar në mënyrë të pavarur nuk është përmirësuar. Zbatimi i Ligjit për zgjidhjen paqësore të kontesteve të punës ende nuk është zbatuar. Kapacitetet e partnerit social duhet ende të forcohen. Dispozitat në ligjin për arsimin fillor dhe ligjin për arsimin e mesëm, që lejojnë zëvendësimin e punëtorëve grevistë, mbeten të pandryshuara. Dialogu social dypalësh në sektorin publik rezultoi në përfundimin dhe rivendosjen e respektimit të marrëveshjeve kolektive, gjë që nuk ndodh në sektorin privat.
Shkalla e papunësisë është 15,2 % në TM4 2021, niveli më i ulët që nga pavarësia e vendit. Shkalla e punësimit të femrave u rrit me 0,5 pp (48,6 % e 15-64 vjeç) dhe punësimi i të rinjve (15-24 vjeç) u ul me 0,3 pikë përqindje (pp) në 18,3 % dhe shkalla e papunësisë së të rinjve u ul në 34,6 % në TM4 2021. Kjo është kryesisht për shkak të krizës COVID-19. Masa kryesore për trajtimin e papunësisë së të rinjve vazhdon të jetë Skema e Garancisë për të Rinjtë. Në vitin 2021, më shumë se 19,000 të rinj morën pjesë në program, me 41 % që gjetën me sukses mundësi punësimi ose trajnimi. Në Garanci për Rininë janë përfshirë 969 romë, nga të cilët 148 janë punësuar në periudhën 4 mujore. Punësimi i romëve, të papunëve afatgjatë dhe me aftësi të ulëta, si dhe personave me aftësi të kufizuara mbështetet nga skema e garantuar e asistencës minimale të prezantuar nga Ligji për Mbrojtjen Sociale.
Ekziston një nivel i moderuar i përgatitjes për pjesëmarrjen në Fondin Social Evropian. Menaxhimi indirekt me projektet e vendit përfitues (IMBC) janë në vazhdim. Nuk ka pasur progres në ngritjen e kapaciteteve brenda organeve shtetërore për të siguruar gatishmërinë e tyre për të menaxhuar Kuadri Mjedisor dhe Social (KMS).
Është bërë njëfarë progresi në fushën e përfshirjes dhe mbrojtjes sociale. Zbatimi i reformave që rrjedhin nga ligji i ri për mbrojtjen sociale ka përparuar. Ka një rritje prej 45 % në mbulimin e përfituesve të ndimës së garantuar minimale (NGM) dhe 48,8 % në sistemin e mbrojtjes së fëmijëve. Të drejtën për kompensim arsimor e kanë shfrytëzuar 28.749 nxënës të shkollave fillore dhe të mesme. Janë përgatitur 3.300 plane individuale aktivizimi për përdoruesit e NGM-së. U krijua një shkëmbim elektronik informacioni ndërmjet shërbimeve të punësimit dhe shërbimeve të mbrojtjes sociale. Është përgatitur Programi kombëtar 2022–2032 për Zhvillimin e Mbrojtjes Sociale. Përqindja e njerëzve që jetojnë në rrezik të varfërisë ose përjashtimit social ka rënë paksa vitet e fundit, por ende qëndron në një shifër shumë të lartë prej 32,6 % në vitin 2020. Sistemi i plotë i monitorimit dhe vlerësimit për shërbimet sociale dhe sistemi i duhur i centralizuar i TI-së për të ndjekur skemat e ndimës sociale janë të mangëta. Decentralizimi i ndihmës sociale mbetet i moderuar.
Zbatimi i strategjisë kombëtare për deinstitucionalizimin 2018-2027 ka përparuar. Vazhdoi zhvendosja e të rriturve nga kujdesi institucional në familje kujdestare ose strehim me bazë komuniteti. Qeveria miratoi planin e ri aksional për zbatimin e Strategjisë së deinstitucionalizimit 2002-2024. U krijuan ofrimi i shërbimeve të tilla si kujdesi në shtëpi, ndihma personale dhe jetesa e mbështetur. Është miratuar metodologjia për licencimin dhe përcaktimin e kostove të shërbimeve sociale dhe janë licencuar ofruesit e shërbimeve sociale jopublike. Shoqatat e qytetarëve dhe subjektet private janë licencuar si ofrues të shërbimeve sociale. Zhvendosja e përfituesve nga Instituti Special Demir Kapi vazhdon me hapjen e 15 njësive të reja banesore në komunat Negotinë, Veles, Demir Kapi dhe Shkup, disa të menaxhuara nga ofrues privat të shërbimevt të licencuar.
Sa i përket barazisë ndërmjet grave dhe burrave në punësim dhe politika sociale, vërehet një hendek i dukshëm gjinor në tregun e punës. Në veçanti, shkalla e punësimit për burrat ishte 64,3 % krahasuar me 45,5 % për gratë në vitin 2021. Të dhënat për incidentet e ngacmimeve seksuale në vendin e punës ose një sistem për të hetuar të tilla nuk janë të disponueshme. Sipas Ligjit për Sigurime Shëndetësore, gratë duhet të punojnë së paku gjashtë muaj me të njëjtin punëdhënës për të pasur të drejtën e pushimit të lehonisë. Kapacitetet e kujdesit për fëmijët dhe ato parashkollore u rritën gjatë vitit 2021 me 11 ambiente të reja të hapura, të cilat duhet të mbështesin kthimin e grave në vendin e punës. Në vitin 2022 kujdesi dhe edukimi ofrohet në 77 kopshte publike dhe 30 private. Kërkohet një rritje shtesë e kapaciteteve veçanërisht në zonat urbane. Si stereotipet gjinore ashtu edhe hendeku gjinor i pagave vazhdojnë.
Duhet të miratohet Ligji për Mbrojtjen nga Ngacmimi në Vendin e Punës dhe të vazhdojnë aktivitetet për ratifikimin e Konventës së Organizatës Ndërkombëtare të Punës për Dhunën dhe Ngacmimin e vitit 2019, numër 190.
Për mosdiskriminimin në punësim dhe politikën sociale, ekziston një kornizë gjithëpërfshirëse legjislative. Në vitin 2021, Komisioni i ri për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Diskriminimi ka punuar në 167 ankesa (77 ankesa të parashtruara në ish-Komisionin për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Diskriminimi, me 90 ankesa të dorëzuara në Komisionin e ri). Komisioni ka konstatuar se ka pasur diskriminim në 40 raste, ndërsa 65 % e rasteve kanë të bëjnë me punësimin dhe marrëdhëniet e punës dhe 85 për aksesin në mallra dhe shërbime. Avokati i Popullit ka punuar në 43 parashtresa për diskriminim, prej të cilave 22 raste në punësim dhe marrëdhënie të punës, dhe gjashtë në qasje në mallra dhe shërbime.
Ndryshe, rregullat sociale të BE-së për këtë fushë përfshijnë standardet minimale për ligjin e punës, barazinë, shëndetin dhe sigurinë në punë dhe mosdiskriminimin. Ata gjithashtu promovojnë dialogun social në nivel të Bashkimit Evropian.
Kujtojmë se Kapitulli 25 është një nga kapitujt e rrallë, që vendi i ka zbatuar plotësisht rekomandimet e vitit të kaluar dhe këtë vit ka rekomandime të reja.
Për dallim nga ky kapitull, gjatë vitit 2021, Maqedonia e Veriut nuk bëri asnjë progres në Kapitullin 8 – Politika e konkurrencës. Vendit iu rekomandua që të forcojë kapacitetet administrative dhe financiare, të rrisë transparencën e ndihmës shtetërore dhe të harmonizojë legjislacionin zbatues në ndihmën shtetërore. Ndërkohë, kapitulli – Shërbimet financiare ka shënuar progres në lidhje me përafrimin e pjesshëm me acquisin e BE-së për përfundimin e shlyerjes dhe për letrat me vlerë dhe fondet e investimeve, sidoqoftë, përsëri rekomandimet e vitit të kaluar janë zbatuar vetëm pjesërisht dhe një pjesë e rekomandimeve vlejnë edhe për këtë vit. Përparim të kufizuar, vendi shënoi edhe me avancimin e sistemit të kontrollit të brendshëm dhe llogaridhënies menaxheriale në përdoruesit e buxhetit si në nivel lokal ashtu edhe në atë qendror dhe miratimin e ligjit të ri organik të buxhetit në shtator 2022.
KE-ja vlerësoi gjithashtu se Maqedonia e Veriut është e përgatitur mesatarisht në shumicën e fushave të mbuluara nga Klasteri 2 në tregun e brendshëm, përkatësisht lëvizja e lirë të mallrave, shërbimeve dhe kapitalit, pronësisë intelektuale, politikës së konkurrencës, shërbimeve financiare dhe mbrojtja e konsumatorëve dhe shëndetit. Në Kapitullin 1, BE-ja thekson qartë se vendi nuk ka pasur progres në zbatimin e rekomandimeve të vitit të kaluar. E njëjta gjë nënvizohet edhe për Kapitullin 2, ndërsa Kapitulli 3 ka pasur progres të kufizuar.
Kujtojmë se raporti i Komisionit Evropian mbi progresin e Maqedonisë së Veriut në rrugën e saj të integrimit evropian u publikua me 12 tetor përpara Komitetit për Çështje të Jashtme të Parlamentit Evropian.
Salla sportive e qytetit në Tetovë, e ndërtuar në vitet e 80-ta të shekullit të kaluar, ende nuk është vënë në përdorim.
Ky objekt sportiv me një kapacitet prej rreth 5,000 vendesh është i vetmi në qytet që përmbush standardet për ndeshje ndërkombëtare dhe të ligës së parë.
Megjithatë, në vend të sportit, salla, e cila strehon disa kompani prodhuese dhe shërbyese, përdoret për biznes.
Kryetari i Komunës së Tetovës, Bilall Kaami, tha se janë fituar të gjitha “betejat” ligjore dhe tani, salla është nën kompetencat e Komunës.
‘’Përfundimisht pas gati 5 viteve në krye të detyrës në Komunën e Tetovës janë fituar betejat ligjore dhe salla e sportit i është kthyer komunës së Tetovës. Komuna e Tetovës është duke përgatitur projekt për rikonstruminin e sallës dhe e njëjta të jetë në shërbim të sportit dhe atë duke i plotësuar të gjitha kriteret për lojëra ndërkombëtare për destinimin që e ka. Për basket, volejboll, hendboll dhe gjithë këto sporte të cila luhen në sallë. Unë besoj se shumë shpejt përkrah stadiumit si një terren kapital për sportin tetovar edhe salla e sportit do të jetë në shërbim të sportistëve tetovar’’ deklaroi kryetari i Komunës Bilall Kasami
Komuna e Tetovës thotë se palestra sportive e qytetit iu dha me koncesion një kompanie private në vitin 2001, e cila, sipas marrëveshjes, ka të drejtë ta menaxhojë deri në vitin 2034.
Janë zhvilluar negociata për ndërprerjen e koncesionit dhe dorëzimin e sallës te pushteti vendor, kurse sipas kreut të Komunës, tashmë salla vehet në shërbim të qytetarëve.
Këtë vit, Komuna e Tetovës mori në zotërim stadiumin e qytetit, i cili gjithashtu menaxhohej nga koncesionari privat që tani menaxhon palestrën sportive të qytetit.
Sipas njoftimeve të pushtetit vendor, stadiumi në Tetovë, ku aktualisht po kryhen aktivitete ndërtimi, do të marrë një pamje të re brenda 18 muajsh.
Shaban Sinani – TV Koha
Më 17.04.2026, zyrtarë policorë nga DPB Gostivar kanë privuar nga liria personin J.A.(28) nga fshati Senokos i Gostivarit. Gjatë bastisjes në shtëpinë e tij dhe objektet ndihmëse, të kryer me urdhër gjyqësor, zyrtarët policorë kanë gjetur dhe sekuestruar marihuanë. Pas dokumentimit të plotë të rastit, ndaj tij do të paraqitet kallëzim përkatës.
…..
Më 17.04.2026 në ora 10:20, zyrtarë policorë nga DPB Gostivar kanë arrestuar personat A.B.S.(55) dhe L.I.(60), të dy nga fshati Çajlë i Gostivarit, të cilët kanë prishur rendin dhe qetësinë publike me një përleshje fizike mes vete. Pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë parashtresë përkatëse.
…..
Më 17.04.2026 në ora 13:15 në rrugën “Bllagoja Toska” në Tetovë, zyrtarë policorë nga SPB Tetovë kanë privuar nga liria personin H.K.(24) nga Tetova. Gjatë ndërmarrjes së masave, zyrtarët policorë kanë ndaluar një motoçikletë me targa të Tetovës, të cilin e drejtonte H.K., ku është konstatuar se e drejtonte pa leje drejtimi. Pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë kallëzim përkatës.
……
Më 17.04.2026 në ora 16:30 në rrugën “Risto Oxhaklieski” në Gostivar, zyrtarë policorë nga DPB Gostivar kanë arrestuar Gj.A.(45) nga Gostivari pasi ka prishur rendin dhe qetësinë publike dhe pas marrjes së masave është konstatuar se është nën ndikimin e alkoolit, gjegjësisht i janë matur 1.67 promilë alkool në gjak. Pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë parashtresë përkatëse.
…….
Më 17.04.2026 në ora 21:20 në Gostivar, në vendin e quajtur “Qelqore”, zyrtarë policorë nga DPB Gostivar kanë privuar nga liria personin N.R.(34) nga Gostivari, i cili drejtonte automjetin e udhëtarëve “Fiat” me targa të Gostivarit pa pasur të dhënë provimin për patentë shoferi. Pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë kallëzim përkatës.
……
Më 17.04.2026 në ora 22:40, zyrtarë policorë nga DPB Gostivar kanë arrestuar personin L.E.(39) nga fshati Banjicë e Epërme e Gostivarit, pasi që ka prishur rendin dhe qetësinë publike me sjellje agresive. Pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë parashtresë përkatëse.
……
Më 17.04.2026 në ora 14:55 në SPB Tetovë, personi L.I.(44) nga Tetova ka denoncuar se rreth orës 12:00 në një shkollë fillore, djali i tij i mitur është sulmuar fizikisht nga një bashkënxënës i tij. Po ndërmerren masa për zbardhjen e rastit.
……
Më 17.04.2026 në ora 20:15, zyrtarë policorë nga Departamenti i Policisë Galatë kanë privuar nga liria personin E.M. nga një fshat i Gostivarit, duke vepruar sipas denoncimeve paraprake se ka drejtuar kërcënime ndaj ish-partneres së tij 35-vjeçare dhe familjes së saj. Pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë parashtresë përkatëse.
…..
Më 17.04.2026 në ora 19:00 në Departamentin e Policisë Rostushë, A.B.(21) ka denoncuar se në vendin e quajtur “Çeshma e Poshtme” në fshatin Skudrinjë, pas një mosmarrëveshjeje paraprake për vendparkim, është sulmuar fizikisht nga A.R.(50), të dy nga fshati Skudrinjë, komuna e Mavrovës dhe Rostushës. Po ndërmerren masa për zbardhjen e rastit.
……
Më 17.04.2026 në ora 22:15 në DPB Gostivar është denoncuar prishje e rendit dhe qetësisë publike me përleshje fizike mes E.A. dhe L.”x”. Gjatë ndërmarrjes së masave, zyrtarët policorë kanë gjetur të lënduar L.”x”, të cilit i është dhënë ndihmë nga qytetarët, ndërsa personi tjetër është larguar nga vendi i ngjarjes. Po ndërmerren masa për zbardhjen e rastit.
……
Më 17.04.2026 në ora 22:50 në fshatin Pallçisht i Poshtëm, komuna e Bogovinës, zyrtarë policorë nga Departamenti i Policisë Kamjan kanë privuar nga liria personat M.A.(27), Sh.H.(35), S.R.(43) dhe A.D.(36), të gjithë nga fshati Toplicë, pasi gjatë kontrollit të automjetit të udhëtarëve “Opel” me targa të Gostivarit, të cilin e drejtonte Sh.H., ndërsa të tjerët ishin pasagjerë, në automjet është gjetur dhe sekuestruar marihuanë. Pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë parashtresë përkatëse.
……
Më 17.04.2026 në ora 16:00 në rrugën rajonale Shkup-Tetovë, në fshatin Zhelinë, zyrtarë policorë kanë ndaluar automjetin e udhëtarëve “Mercedes” me targa të Tetovës, të drejtuar nga K.Sh.(31) nga fshati Rogle, komuna e Zhelinës. Gjatë kontrollit të ushtruar, zyrtarët policorë kanë konstatuar se i denoncuari kryen transport publik të udhëtarëve pa licencë. Pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë kallëzim përkatës.
…..
Më 18.04.2026 në ora 00:40 në DPB Gostivar, nga Qendra Urgjente Gostivar është denoncuar se tek ata është dërguar me lëndime të rënda trupore 42-vjeçarja V.N.. Sipas denoncimit, ajo i ka marrë lëndimet nga shpërthimi i një bombole gazi dhe për shkak të seriozitetit të lëndimeve është transferuar në Kompleksin e Klinikave “Nënë Tereza” në Shkup. Këqyrja e vendit të ngjarjes është kryer nga ekipi i DPB Gostivar.
Nxënësit e shkollave fillore, disa orë brenda ditës, kalojnë me telefonat e mençur, duke lënë pasdore librat.
Kështu në një anketë janë përgjigjur 36% nga 703 nxënësit e klasave të katërta dhe 63% nga 585 nxënësve të klasave të teta.
Anketa, që kishte përfshirë 1.288 nxënës të klasave të katërta dhe të teta, ishte zbatuar nga Instituti për hulumtime sociologjike dhe politiko-juridike të Universitetit “Shën Kirili” në Shkup, ku sipas tyre, 24% e nxënësve të anketuar e kalojnë gjithë ditën në telefon, që do të thotë, jetojnë me celularët.
Skena gjithnjë e më shumë po përsëritet. Nxënësi në bankë kokulur, shikimi i fiksuar në ekran, gishti me nervozizëm “skrollon” përmbajtjet. Vëmendja qëmoti është tranferuar në “TikTok”, “Snapchat” ose në “memen” që po qarkullon në “chatin” grupor. Kjo dukuri, është bërë aq e përditshme sa që tashmë nuk shkakton befasi. Ka shumë debate edhe për përpjekjet për t`u prononcuar rreth dukurisë që po i shmangemi vazhdimisht– si duket sot rritja përmes ekranit të telefonave të mençur?
Tv Koha doli në terren për të konfirmuar të dhënat e lartëpërmendura.
Por, të rinjtë dhe të rejat, nuk pëlqejnë që të prononcohen para kamerave.
Më të moshuarit, mbase që kanë nipër e mbesa, nuk e kanë këtë problem. Kanë edhe mesazhe mjaft domethënëse.
“Shumë e përdorin. Duhet më pak ta përdorin, më tepër librat t`i përdorin”
“Shumë e përdorin. Kam nipa dhe mbesa, por s`mund t`i ndalish. Edhe nënave u vjen më kollaj, ja telefonin”
“Mendoj se duhet të reduktohet përdorimi i telefonave nëpër shkolla, këtë duhet ta bëjnë edhe autoritetet e shkollës, por edhe prindërit, për shkak se nxënësit duke përdorur telefona bëhen më josocial, duhet më shumë të shoqërohen, sikurse më parë që ka qenë”
U drejtuam tek disa shkolla fillore në Komunën e Tetovës.
Në Shkollën Fillore “Kirili dhe Metodi” thanë për Tv Koha se kanë vënë një rregull rreth përdorimit të telefonave të mençur nga nxënësit. Gjithçka duhet të kalojë në marrëveshje me arsimtarët.
SIHANA KABA – KASAMI – Drejtore e Sh.F “Kirili dhe Metodi” – Tetovë
“Mirëpo, çfarë ndodh, dita-ditës po hasim në raste nga më të ndryshmet, sepse i marrin edhe pa i deklaruar. Nëse telefoni nuk është deklaruar, nxënësi nuk e ka lënë tek vendi i posaçëm, atëherë ne e marrim telefonin si Drejtori dhe si shërbim pedagogjik e psikologjik dhe menjëherë për gjysmë ore e thërrasim prindin dhe merremi vesh. Nëse nxënësi vazhdon, atëherë i marrim telefonat I vendosim në arkën e shkollës, me kusht që t`i marrin bashkë me dëftesat në muajin qershor”
Nxënës me uniforma të kuqe në klasë. Të gjithë njëlloj.
Pamjet vijnë nga Shkolla Fillore “Gjergj Kastrioti Skënderbeu” në Poroj.
Atje tashmë disa vite rreptësisht është i ndaluar përdorimi i telefonave në ambientet shkollore.
BUJAR ISLAMI – Drejtor Sh.F “Gj.K.Skënderbeu” – Poroj
“Që nga viti 2019 nxënësit në shkollë vijnë pa telefona. Është një rregull që është vendosur bashkë me Këshillin e Prindërve, Këshillin e Shkollës dhe Këshillin e Arsimtarëve, rregull e cila zbatohet maksimalisht, që do të thotë se në shkollën tonë asnjë nxënës nuk vin me telefona. Është një fenomen pozitiv që ekziston në shkollën tonë dhe dhe jemi duke e zbatuar në mënyrë perfekte dhe me disiplinë maksimale. Është instaluar një Komision, i cili për çdo ditë e mbikqyr çështjen e telefonave”
“Skrollojnë”, shkruajnë dhe qëndrojnë me orë të tëra.
Të rinjtë kalojnë në telefona po aq sa një punëtor në orarin e plotë të punës.
Instagrami, Facebooku, Tik-Toku po marrin gjithnjë e më shumë jehonë në përditshmërinë e të rinjve që duken si të “robëruar” nga rrjetet sociale. Ekspozohen ndaj çdo përmbatjeje, veçanërisht në atë që ua servojnë “influencerët” ose të ashtuquajturit “personalitete me ndikim”.
FLLANZA SALIU – Psikologe
“Realisht ne jetojmë në kohën e digjitalizimit. Teknologjia nuk është vetëm e dëmshme, ajo ka edhe përparësitë e veta, mirëpo mënyra se si e përdorim e bën dallimin.Parandalimi është në kohën. Koha duhet të kufizohet. Përgjegjësia më e madhe është tek prindërit, koha duhet të jetë e kufizuar. Edhe cilësia, se çfarë shohin fëmijtë, pasi duhet të jemi të vetëdijshëm, se kur ua japim fëmijëve telefonin, ua japim qasje në një botë virtuale dhe në atë moment ajo botë virtuale ka qasje në psikologjinë e tyre .Është një dozë që merret për çdo ditë në kontinuitet, ajo, të them edhe helmon”
Defektologia Merita Ajeti për Tv Koha thotë se përdorimi i tepërt i telefonave, mund të ndikojë edhe në aspektin emocional dhe social të fëmijëve. Ata mund të izolohen, të kenë më pak kontakt me prindërit dhe shokët.
MERITA AJETI – Defektologe
“Fëmijtë që qëndrojnë gjatë nëpër telefona kanë vështirësi të fokusohen në mësim, u ulet interesi ndaj librave dhe shpesh kanë rezultate më të ulëta gjithashtu u dëmtohet edhe kujtesa dhe aftësia për të menduar në mënyrë kritike. Qëndrimi I gjatë në telefon sjell lodhje të syve, probleme me shikimin, dhimbje të kokës, poashtu edhe mungesë të aktivitetit fizik, gjë që mund të çojë deri në mbipeshë”
Të fiksuar pas telefonave, telefon të mençur që nga klasa e pestë, celularët miq apo armiq, janë disa nga çështen që shtrohen në përditshmërinë e fëmijëve tanë.
Por, ekspertët rekomandojnë se, “gjithçka nis nga shtëpia” duke vënë si prioritet angazhimin më të madh të prindërve.
Por, për klasa të qeta, nevojiten edhe shkolla pa telefona.
Tashmë është ndezur alarmi. Hulumtimi i lartëpërmendur zbuloi edhe një trend tjetër shqetësues – çdo gjeneratë e re, lexon gjithnjë e më dobët dhe fëmijtë nuk dijnë të formojnë qëndrimin e tyre.
ÇEFERIN NGA SHKUPI: FUTBOLLI S`DUHET TË JETË PRIVILEGJ PËR TË PASURIT!
KASAMI: SALLA SPORTIVE KTHEHET NËN KOMPETENCAT E KOMUNËS!
SPB ; Kronika e zezë për ditën e djeshme 17 Prill Tetovë dhe Gostivar
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
Shkup, panairi i patundshmërive të Dubait! Citi Casa rikthehet në hapësirat e COWORK21 më 31 maj dhe 1 qershor
-
Lajme nga bota3 weeks ago“Do jem makthi i Iranit”, Trump ‘kërcënon’ sërish: Nëse nuk ulen në negociata, bombardimet do të shtohen
-
Lajme nga rajoni3 weeks agoZbardhet dëshmia e autorit të vrasjes së Liridonës, Plava: Kisha marrëveshje me Murselin, më tha se Behgjet Pacolli ka qenë në dijeni
-
Sport3 weeks agoBARDHI: NËNVLERËSIMI VETËM SE NA MOTIVON KUNDËR DANIMARKËS!