Lajme nga vendi
Maqedonia dhe Hungaria “kampione” sipas inflacionit në rajon
Viti i fundit ekonomik, krahas rrethanave të shumta, të paktën të pafavorshme, ishte ndoshta më i shënuar nga rikthimi i inflacionit.
Lufta në Ukrainë, thatësira, rritja globale e çmimeve të energjisë dhe ushqimeve e kanë kthyer botën në vitet 1970, një kohë e inflacionit dyshifror dhe rritjes së dobët ekonomike.
Në Shtetet e Bashkuara, Gjermani dhe Britaninë e Madhe, inflacioni vitin e kaluar arriti në nivelet më të larta në dyzet vitet e fundit.
Në Amerikë në nëntor ishte 7.3 për qind dhe në Eurozonë ishte 10 për qind.
Është interesante se inflacioni në Japoni është më i larti që nga viti 1991 dhe është 3.8 për qind.
Duhet thënë gjithashtu se në Kinë rritja e çmimeve të konsumit ishte vetëm 1.6 për qind.
Në Serbi, inflacioni vjetor në nëntor arriti në 15.1 për qind dhe po të shkosh sipas statistikave të Bankës Popullore të Serbisë. Që nga viti 2007 inflacioni vjetor nuk ka arritur në 15 për qind (në qershor 2011 ishte afër 14.9 për qind). .
Disa vende në Evropë, veçanërisht në Evropën Qendrore dhe Lindore, kanë rritje më të lartë të çmimeve të konsumit. Për shembull, inflacioni vjetor në Lituani arriti në 22.9 për qind në nëntor dhe 21.8 për qind në Letoni.
Hungarezët patën një inflacion prej 22.5 për qind në nëntor, me një rritje të çmimeve të ushqimeve deri në 43.8 për qind krahasuar me nëntorin 2021.
Megjithatë, rekordmen në Evropë është Turqia me inflacion prej 84.4 për qind dhe në kuadër të saj, një rritje e çmimeve të ushqimeve prej 102.6 për qind për vitin që përfundon në nëntor.
Pas Hungarisë, Maqedonia ka inflacionin më të lartë me 19,5 për qind, e ndjekur nga Mali i Zi me 17,5 për qind dhe rritje e lartë e çmimeve të ushqimeve prej 30 për qind.
Inflacioni i nëntorit në BiH është 16.3 për qind, në Kroaci 13.5 për qind, ndërsa Shqipëria ka një nga normat më të ulëta të inflacionit në Evropë, vetëm 7.9 për qind.
Duhet thënë se një nga arsyet e diferencës së inflacionit midis vendeve është shkalla në të cilën vendet kanë ndërhyrë për të mbrojtur popullsinë nga rritja e çmimeve.
Kështu, në Eurozonë rritja e çmimit të energjisë është 34.9 për qind, ndërsa në vende si Serbia dhe veçanërisht Shqipëria, një pjesë të mirë të rritjes së çmimit e mori shteti duke ngrirë apo kufizuar rritjen e çmimit të energjisë elektrike dhe gaz për familjet.
Nëse ka diçka pozitive në lidhje me këto rritje masive të çmimeve, është se rritja e inflacionit duket se ka arritur kulmin në shumë vende dhe tani ka filluar të bjerë.
Çmimet e ushqimeve dhe të energjisë duket se janë kontribuuesit më të mëdhenj në këtë, të cilat kontribuan më së shumti në rritjen e shpejtë të çmimeve.
Sipas indeksit të çmimeve të ushqimeve të FAO-s, çmimet globale në nëntor të këtij viti ishin vetëm 0.3 për qind më të larta se çmimet në të njëjtin muaj të vitit të kaluar.
Çmimet e drithërave ranë me 1.3 për qind krahasuar me muajin tetor, por janë ende 6.3 për qind mbi nivelin e vitit të kaluar.
Çmimet e qumështit kanë rënë në pesë muajt e fundit, por janë ende 9.2 për qind mbi ato të nëntorit të vitit të kaluar. E njëjta gjë është edhe me mishin, i cili është ende 4.1 për qind më i shtrenjtë se një vit më parë.
Vetëm sheqeri është 4.9 për qind më i lirë se vitin e kaluar.
Dhe gjendja e tregut të energjisë është stabilizuar. Çmimi i gazit në Evropë (çmimi holandez TTF) është rikthyer në nivelin e fundit të shkurtit 2022, para luftës në Ukrainë.
Çmimi i një megavat-orë gazi një ditë më parë ishte 76.3 euro. Çmimi maksimal arriti në 342.8 euro për megavat orë.
Megjithatë, është ende larg çmimeve të benzinës në gjysmën e parë të vitit të kaluar, të cilat ishin rreth 18 euro për megavat orë.
Në stabilizimin e çmimit të benzinës ka ndikuar mbushja maksimale e depozitave evropiane të gazit, por kjo nuk është garanci që vitin e ardhshëm, kur të vijë koha e mbushjes së magazinave për dimrin e ardhshëm, çmimet nuk do të fillojnë të kërcejnë më.
Dhe çmimi me shumicë i energjisë elektrike ra në një nivel prej rreth 140 euro për megavat orë dhe në vjeshtë për pak ditë arriti në nivele të pabesueshme rreth 1000 euro për megavat orë.
Lajme nga vendi
Mjeku Visar Xhaferi ngre alarmin: Kërkon nisjen urgjente të screeningut për kancerin e mushkërive
Mjeku torakal nga Tetova, Visar Xhaferi, ka bërë thirrje publike për nisjen urgjente të programit të screeningut për kancerin e mushkërive në Maqedoninë e Veriut, duke kritikuar institucionet për mosrealizimin e këtij detyrimi, transmeton Zyrtare.
Në një postim në rrjetet sociale, Xhaferi thekson se nga e hëna e kaluar deri të martën, brenda vetëm tetë ditëve, në ambulancën e Kirurgjisë Torakale në Tetovë janë paraqitur katër pacientë me kancer të mushkërive në fazë shumë të avancuar dhe të paoperueshme. Sipas tij, njëri prej tyre është edhe prindi i një miku të tij të ngushtë, i diagnostikuar me metastaza të largëta.
“Edhe sa pacientë duhet të vdesin nga kanceri i mushkërive që Ministria e Shëndetësisë ta nisë screeningun dhe Qeveria të sigurojë fondet për realizimin e tij?”, pyet ai.
Xhaferi thekson se kanceri i mushkërive është sëmundja malinje me shkallën më të lartë të vdekshmërisë në vend, duke shtuar se askush, pavarësisht pozitës apo pasurisë, nuk është i paprekshëm nga pasojat e diagnostikimit të vonshëm.
Sipas tij, gjatë vitit të kaluar në Klinikën e Onkologjisë në Shkup janë regjistruar rreth 1.200 raste me kancer të mushkërive, ndërsa në të gjithë Maqedoninë e Veriut janë operuar vetëm 80 deri në 90 pacientë, gjë që, sipas mjekut, tregon se shumica e rasteve zbulohen në faza të avancuara, kur ndërhyrja kirurgjikale nuk është më e mundur.
Lajme nga vendi
Gostivari sot përkujton 29 vjetorin e ngritjes së flamurit shqiptar në komunë dhe dhunën barbare
Gostivari sot përkujton 29 vjetorin e ngritjes së flamurit shqiptar në komunë dhe dhunën barbare të aparatit shtetëror të Maqedonisë kundër këtij vendimi të asaj kohe kur në krye të komunës ishte Rufi Osmani, përcjell INA.
Në mëngjesin e hershëm të datës 9 korrik të vitit 1997, makineria policore maqedonase ia mësyen Gostivarit, për shkak të ngritjes së flamurit kombëtar shqiptar pranë komunës, si një e drejt që e kishte miratuar unanimisht pushteti lokal.
Eskortat policore ishin nisur pasi që natën e 8 korrikut, Parlamenti kishte sjellë një vendim kundër valvitjes së flamurit shqiptar.
Në mëngjesin e kobshëm, eskortat policore arrestojnë Rufi Osmanin si kryetar komune, si dhe kryetarin e Këshillit komunal, Refik Dauti. Po atë ditë pasoi edhe revolta dhe protesta e qytetarëve, ashtu që policia ushtroi dhunë barbare, duke lënë qindra të plagosur, por edhe të vrarë.
Në këto ngjarje tragjike në mbrotje të flamurit ranë tri dëshmorë, Shpend Iseini, Nazmi Saliu dhe Milaim Dauti, dhe u maltretuan me qindra dhe mijëra qytetarë të Gostivarit që kishin dalë në protestë në mbrotje të flamurit kombëtarë që ishte larguar nga godina e Komunës së Gostivarit.
Rufi Osmani tani i përkushtuar si profesor universitar gjithmonë përkujton këtë ditë të kobshme për Gostivarit dhe shqiptarët anembanë.
“Kur u zgjodha unë kryetar i Komunës së Gostivarit menjëherë morrën vendim që te përdoret edhe flamuri shqiptar në Maqedoni. Kërkesa erdhi edhe pse Shqipëria ndodhej në një krizë të thellë e njohur si kriza e 97, Kosova po ashtu. Ne e ndjemë se diçka po përgatitet, prandaj së bashku me Arbër Xhaferin dhe Alajdin Demirin realizuam një takim me kryeministrin e asaj kohe Branko Cërvenkovski.
Në këtë takim unë i ofrova kompromis, Cërvenkovskit, për të dalë prej situate. Kompromisi ishte që unë vullnetarisht të shkoj në burg për mos respektim të vendimit të gjykatës kushtetutare, ndërsa qeveria, gjegjësisht parlamenti të sjell ligjin për zyrtarizimin e flamurit kombëtar. Qëllimi im ishte të mos e pëson populli. Dhe në parim u ra dakord, këtë mund ta dëshmoj edhe Alajdin Demiri, i cili është gjallë.
Më 8 korrik, Parlamenti i Maqedonisë në ora 22:00 të natës miratoi ligjin dhe sjellja e ligjit politikisht neve na dha të drejtë, sepse me këtë ligj u abrogua vendimi i gjykatës kushtetutare, por për fat të keq ora 24:00, Branko Cërvenkovski që për mua vazhdon të jetë një kriminel ordiner, nga pozicioni i kryeministrit solli në Gostivar mbi 5000 mijë policë. Në ora 3 të mëngjesit burgosem unë, burgoset kryetari i Këshillit, dhe më 9 korrik ndodhi masakra e Gostivarit. U vranë tre qytetar të pafajshëm, u maltretuan me mijëra qytetar”, rrëfen Osmani.
Gjykata themelore e Gostivarit shpalli fajtor kryetarin e komunës së Gostivarit, Rufi Osmani, duku ia shqiptuar 14 vite burg, gjegjësisht 7 vite burg në instancën e dytë gjyqësore. U dënua edhe kryesuesi i këshillit Komunal, Refik Dauti, ndërsa ndëshkime pati edhe për kryetarin e atëhershëm të Tetovës, Alajdin Demiri si dhe kryesuesin e këshillit komunal Vebi Bexheti.
Ngjarjet e 9 korrikut të vitit 1997 edhe sot e kësaj dite, vazhdojnë të sjellin kujtesën e ngjarjeve më tragjike në mbrotje të flamurit kombëtarë që valvitej para godinës së Komunës së Gostivarit. (INA)
Lajme nga vendi
SHKËNDIJA NGA GJIBRALTARI NIS SFIDAT EVROPIANE
Shkëndija sonte zhvillon ndeshjen e xhiros së parë në UEFA Konferencë Liga kundër ekipit Europa FC në Gjibraltar duke kërkuar përkushtim maksimal dhe fitore për të lehtësuar ndeshjen e kthimit.
Sonte me fillim në ora 19:30 klubi I futbollit Shkëndija zhvillon ndeshjen e xhiros së parë të UEFA Konferencë Liga kundër skuadrës Europa FC të Gjibraltarit.
Ekipi mbrëmë ka zhvilluar séancën zyrtare stërvitore në terrenin ku edhe do të zhvillohet ndeshja.
Në press konferencën zyrtare pritshmëritë për ndeshjen e sotme i shpalosën trajneri Pollozhani dhe kapiteni Besart Ibraimi.
Trajneri Artim Pollozhani i cili zyrtarisht debuton si trajner i kuqezinjve në një ndeshje zyrtare siç është UEFA Konferencë Liga u shpreh optimist se edhe këtë vit ekipi do të ketë suksese.
“Fillon një cikël i ri për ne, fillojmë Kupat e Europës, një cikël i rëndësishëm. Siç e përmendët edhe ju, vjet klubi bëri një sukses të jashtëzakonshëm në Europë. Por, ai sukses tashmë i përket së kaluarës dhe sigurisht që ne do të tentojmë të shkojmë goxha larg këtë vit, sepse potenciali ekziston. Mendoj që me një qasje dhe angazhim maksimal, nga i pari deri te i fundit, mund ta arrijmë larg. Sa i përket fazës përgatitore, është mjaft e rëndësishme që ajo kaloi me sukses dhe i gjithë grupi është i plotë, kështu që do të konkurrojnë të gjithë ata që janë gati për ndeshjen e sotme” deklaroi trajneri Artim Pollozhani
Kapiteni Besart Ibraimi theksoi se kuqezinjtë janë favorit por do të luajnë me përkushtimin më lartë duke e respektuar kundërshtarin.
“Të them të drejtën, në ndeshjen e nesërme Normal që ne jemi favoritë, por me të vërtetë përkushtimi ynë do të jetë maksimal. Duhet të qasemi me seriozitetin më të madh, sepse në ditët e sotme nuk ka ndeshje të lehta. Jemi përgatitur, e kemi analizuar kundërshtarin dhe shpresojmë që nesër ta fitojmë ndeshjen, në mënyrë që në ndeshjen e kthimit ta kemi më lehtë” deklaroi kapiteni Besart Ibraimi
Ndeshja Europa FC – Shkëndija luhet sonte me fillim në ora 19:30.
Sonte me fillim në ora 19:00 skuadra tjetër nga Maqedonia e Veriut, Sileksi është mysafire e Dinamo Minsk.

