Connect with us

Lajme nga vendi

Maqedonia dhe Hungaria “kampione” sipas inflacionit në rajon

Published

on

Viti i fundit ekonomik, krahas rrethanave të shumta, të paktën të pafavorshme, ishte ndoshta më i shënuar nga rikthimi i inflacionit.

Lufta në Ukrainë, thatësira, rritja globale e çmimeve të energjisë dhe ushqimeve e kanë kthyer botën në vitet 1970, një kohë e inflacionit dyshifror dhe rritjes së dobët ekonomike.

Në Shtetet e Bashkuara, Gjermani dhe Britaninë e Madhe, inflacioni vitin e kaluar arriti në nivelet më të larta në dyzet vitet e fundit.

Në Amerikë në nëntor ishte 7.3 për qind dhe në Eurozonë ishte 10 për qind.

Është interesante se inflacioni në Japoni është më i larti që nga viti 1991 dhe është 3.8 për qind.

Advertisement

Duhet thënë gjithashtu se në Kinë rritja e çmimeve të konsumit ishte vetëm 1.6 për qind.

Në Serbi, inflacioni vjetor në nëntor arriti në 15.1 për qind dhe po të shkosh sipas statistikave të Bankës Popullore të Serbisë. Që nga viti 2007 inflacioni vjetor nuk ka arritur në 15 për qind (në qershor 2011 ishte afër 14.9 për qind). .

Disa vende në Evropë, veçanërisht në Evropën Qendrore dhe Lindore, kanë rritje më të lartë të çmimeve të konsumit. Për shembull, inflacioni vjetor në Lituani arriti në 22.9 për qind në nëntor dhe 21.8 për qind në Letoni.

Hungarezët patën një inflacion prej 22.5 për qind në nëntor, me një rritje të çmimeve të ushqimeve deri në 43.8 për qind krahasuar me nëntorin 2021.

Megjithatë, rekordmen në Evropë është Turqia me inflacion prej 84.4 për qind dhe në kuadër të saj, një rritje e çmimeve të ushqimeve prej 102.6 për qind për vitin që përfundon në nëntor.

Advertisement

Pas Hungarisë, Maqedonia ka inflacionin më të lartë me 19,5 për qind, e ndjekur nga Mali i Zi me 17,5 për qind dhe rritje e lartë e çmimeve të ushqimeve prej 30 për qind.

Inflacioni i nëntorit në BiH është 16.3 për qind, në Kroaci 13.5 për qind, ndërsa Shqipëria ka një nga normat më të ulëta të inflacionit në Evropë, vetëm 7.9 për qind.

Duhet thënë se një nga arsyet e diferencës së inflacionit midis vendeve është shkalla në të cilën vendet kanë ndërhyrë për të mbrojtur popullsinë nga rritja e çmimeve.

Kështu, në Eurozonë rritja e çmimit të energjisë është 34.9 për qind, ndërsa në vende si Serbia dhe veçanërisht Shqipëria, një pjesë të mirë të rritjes së çmimit e mori shteti duke ngrirë apo kufizuar rritjen e çmimit të energjisë elektrike dhe gaz për familjet.

Nëse ka diçka pozitive në lidhje me këto rritje masive të çmimeve, është se rritja e inflacionit duket se ka arritur kulmin në shumë vende dhe tani ka filluar të bjerë.

Advertisement

Çmimet e ushqimeve dhe të energjisë duket se janë kontribuuesit më të mëdhenj në këtë, të cilat kontribuan më së shumti në rritjen e shpejtë të çmimeve.

Sipas indeksit të çmimeve të ushqimeve të FAO-s, çmimet globale në nëntor të këtij viti ishin vetëm 0.3 për qind më të larta se çmimet në të njëjtin muaj të vitit të kaluar.

Çmimet e drithërave ranë me 1.3 për qind krahasuar me muajin tetor, por janë ende 6.3 për qind mbi nivelin e vitit të kaluar.

Çmimet e qumështit kanë rënë në pesë muajt e fundit, por janë ende 9.2 për qind mbi ato të nëntorit të vitit të kaluar. E njëjta gjë është edhe me mishin, i cili është ende 4.1 për qind më i shtrenjtë se një vit më parë.

Vetëm sheqeri është 4.9 për qind më i lirë se vitin e kaluar.
Dhe gjendja e tregut të energjisë është stabilizuar. Çmimi i gazit në Evropë (çmimi holandez TTF) është rikthyer në nivelin e fundit të shkurtit 2022, para luftës në Ukrainë.

Advertisement

Çmimi i një megavat-orë gazi një ditë më parë ishte 76.3 euro. Çmimi maksimal arriti në 342.8 euro për megavat orë.

Megjithatë, është ende larg çmimeve të benzinës në gjysmën e parë të vitit të kaluar, të cilat ishin rreth 18 euro për megavat orë.

Në stabilizimin e çmimit të benzinës ka ndikuar mbushja maksimale e depozitave evropiane të gazit, por kjo nuk është garanci që vitin e ardhshëm, kur të vijë koha e mbushjes së magazinave për dimrin e ardhshëm, çmimet nuk do të fillojnë të kërcejnë më.

Dhe çmimi me shumicë i energjisë elektrike ra në një nivel prej rreth 140 euro për megavat orë dhe në vjeshtë për pak ditë arriti në nivele të pabesueshme rreth 1000 euro për megavat orë.

Advertisement
Advertisement

Lajme nga vendi

Kronika e zezë – Tetovë dhe Gostivar, 29 Qershor

Published

on

Dje në ora 15:00 në SPB Tetovë, një grua 51-vjeçare nga Tetova ka denoncuar se rreth orës 12:00 në shtëpinë familjare, bashkëshorti i saj ka kërcënuar atë dhe vajzën e saj, pas së cilës ka tentuar t’i vërë flakën shtëpisë.
……
Dje në ora 20:00, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor i Tearcës kanë privuar nga liria një 34 vjeçar nga fshati Sllatinë e Tetovës, duke vepruar pas një denoncimi të mëparshëm se rreth orës 15:30 në objektin e tij hotelier në fshat, ai e ka shantazhuar atë dhe djalin e tij duke u kërkuar para, ndërsa më vonë e ka kërcënuar djalin e tij me një mjet të mprehtë. Ai është ndaluar në stacionin policor dhe pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë kallëzimi përkatës.
……
Dje në ora 19:30, zyrtarë policorë nga DPB Gostivar kanë privuar nga liria një 51-vjeçar nga Gostivari, duke vepruar pas një denoncimi të mëparshëm nga bashkëshortja e tij 46-vjeçare se rreth orës 19:00 e ka sulmuar fizikisht në shtëpinë familjare. 51-vjeçari është ndaluar në Stacionin Policor të Gostivarit dhe pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë parashtresa përkatëse.
……
Sot në ora 05:30 të mëngjesit në Gostivar, zyrtarë policorë nga DPB Gostivar kanë privuar nga liria një person duke vepruar pas një denoncimi të mëparshëm nga bashkëshortja e tij 42-vjeçare se rreth orës 04:00 me një automjet udhëtarësh ka thyer derën e hyrjes së shtëpisë së prindërve të saj, me një send të fortë ka thyer xhamin e shtëpisë dhe e ka sulmuar fizikisht. Gjatë kontrolleve të kryera është konstatuar se ai ishte nën efektin e alkoolit, respektivisht i janë matur 1.70 promilë alkool në gjak.
……
Dje në ora 12:05, pas informacioneve të marra paraprakisht, zyrtarët policorë kanë kryer këqyrjen e vendit të ngjarjes në një objekt në ndërtim e sipër pranë rrugës rajonale Tetovë – Jazinçë, afër fshatit Dobrosht. Me këtë rast është konstatuar se në objektin në pronësi të një 44-vjeçari nga fshati Dobrosht, një 31-vjeçar poashtu nga Dobroshti, gjatë kryerjes së detyrave të punës ka rënë dhe ka pësuar lëndime të rënda trupore. Ai është dërguar në Spitalin Klinik të Tetovës, nga ku është përcjellë për në Kompleksin e Klinikave “Nënë Tereza”, ku u ka nënshtruar lëndimeve. Këqyrjen e vendit të ngjarjes e kanë kryer ekipet e SPB Tetovë, Inspektorati i Punës dhe Prokurori Publik, me urdhër të të cilit trupi i të ndjerit është dërguar në Mjekësinë Ligjore për obduksion.
……
Dje në ora 23:00 në SPB Tetovë është denoncuar se në rrugën “29 Nëntori” në Tetovë, pas një grindjeje të mëparshme, është prishur rendi dhe qetësia publike me një përleshje fizike ndërmjet një 21 vjeçari dhe 30-vjeçari. Ata janë shoqëruar në stacionin policor dhe gjatë kontrolleve të kryera është konstatuar se njëri ishte nën efektin e alkoolit, gjegjësisht kishte 1.14 promilë alkool në gjak.
……
Dje në ora 22:30 në SPB Tetovë, një 21-vjeçar nga fshati Sellcë e Tetovës, ka denoncuar se rreth orës 22:00 në Sheshin e Qytetit në Tetovë është sulmuar fizikisht nga një person nga Tetova. Po merren masa për zbardhjen e rastit.
…..
Dje në ora 20:30 në udhëkryqin e rrugës “Boris Kidriç” dhe rrugës “Bllagoja Toska” në Tetovë, zyrtarë policorë nga SPB Tetovë kanë privuar nga liria një 23 vjeçar nga fshati Leshkë e Tetovës. Gjatë kontrollit të automjetit të tij të udhëtarëve, në sediljen e pasme janë gjetur dhe sekuestruar marihuanë, një mulli (grirës), një shkop bejsbolli dhe një boks metalik. Pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë parashtresa përkatëse.
……
Dje në ora 18:50 në rrugën magjistrale Gostivar-Kërçovë, zyrtarë policorë nga DPB Gostivar kanë privuar nga liria një 21-vjeçar nga fshati Raven i Gostivarit. Gjatë një kontrolli në trafik, zyrtarët policorë kanë ndaluar një automjet udhëtarësh “Volksvagen Passat” me targa të Gostivarit, të cilin ai e drejtonte, dhe pas masave të ndërmarra është konstatuar se ai e drejtonte automjetin pa patentë shofer. Automjeti është sekuestruar dhe pas dokumentimit të plotë të rastit ndaj tij do të ngrihet kallëzimi përkatës.
……
Pas mesnate në ora 01:40 në fshatin Negotinë të Gostivarit, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor i Gallatës kanë privuar nga liria një 19-vjeçar nga fshati Gorjan. Gjatë një kontrolli në trafik, zyrtarët policorë kanë ndaluar një automjet udhëtarësh “Audi” me targa të Gostivarit, të cilin ai e drejtonte, dhe pas masave të ndërmarra është konstatuar se ai e drejtonte automjetin pa patentë shofer. Automjeti është sekuestruar dhe pas dokumentimit të plotë të rastit ndaj tij do të ngrihet kallëzimi përkatës.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Nikolloski: Hekurudhat po kthehen në motor të zhvillimit ekonomik

Published

on

Kemi vizion të qartë për ndryshim të plotë në transportin hekurudhor. Nëse trashëguam kompani në prag të kolapsit dhe falimentimit, tani kemi trafik mallrash që po shënon rritje serioze, kemi rritje të numrit të pasagjerëve, kemi investime të mëdha në ndërtimin e hekurudhave të reja, po ndjekim politikën e zhvillimit të Hekurudhave si zemër e ekonomisë, porositi zëvendëskryeministri dhe ministri i Transportit, Aleksandar Nikolloski pas nënshkrimit të Marrëveshjes së grantit me drejtoreshën e Bankës Botërore për Maqedoninë, Kerol Mezhevan.

Marrëveshja e cila është në vlerë prej një milion euro, duhet të ofrojë mbështetje në reformën dhe ristrukturimin e HM “Transport” me qëllim krijimin e një kompanie funksionale.

Nikolloski theksoi se me zgjedhjen e kësaj Qeverie, përparësi është që HM Transport të modernizohet.

“Së pari, bëmë ndryshime ligjore që praktikisht e shpëtuan kompaninë, duke pasur parasysh se vendimet e fundit të Qeverisë së mëparshme nënkuptonin mbylljen e HM Transport. Pastaj hymë në një reformë serioze brenda Hekurudhës Transport dhe rezultatet e para janë tashmë të dukshme. Këtë vit kemi shifra pozitive në katër muajt e parë. Gjithashtu kemi parë një rritje të numrit të pasagjerëve të transportuar çfarë është veçanërisht e rëndësishme dhe që më gëzon shumë, një rritje serioze të trafikut të mallrave”, theksoi Nikolloski.

Ai shtoi se BE-ja punon për transformimin e dy kompanive hekurudhore si pjesë e Planit të Rritjes së BE-së.

Advertisement

“Pikërisht ky projekt që po e fillojmë sot me nënshkrimin e këtij granti nga Banka Botërore për të cilin dua ta falënderoj, është fillimi i zbatimit të këtij projekti, që do të thotë një reformë e plotë dhe thelbësore. Paralelisht, do të vazhdojmë edhe me prokurimin e trenave për të rinovuar flotën, diçka që është veçanërisht e rëndësishme. Paralelisht, tashmë kemi nënshkruar marrëveshje me një institucion tjetër financiar për prokurimin e lokomotivave elektrike, të cilat janë shumë të rëndësishme në zhvillimin e trafikut të mallrave. Duhet të blihen të paktën pesë lokomotiva elektrike”, deklaroi zëvendëskryeministri Nikolloski.

Ai theksoi se në kuadër të Planit të Rritjes, po punohet edhe në krahun perëndimor të Korridorit 8.

“Fillimisht do të jetë Shkup – Jegunoc – Tetovë – Gostivar, faza e dytë Gostivar – Kërçovë dhe faza e tretë nga Kërçova në Ohër, Strugë dhe lidhja me Shqipërinë. Nëse kësaj i shtojmë hekurudhën me shpejtësi të lartë në Korridorin 10 për të cilën tashmë po i finalizojmë dokumentet, atëherë është e qartë se kemi një vizion për transformimin e plotë të hekurudhave”, tha Nikolloski, duke falënderuar Bankën Botërore për fondet e grantit dhe për mbështetjen e vazhdueshme për Maqedoninë e Veriut.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Kuvendi miratoi ndryshimet ligjore: Qytetarët do të mund të deklarohen si dhurues organesh pas vdekjes

Published

on

Kuvendi i Maqedonisë së Veriut ka miratuar ndryshimet dhe plotësimet e Ligjit për marrjen dhe transplantimin e pjesëve të trupit të njeriut për qëllime mjekimi, duke krijuar mundësinë që çdo qytetar madhor të deklarohet personalisht nëse dëshiron të jetë dhurues organesh pas vdekjes përcjell INA.

Ligji u miratua me procedurë të shkurtuar, me 58 vota pro dhe 6 kundër. Nga Ministria e Shëndetësisë vlerësojnë se ndryshimet forcojnë ndjeshëm kornizën ligjore dhe institucionale për dhurimin e organeve dhe transplantimin në vend.

Një nga risitë kryesore është zgjerimi i rrethit të dhuruesve të gjallë, duke mundësuar që organe të dhurojnë edhe të afërmit deri në shkallën e katërt të farefisnisë. Çdo rast do të shqyrtohet nga një Komision Etik, i cili do të vlerësojë nëse vendimi është marrë në mënyrë vullnetare dhe do të kujdeset për parandalimin e çdo keqpërdorimi të mundshëm.

Po ashtu, ligji parashikon krijimin e një moduli të ri digjital në sistemin “Termini Im” (Moj Termin), përmes të cilit qytetarët do të mund të shprehin qartë vullnetin e tyre nëse dëshirojnë të jenë dhurues organesh. Deklarimi do të jetë i sigurt, me verifikim të dyfishtë, ndërsa qytetarët do të kenë të drejtë ta ndryshojnë ose ta tërheqin vendimin e tyre në çdo kohë.

Sipas Ministrisë së Shëndetësisë, ligji i miratuar përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt krijimit të një sistemi më funksional, më efikas dhe më dinjitoz për dhurimin e organeve dhe transplantimin, në interes të pacientëve dhe të shëndetit publik.

Advertisement

“Ministria e Shëndetësisë mbetet e përkushtuar për forcimin e mëtejshëm të sistemit të transplantimit, rritjen e ndërgjegjësimit publik dhe ndërtimin e besimit, sepse dhurimi i organeve i jep kuptimin më të lartë humanizmit”, thuhet në njoftimin e Ministrisë së Shëndetësisë.(INA)

Continue Reading

Më të lexuarat