Lajme nga vendi
Mali i Zi publikon analizë për ‘Ballkanin e Hapur’, dokumenti hiqet nga rendi i ditës në Kuvend
Ministria e Malit të Zi për Çështjet Evropiane përgatiti një “Analizë e avantazheve dhe disavantazheve të pjesëmarrjes së Malit të Zi në nismën e Ballkanit të Hapur”.
Sipas mediave malazeze, të pakënaqur me kritikat për këtë iniciativë në kabinetin e kryeministrit Dritan Abazoviç, analiza është hequr nga rendi i ditës së seancës së Qeverisë me iniciativë të ministrit të Drejtësisë, raporton European Western Balkans.
Besohet se kjo ishte arsyeja e menjëhershme e dorëheqjes së Jovana Maroviç, ministre e Çështjeve Evropiane dhe Zëvendës Presidentit të URA-s së Dritan Abazoviçit.
Veçanërisht reagime të menjëhershme në Mal të Zi kanë ardhur për faktin se analiza është hequr nga faqja e Qeverisë dhe Ministrisë së Çështjeve Evropiane. Ende duhet zbuluar nga iniciativa e kujt u tërhoq analiza.
Analiza bazohet në besimin se anëtarësimi i Malit të Zi në Bashkimin Evropian është një synim parësor shtetëror.
“Iniciativa e Ballkanit të Hapur është vendosur në axhendën ambicioze të krijimit të një tregu të përbashkët rajonal të modeluar sipas tregut të vetëm të BE-së dhe në një farë mase përkon me kuadrin ekzistues të bashkëpunimit rajonal të krijuar nga Procesi i Berlinit”, thuhet në dokumentin, sipas EWB.
Theksohet se projekti nuk ka një udhërrëfyes, strategji, kornizë institucionale apo kontratë që vendos dhe garanton një marrëdhënie dhe pozicion të barabartë të vendeve pjesëmarrëse në të. Shtohet se projekti ka nevojë për një metodologji që do të ndihmonte në matjen e suksesit dhe çdo organ mbikëqyrës administrativo-teknik që do të kryente vlerësimet e nevojshme dhe do të propozonte masat.
“Burimet e informacionit për zbatimin e projekteve janë të kufizuara, madje teksti i disa marrëveshjeve nuk është i disponueshëm, nuk ka asnjë faqe interneti të vetme që do të ofronte të gjithë informacionin e nevojshëm, kështu që kjo tregon edhe problemin e transparencës së procesit”, nënvizon analiza.
“Burimet e informacionit për zbatimin e projekteve janë të kufizuara, madje teksti i disa marrëveshjeve nuk është i disponueshëm, nuk ka asnjë faqe interneti të vetme që do të ofronte të gjithë informacionin e nevojshëm, kështu që kjo tregon edhe problemin e transparencës së procesit”, thuhet më tej.
Megjithatë, analiza kujton se vetëm Serbia ka ratifikuar aktet nga Ballkani i Hapur. Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut nuk ratifikuan asnjë të vetme, “dhe është ende herët për të diskutuar ndonjë rezultat të nismës për Ballkanin e Hapur”.
“Projekti mbështetet në marrëdhëniet e liderëve karizmatikë dhe procedurat ndërmjet samiteve të nivelit të lartë nuk janë mjaft transparente. Ekziston një çekuilibër i dukshëm në madhësinë e ekonomive, si dhe në vëllimin e tregtisë së jashtme të vendeve, ku një vend ka një avantazh të veçantë, si në aspektin e vëllimit të ekonomisë ashtu edhe në marrëdhëniet e tregtisë së jashtme jashtë rajonit, të cilat mund të përfaqësojnë një avantazh në treg”, thuhet në dokument.
Ministria u përpoq të paralajmëronte qeverinë se heqja e të gjithë kufijve në rajon është një veprim i rrezikshëm duke pasur parasysh ekzistencën e të ashtuquajturës rrugë ballkanike përmes së cilës kryhen aktivitete të ndryshme kriminale.
“Krahasuar me nismat e tjera rajonale, Ballkani i Hapur është një iniciativë që kundërshtohet hapur nga një nga gjashtë vendet e rajonit. Ndryshe nga OB, pjesëmarrja e të gjashtë vendeve në CRM, si dhe procesi i menaxhimit në kuadër të Procesit të Berlinit, zbatimi i standardeve të BE-së me një udhërrëfyes të qartë dhe planet e veprimit, masat dhe treguesit e suksesit imponojnë këtë lloj bashkëpunimi rajonal dhe Integrimi në BE si primar, i dëshirueshëm dhe transparent”, thuhet në analizë.
Aderimi i Malit të Zi në Ballkanin e Hapur e ka ndarë gradualisht shoqërinë malazeze. Një pjesë e publikut malazez pretendon se Ballkani i Hapur është një zëvendësues i keq për BE-në, se do ta distancojë Malin e Zi nga Brukseli dhe se Vuçiç do ta përdorë atë për të forcuar rolin e Serbisë në Ballkan.zhurnal.
Lajme nga vendi
Fetai: Qeveria e vendosur të godasë rrënjët e krimit, jo vetëm majat e tij
Konfiskimi i rreth 40 tonëve kanabis është goditje serioze ndaj krimit të organizuar dhe një ndër sekuestrimet më të mëdha që kemi parë deri më tani” ka deklaruar zëvendëskryeministri Arben Fetai, duke përshëndetur aksionin e Policisë dhe Prokurorisë.
Sipas Fetait, ky operacion përbën sinjal të qartë se Qeveria është e vendosur të godasë rrënjët e krimit dhe jo vetëm majat e tij. Ai theksoi se kur flitet për dhjetëra tonë drogë, nuk bëhet fjalë për raste të izoluara, por për rrjete të tëra kriminale, të ndërtuara ndër vite.
Zëvendëskryeministri vlerësoi aksionin si mesazh të fortë se koha e paprekshmërisë po mbyllet dhe se shteti po vepron me vendosmëri.
“Shteti e ka për detyrë të mbrojë shëndetin, sigurinë dhe të ardhmen e qytetarëve. Kushdo që është pasuruar duke shkatërruar jetë duhet të dalë përballë drejtësisë,” ka deklaruar Fetai, duke shtuar se ky proces duhet të shkojë deri në fund, ashtu siç është theksuar edhe për çështje të tjera me rëndësi të veçantë për vendin.
Lajme nga vendi
KANCERI SHKAKTARI I DYTË I VDEKJEVE NË RMV – REKOMANDOHEN KONTROLLE PREVENTIVE
Duhanpirja paraqet faktorin e rrezikut për sëmundjet malinje, veçanërisht për kancerin e mushkërive. Faktorë tjerë të rrezikut paraqiten edhe mbipesha, përdorimi I alkoolit, mosaktiviteti fizik dhe ushqimi jo I rregullt. Urologia Vjollca Skenderi, për Tv Koha, thotë se qytetarët të mos anashkalojnë kontrollet preventive dhe të dëgjojnë këshillat e mjekëve.
Neoplazmat malinje apo kanceri, pas sëmundjeve kardiovaskulare, është shkaktari i dytë I vdekjeve në vendin tonë.
Një një raport të Institutit për Shëndet Publik thuhet se gjatë periudhës nga viti 2010 deri në 2024 shkalla e vdekshmërisë ka qenë 180.3 në 100.000 banorë në vitin 2010 deri në 217 në vitin 2024.
Mjekët thonë se Maqedonia e Veriut ndjek trendet botërore kurse shifrat nuk janë enorme. Faktorët që mund të ndikojnë në paraqitjen e kancereve, sipas onkologes Vjollca Skenderi, janë të ndryshme.
“Faktor numër një është faktori I mjedisit jetësor, mandej disa veti si pirja e duhanit, alkooli, mbipesha trupore, gjenetika dhe kur bëhet modifikimi I këtyre faktorëve bëhen ndryshime, qysh në nivelin molekular, qelizor dhe kjo manifestohet me nivelin e karcinomave.
Sipas onkologes Vjollca Skenderi, në vendin tonë bëhet vetëm skriningu te kanceri i gjirit, me mamografinë te gratë e moshës mbi 40-vjeç dhe për sëmundjet tjera nuk ka skriningje. Mjekët rekomandojnë kontrolle preventive.
“Çdo njeri që është duhanpirës dhe që ka kollë më shumë se dy javë duhet që patjetër të shikojë shëndetin e mushkërive, gjithashtu pacientët që në anamnezën e tyre familjare kanë kancer ytë zorrës duhet ta bëjnë kolonoskopinë dhe atë 10 vjet më herët se sa te anëtari i familjes kur është paraitur kanceri. E njëjta gjë vlen edhe për kancerin e lukthit. Gratë një herë në vit, patjetër duhet ta vizitojnë gjinekologun, meshkujt mbi 50-vjec duhet ta vizitojnë urologun për të matur vlerën e PSA-së për kancerin e prostatës”
Mjekët thonë se në përgjithësi, karcinoma që zë vendin e parë te meshkujt është karcinoma e mushkërive, te gratë është karcinoma e gjirit.
E dyta për nga shpeshtësia te gratë është karcinoma e kollonit kurse te meshkujt ajo e prostatës.
Sipas të dhënave të ISHP-së, numri i përgjithshëm i vdekjeve nga kanceri në vitin 2024 ka qenë 3.958, prej të cilëve 2.325 meshkuj dhe 1.633 gra.
Në 2024 numri I vdekjeve nga kanceri të moshës mbi 65 vjec thuajse është dyfish më I madh nga numri I vdekjeve deri në moshën 64-vjeç.TV KOHA
Lajme nga vendi
Vazhdon gjyqi për “Onkologjinë” do të dëgjohen ekspertë nga Sllovenia
Sot në Gjykatën Themelore Penale në Shkup Vazhdon gjykimi kundër ish-drejtorit të Klinikës së Onkologjisë, Nino Vasev. Seanca gjyqësore do të vazhdoj me dëgjimin e ekspertëve nga Sllovenia, të cilët kanë punuar në raportet e ekspertizës mjekësore për Prokurorinë.
Çështja është në procedurën e provave dhe po zhvillohet nga gjyqtarja Snezhana Markovska, dhe këtë javë janë caktuar disa seanca dëgjimore për dëgjimin e ekspertëve nga Sllovenia.
Në përputhje me dinamikën e shpallur, dëgjimi i ekspertëve nga Serbia, të cilët gjithashtu kanë punuar në raportet e ekspertizës mjekësore për Prokurorinë, do të fillojë në fund të marsit.

