Lajme nga vendi
Mali i Zi publikon analizë për ‘Ballkanin e Hapur’, dokumenti hiqet nga rendi i ditës në Kuvend
Ministria e Malit të Zi për Çështjet Evropiane përgatiti një “Analizë e avantazheve dhe disavantazheve të pjesëmarrjes së Malit të Zi në nismën e Ballkanit të Hapur”.
Sipas mediave malazeze, të pakënaqur me kritikat për këtë iniciativë në kabinetin e kryeministrit Dritan Abazoviç, analiza është hequr nga rendi i ditës së seancës së Qeverisë me iniciativë të ministrit të Drejtësisë, raporton European Western Balkans.
Besohet se kjo ishte arsyeja e menjëhershme e dorëheqjes së Jovana Maroviç, ministre e Çështjeve Evropiane dhe Zëvendës Presidentit të URA-s së Dritan Abazoviçit.
Veçanërisht reagime të menjëhershme në Mal të Zi kanë ardhur për faktin se analiza është hequr nga faqja e Qeverisë dhe Ministrisë së Çështjeve Evropiane. Ende duhet zbuluar nga iniciativa e kujt u tërhoq analiza.
Analiza bazohet në besimin se anëtarësimi i Malit të Zi në Bashkimin Evropian është një synim parësor shtetëror.
“Iniciativa e Ballkanit të Hapur është vendosur në axhendën ambicioze të krijimit të një tregu të përbashkët rajonal të modeluar sipas tregut të vetëm të BE-së dhe në një farë mase përkon me kuadrin ekzistues të bashkëpunimit rajonal të krijuar nga Procesi i Berlinit”, thuhet në dokumentin, sipas EWB.
Theksohet se projekti nuk ka një udhërrëfyes, strategji, kornizë institucionale apo kontratë që vendos dhe garanton një marrëdhënie dhe pozicion të barabartë të vendeve pjesëmarrëse në të. Shtohet se projekti ka nevojë për një metodologji që do të ndihmonte në matjen e suksesit dhe çdo organ mbikëqyrës administrativo-teknik që do të kryente vlerësimet e nevojshme dhe do të propozonte masat.
“Burimet e informacionit për zbatimin e projekteve janë të kufizuara, madje teksti i disa marrëveshjeve nuk është i disponueshëm, nuk ka asnjë faqe interneti të vetme që do të ofronte të gjithë informacionin e nevojshëm, kështu që kjo tregon edhe problemin e transparencës së procesit”, nënvizon analiza.
“Burimet e informacionit për zbatimin e projekteve janë të kufizuara, madje teksti i disa marrëveshjeve nuk është i disponueshëm, nuk ka asnjë faqe interneti të vetme që do të ofronte të gjithë informacionin e nevojshëm, kështu që kjo tregon edhe problemin e transparencës së procesit”, thuhet më tej.
Megjithatë, analiza kujton se vetëm Serbia ka ratifikuar aktet nga Ballkani i Hapur. Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut nuk ratifikuan asnjë të vetme, “dhe është ende herët për të diskutuar ndonjë rezultat të nismës për Ballkanin e Hapur”.
“Projekti mbështetet në marrëdhëniet e liderëve karizmatikë dhe procedurat ndërmjet samiteve të nivelit të lartë nuk janë mjaft transparente. Ekziston një çekuilibër i dukshëm në madhësinë e ekonomive, si dhe në vëllimin e tregtisë së jashtme të vendeve, ku një vend ka një avantazh të veçantë, si në aspektin e vëllimit të ekonomisë ashtu edhe në marrëdhëniet e tregtisë së jashtme jashtë rajonit, të cilat mund të përfaqësojnë një avantazh në treg”, thuhet në dokument.
Ministria u përpoq të paralajmëronte qeverinë se heqja e të gjithë kufijve në rajon është një veprim i rrezikshëm duke pasur parasysh ekzistencën e të ashtuquajturës rrugë ballkanike përmes së cilës kryhen aktivitete të ndryshme kriminale.
“Krahasuar me nismat e tjera rajonale, Ballkani i Hapur është një iniciativë që kundërshtohet hapur nga një nga gjashtë vendet e rajonit. Ndryshe nga OB, pjesëmarrja e të gjashtë vendeve në CRM, si dhe procesi i menaxhimit në kuadër të Procesit të Berlinit, zbatimi i standardeve të BE-së me një udhërrëfyes të qartë dhe planet e veprimit, masat dhe treguesit e suksesit imponojnë këtë lloj bashkëpunimi rajonal dhe Integrimi në BE si primar, i dëshirueshëm dhe transparent”, thuhet në analizë.
Aderimi i Malit të Zi në Ballkanin e Hapur e ka ndarë gradualisht shoqërinë malazeze. Një pjesë e publikut malazez pretendon se Ballkani i Hapur është një zëvendësues i keq për BE-në, se do ta distancojë Malin e Zi nga Brukseli dhe se Vuçiç do ta përdorë atë për të forcuar rolin e Serbisë në Ballkan.zhurnal.
Mevlan Ademi, një nga iniciuesit e studentëve që kërkuan provim të jurispodencës në gjuhën shqipe thotë se nuk ka nevojë për krijimin e ligjit të ri, pasi që majfton ligji për përdorimin e gjuhëve, që studentët sipas nevojës dhe dëshirës, të i nënshtrohen testit të jurispodencës në gjuhën e tyre amëtare. Ademi thotë se deklaratat e Ministrit të Drejtësisë i shohin si të pabaza dhe jo korrekte.
Ademi thotë se ka dy vite që merren me këtë çështje por që ende nuk kanë gjetur zgjidhje.
Ndërsa nuk përjashton edhe mundësinë e protestave nëse nuk merren parasysh kërkesat e tyre.
Për provimin e jurisprudencës, Televizioni Koha e pyeti edhe ambasadorin e BE-së Mihalis Rokas i cili tha se duhet të zhvillohet me dialog gjithëpërfshirës me palët e interesuara dhe të mos politizohet.
“Ne jemi të vetëdijshëm për këtë çështje, e cila ka pasur shumë jehonë publike gjatë ditëve të fundit. Natyrisht, Kushtetuta dhe legjislacioni kombëtar duhet të respektohen dhe kur lindin çështje të tilla është thelbësore që të zhvillohet një dialog gjithëpërfshirës me të gjithë palët e interesuara, në mënyrë të matur dhe, mundësisht, pa u politizuar”, u shpreh Mihails Rokas – Ambasador i BE-së në RMV.
Përndryshe, për provimin e jurispodencës në gjuhën shqipe pati deklarata kontradiktore edhe të kryeministrit të vendit, Hristjan Mickoski i cili fillimisht tha se të gjithë ata që duan mund t’i testojnë njohuritë e tyre në gjuhën amëtare, që një ditë më pas ta demanton veten dhe të kërkoj ligj të ri! Ndërkaq Ministri i Drejtësisë Igor Fillkov në vend se të zbaton ligjin po bën interpretim të tij, akuzojnë partitë opozitare. Në këtë debat u përfshi edhe Ambasadori i Shqipërisë Denion Meidani duke i mbështetur fuqishëm studentët shqiptar që kërkojnë provimi i jurispodencës të mbahet në gjuhën shqipe. TV KOHA
Edhe kjo e shtunë e gjeti Stacionin e Autobusëve në Tetovë, me pamjet e njëjta. Njerëz që udhëtonin, valixhe, autobusë që merrnin udhëtarët, përqafime ndarjesh dhe dëshira për kthim sa më të shpejtë.
Destinacionet e autobusëve tashmë dihen. Gjermania, Italia, Zvicra janë bërë destinacione tepër të preferuara për qytetarët e rajonit të Pollogut.
Në jëtë stacion dëgjon histori nga më të ndryshmet. Dikush blen biletën për një drejtim, dikush kthyese, tjetri shkon të punojë apo për vizitë, kurse të tjerët kthehen pas pushimeve.
“Udhëtoj për në Hamburg – Gjermani. Shkoj të punoj ta nxjerrim një kafshatë buk. Jam nga Sallareva, fëmijtë I kemi atje por ne pleqtë më shpesh vijmë në vendlindje”
“Edhe unë udhëtoj në Hamburg. Jam pensionist, familjen e kam atje, kam ardhë për nja dy muaj në pushim me bashkëshorten”
-A do të ktheheni përgjithmonë në vendlindje?
“Une po, por fëmijtë nuk besoj! Fëmijtë I kanë fëmijtë atje, ata vijnë për pushime 1 muaj kur janë pushimet, por fëmijtë e tyre s`besoj, janë asimiluar”
-Cila është arsyeja?
“Unë kur kam dalë në Gjermani kam qenë 17 vjeç. Tash I kam 72, ku është arsyeja? Përse kam dalë unë atje? Jo se s`ka perspektivë, por këtu s`ka besë, fjala e dhënë mungon këtu”
“Udhëtoj në Folinjo të Italisë, atje jetoj dhe mësoj. Kam lindur në Folinjo kurse vij nga Makedonski Brodi”
-Mendoni të ktheheni në Maqedoni?
“Gjithcka është e mundshme, varet!”
“Jam nga Pallatica, shkoj në Itali për të punuar. Në Itali më duket më mirë për të punuar se atje e kam edhe familjen. Besoj se një ditë do të kthehem në Maqedoni”.
Kjo e shtunë e gjeti Stacionin e Autobusëve në Tetovë pa një rrëmujë të madhe. Mbase për shkak se jemi në prag të muajit të bekuar të Ramazanit dhe njerëzit duan që këtë Ramazan ta kalojnë pranë familjes.
Shpresojmë që rrëmuja të bëhet në prag të Fitër-Bajramit kur shumë mërgimtarë pritet të kthehen në vendlindje. Ardhje të cilës I gëzohen, jo vec familjarët e tyre, por edhe bizneset për shkak të impaktit ekonomik që sjellin mërgimtarët. TV KOHA
Dilema nëse gratë duhet që në mënyrë të pavarur të vendosin se si do të lindin – në mënyrë natyrale apo me ndërhyrje cesariane, është bërë një ndër çështjet më të ndjeshme në shoqërinë bashkëkohore. Edhe pse e drejta personale mbi trupin është çështje thelbësore e autonomisë, mjekësia paralajmëron se lindjet nuk janë vetëm akt personal, por një proces i ndërlikuar biologjik që sjell rreziqe potenciale.
Në Maqedoninë e Veriut, shkalla e lindjeve me ndërhyrje cesariane, sipas gjinekologëve, është rreth 43%, shumë lartë mbi mesataren evropiane. Derisa vendet evropiane kanë vendosur rregulla se kur dhe pse duhet të bëhet prerja cezariane, në vendin tonë thuajse çdo e dyta lindje përfundon me operacion, që e shndërron këtë intervenim nga domosdoshmëria mjekësore në një praktikë të përgjithshme.
Mjekët thonë se ky trend është rezultat i frikës nga dhimbjet, informimi jo i mjaftueshëm, por edhe ves kulturologjik tek një pjesë e grave shtatzëna dhe mjekëve për të zgjedhur rrugën më të sigurtë dhe më të parashikueshme.
MERALE REXHEPI – GJINEKOLOGE
“Shkaqet kryesore për lindjet me prerje cezariane janë, e para që mund të them, është mosha e shtyrë e nënës për lindjen e parë, kuptohet se karriera, shkollimi, punësimi, shumë të zëna, prandaj dhe e anulon lindjen e parë kështu që cdo lindje që bëhet pas moshës 35 vjecare llogaritet si lindje e rrezikuar, shtatëzani e rrezikuar, në ato raste shkohet me prerje cezariane, e tash në qoftë se një paciente njëherë lind me prerje cezariane gjasat janë shumë të mëdha që edhe lindjet e tjera do të shkojnë me prerje cezariane”
Në këtë drejtim vazhdimisht zhvillohen debate se ku duhet të vendoset kufiri. Në aspektin mjekësor, ndërhyrja cesariane rekomandohet në raste kur lindja natyrale paraqet rrezik për nënën apo foshnjën.
Por, mjekët thonë se vendimi se si të bëhet lindja duhet të bazohet në besim të ndërsjelltë, dialog, arsimimin e grave shtatzëna dhe informimit.
MERALE REXHEPI – GJINEKOLOGE
“Pacientet duhet të jenë shumë stabile dhe shumë të përgatitura se çfarë i pret gjatë lindjes, kjo duhet të punohet vecanërisht me mjekët amë se ata e udhëheqin shtatëzaninë dhe t`u tregohet se lindja është një akt që nuk është I lehtë por duhet t`u sqarohet se do të ndodh në praninë e profesionistëve qoftë mjekëve, qoftë mamitë, me një personel të gjërë ku na bashkangjiten dhe anestesteziologët dhe pediatri dhe duhet të pranohet si gjë normale dhe si gjë më e bukur që mund t`i ndodh një femre ku do ta sjell trashëgiminë e vet dhe ajo të trajtohet si dicka e pritur se shkon me disa vështirësi dhe është kaluese dhe kryesore është që fundi të jetë I mire”
Psikologët thonë se faktorët psikologjik ndonjëherë janë shumë më determinues se sa faktorët fizik. Frika e prindërimit, frika e lindjes e ngadalëson këtë proces.
FATIME ZIBERI – PSIKOLOGE
Faktori psikologjik këtu din ta ndërlikoj shumë herë punën për shkak se është punë hormonale dhe është një disbalans total hormonal dhe mos kontrolli psikologjik që mund të shkaktojë më tepër dëm sesa dobi prandaj dhe ne sugjerojmë që gjithmonë të jeni të qeta. Aspekti psikologjik është shumë I rëndësishem në atë kuptim që mos të vijë deri te rritja e stresit, ankthit, dhe panikut dhe të menduarit e tepërt rreth asaj se si do të jetë lindja, cka do të ndodh, si do të ndodh dhe ndaj ndryshimeve fizike që ua kanë frikën për shkak se të jemi të hapur dhe të sinqertë askush nuk ka aq tolerancë të madhe ndaj dhimbjeve.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, prerja cezariane është një ndër ndërhyrjet kirurgjikale më të shpeshta në botë, me një rritje të vazhdueshme globale – nga 6% e lindjeve në vitin 1990, në 21% në vitin 2018, ndërsa deri në vitin 2030 pritet të arrijë në rreth 30%. TV KOHA
PROVIMI I JURISPRUDENCËS NË SHQIP – PROTESTA NËSE NUK PRANOHET!(VIDEO)
TETOVË: STACIONI I AUTOBUSËVE – HISTORI TË LARGIMEVE DHE KTHIMEVE! (VIDEO)
FUTBOLL: FITORE E SIGURTË E SHKËNDIJËS NË KAVADAR (VIDEO)
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
