Lajme nga vendi
Maqedonia dhe Hungaria “kampione” sipas inflacionit në rajon
Viti i fundit ekonomik, krahas rrethanave të shumta, të paktën të pafavorshme, ishte ndoshta më i shënuar nga rikthimi i inflacionit.
Lufta në Ukrainë, thatësira, rritja globale e çmimeve të energjisë dhe ushqimeve e kanë kthyer botën në vitet 1970, një kohë e inflacionit dyshifror dhe rritjes së dobët ekonomike.
Në Shtetet e Bashkuara, Gjermani dhe Britaninë e Madhe, inflacioni vitin e kaluar arriti në nivelet më të larta në dyzet vitet e fundit.
Në Amerikë në nëntor ishte 7.3 për qind dhe në Eurozonë ishte 10 për qind.
Është interesante se inflacioni në Japoni është më i larti që nga viti 1991 dhe është 3.8 për qind.
Duhet thënë gjithashtu se në Kinë rritja e çmimeve të konsumit ishte vetëm 1.6 për qind.
Në Serbi, inflacioni vjetor në nëntor arriti në 15.1 për qind dhe po të shkosh sipas statistikave të Bankës Popullore të Serbisë. Që nga viti 2007 inflacioni vjetor nuk ka arritur në 15 për qind (në qershor 2011 ishte afër 14.9 për qind). .
Disa vende në Evropë, veçanërisht në Evropën Qendrore dhe Lindore, kanë rritje më të lartë të çmimeve të konsumit. Për shembull, inflacioni vjetor në Lituani arriti në 22.9 për qind në nëntor dhe 21.8 për qind në Letoni.
Hungarezët patën një inflacion prej 22.5 për qind në nëntor, me një rritje të çmimeve të ushqimeve deri në 43.8 për qind krahasuar me nëntorin 2021.
Megjithatë, rekordmen në Evropë është Turqia me inflacion prej 84.4 për qind dhe në kuadër të saj, një rritje e çmimeve të ushqimeve prej 102.6 për qind për vitin që përfundon në nëntor.
Pas Hungarisë, Maqedonia ka inflacionin më të lartë me 19,5 për qind, e ndjekur nga Mali i Zi me 17,5 për qind dhe rritje e lartë e çmimeve të ushqimeve prej 30 për qind.
Inflacioni i nëntorit në BiH është 16.3 për qind, në Kroaci 13.5 për qind, ndërsa Shqipëria ka një nga normat më të ulëta të inflacionit në Evropë, vetëm 7.9 për qind.
Duhet thënë se një nga arsyet e diferencës së inflacionit midis vendeve është shkalla në të cilën vendet kanë ndërhyrë për të mbrojtur popullsinë nga rritja e çmimeve.
Kështu, në Eurozonë rritja e çmimit të energjisë është 34.9 për qind, ndërsa në vende si Serbia dhe veçanërisht Shqipëria, një pjesë të mirë të rritjes së çmimit e mori shteti duke ngrirë apo kufizuar rritjen e çmimit të energjisë elektrike dhe gaz për familjet.
Nëse ka diçka pozitive në lidhje me këto rritje masive të çmimeve, është se rritja e inflacionit duket se ka arritur kulmin në shumë vende dhe tani ka filluar të bjerë.
Çmimet e ushqimeve dhe të energjisë duket se janë kontribuuesit më të mëdhenj në këtë, të cilat kontribuan më së shumti në rritjen e shpejtë të çmimeve.
Sipas indeksit të çmimeve të ushqimeve të FAO-s, çmimet globale në nëntor të këtij viti ishin vetëm 0.3 për qind më të larta se çmimet në të njëjtin muaj të vitit të kaluar.
Çmimet e drithërave ranë me 1.3 për qind krahasuar me muajin tetor, por janë ende 6.3 për qind mbi nivelin e vitit të kaluar.
Çmimet e qumështit kanë rënë në pesë muajt e fundit, por janë ende 9.2 për qind mbi ato të nëntorit të vitit të kaluar. E njëjta gjë është edhe me mishin, i cili është ende 4.1 për qind më i shtrenjtë se një vit më parë.
Vetëm sheqeri është 4.9 për qind më i lirë se vitin e kaluar.
Dhe gjendja e tregut të energjisë është stabilizuar. Çmimi i gazit në Evropë (çmimi holandez TTF) është rikthyer në nivelin e fundit të shkurtit 2022, para luftës në Ukrainë.
Çmimi i një megavat-orë gazi një ditë më parë ishte 76.3 euro. Çmimi maksimal arriti në 342.8 euro për megavat orë.
Megjithatë, është ende larg çmimeve të benzinës në gjysmën e parë të vitit të kaluar, të cilat ishin rreth 18 euro për megavat orë.
Në stabilizimin e çmimit të benzinës ka ndikuar mbushja maksimale e depozitave evropiane të gazit, por kjo nuk është garanci që vitin e ardhshëm, kur të vijë koha e mbushjes së magazinave për dimrin e ardhshëm, çmimet nuk do të fillojnë të kërcejnë më.
Dhe çmimi me shumicë i energjisë elektrike ra në një nivel prej rreth 140 euro për megavat orë dhe në vjeshtë për pak ditë arriti në nivele të pabesueshme rreth 1000 euro për megavat orë.
Lajme nga vendi
MPB paralajmëron: Kujdes nga SMS-të mashtruese për gjobat e trafikut
Ministria e Punëve të Brendshme ka paralajmëruar qytetarët për shtimin e mesazheve mashtruese përmes SMS-ve, postës elektronike dhe rrjeteve sociale, përmes të cilave kërkohet pagesa e kundërvajtjeve të supozuara rrugore të regjistruara nga sistemi “Qyteti i Sigurt”.
Sipas MPB-së, bëhet fjalë për mashtrime të llojit “phishing”, ku qytetarëve u dërgohen mesazhe me linqe të rreme, përmes të cilave kërkohet që të fusin të dhënat e tyre personale dhe bankare. Qëllimi i këtyre veprimeve është keqpërdorimi i informacioneve dhe mjeteve financiare të qytetarëve. MPB-ja u bën apel qytetarëve që të mos hapin linqe të dyshimta dhe të mos vendosin të dhënat e kartelave bankare, fjalëkalimet apo informacione të tjera personale në ueb-faqe të paverifikuara. Gjithashtu, qytetarët këshillohen të mos kryejnë pagesa përmes linqeve të pranuara në mesazhe të dyshimta.
Nga Ministria rikujtojnë se njoftimet zyrtare me SMS për kundërvajtjet rrugore nga sistemi “Qyteti i Sigurt” dërgohen ekskluzivisht nga dërguesi “MVR-SC“ dhe përmbajnë detyrimisht targën e automjetit me të cilin është kryer kundërvajtja. Ndërkaq, linku zyrtar për informacione dhe pagesën e kundërvajtjeve është: http://safecountry.mvr.gov.mk. Sektori për Krim Kompjuterik pranë MPB-së, ndërkohë, po ndërmerr masa dhe veprime për zbulimin dhe sanksionimin e personave të përfshirë në këto mashtrime.
MPB-ja u bën thirrje qytetarëve që të tregojnë kujdes të shtuar dhe të verifikojnë çdo njoftim para se të ndërmarrin ndonjë veprim. përcjell Zhurnal.mk .
Lajme nga vendi
Iskra Haxhi Vasileva merr drejtimin e Prokurorisë për Krim të Organizuar dhe Korrupsion, përpara saj disa raste të bujshme
Iskra Haxhi Vasileva ka marrë zyrtarisht detyrën e shefes së Prokurorisë për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit në Maqedoninë e Veriut. Në moshën 43-vjeçare, ajo bëhet drejtuesja më e re e këtij institucioni, pasi bëri betimin para anëtarëve të Këshillit të Prokurorëve.
Pas marrjes së detyrës, Haxhi Vasileva deklaroi se e konsideron nder emërimin në këtë funksion, por theksoi se ai njëkohësisht e ngarkon me përgjegjësi të madhe.
Emri i saj është bërë i njohur në opinion kryesisht përmes disa rasteve të bujshme që lidhen me korrupsionin e nivelit të lartë.
Ajo është prokurore në rastin e 350 mijë eurove të gjetura te gjyqtari i Apelit, Gjoko Ristov, si dhe në rastin kundër ish-drejtorit të Inspektoratit Shtetëror të Bujqësisë, Vace Anakiev, i dyshuar për ryshfet. Gjithashtu, udhëheq hetimet ndaj ish-drejtorit të Drejtorisë së Doganave, Stefan Bogoev, ndërsa ka qenë e përfshirë edhe në rastin kundër ish-kryetarit të Komunës së Novo Sellës, Boro Stojçev, lidhur me çështjen e marihuanës. Ajo ishte prokurore edhe në fillimet e rastit kundër kardiologut Zhan Mitrev.
Në krye të Prokurorisë, Haxhi Vasileva nuk trashëgon vetëm një funksion drejtues, por edhe një sërë lëndësh të hapura dhe çështjesh të ndjeshme që presin përgjigje institucionale.
Ndër temat që kanë ngjallur debat në javët e fundit është edhe hyrja e Alta Bankës në Maqedoninë e Veriut. Kryeprokurori i Shtetit, Nenad Saveski, ka deklaruar shkurt se institucionet po e ndjekin situatën.
E pyetur nga BIRN nëse Prokuroria ka një qëndrim lidhur me këtë çështje, Haxhi Vasileva tha se për momentin nuk mund të përgjigjet pa shqyrtuar paraprakisht materialet përkatëse.
Ajo theksoi se, në rast se paraqiten indicie ose baza më serioze për dyshime, çështja do të ndiqet me vëmendje.
„Nëse kemi gjurmë ose baza më serioze, natyrisht se këto janë tema që ndiqen me kujdes“, deklaroi ajo, duke iu referuar mundësisë së hapjes së lëndëve me iniciativë të Prokurorisë.
Sa i përket bashkëpunimit me Prokurorinë për Krim të Organizuar të Serbisë, ajo tha se bashkëpunimi ndërkombëtar është pjesë e detyrimeve ligjore dhe se me Serbinë ekziston një bashkëpunim i mirë.
Ndërkohë, partitë opozitare kanë kërkuar hapjen e hetimeve edhe për hyrjen e Alta Bankës në vend, si dhe për destinimin dhe shpenzimin e mjeteve të Lotarisë Shtetërore për organizimin e festimeve me rastin e Ditës së Pavarësisë. Deri më tani, të paktën publikisht, nuk ka informacione për veprime konkrete të Prokurorisë lidhur me këto çështje.
Lëndët e vjetra, sfida e parë për drejtuesen e re
Në tavolinën e saj e presin edhe disa lëndë që prej vitesh nuk kanë marrë epilog.
Një ndër to është rasti „Talir“, në të cilin VMRO-DPMNE akuzohet për pastrim parash, ndërsa procesi gjyqësor zvarritet prej gati tetë vitesh pa një vendim përfundimtar.
Sipas BIRN, gjatë këtij viti të gjitha seancat gjyqësore për këtë rast janë shtyrë ose anuluar. Publikimi vë në pikëpyetje edhe angazhimin e prokurores Engellushe Kadriu, e cila e mori lëndën nga Lençe Ristoska, për t’i dhënë më shumë dinamikë procesit.
Një tjetër sfidë janë dy lëndët e hapura lidhur me pretendimet për përgjim të paligjshëm të kryeministrit Hristijan Mickoski. Dyshimet për përgjim u bënë publike nga vetë Mickoski, i cili u referua në informacione nga Agjencia për Siguri Kombëtare dhe Agjencia për Zbulim.
Njëra nga lëndët është hapur në dhjetor të vitit 2024, por deri më tani në asnjërën nuk është nisur hetim dhe nuk ka persona të dyshuar.
Vëmendje të veçantë kërkon edhe rasti i furnizimit me mazut, i cili shkaktoi reagime të shumta politike. Prokurorja Katerina Kolaroviq fillimisht e hodhi poshtë kallëzimin penal, por prokurori i lartë Jovan Cvetanovski e anuloi vendimin dhe e ktheu lëndën në Prokurorinë për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit.
Çështja mori edhe dimension politik pas deklaratave publike të kryeministrit Hristijan Mickoski dhe ministrit të Punëve të Brendshme, Pançe Toshkovski.
Këto janë vetëm disa nga rastet në të cilat drejtuesja e re do të duhet të dëshmojë nëse prioritetet e saj do të mbeten vetëm premtime programore apo do të shndërrohen në rezultate konkrete.
Në programin me të cilin fitoi këtë pozitë, Haxhi Vasileva ka premtuar procedura më efikase dhe më të shpejta, hetime financiare dhe konfiskim të pasurisë së përfituar në mënyrë të paligjshme, forcim të kapaciteteve institucionale, digjitalizim, si dhe rritje të transparencës dhe besimit të publikut.
Haxhi Vasileva, e cila ushtron detyrën e prokurores që nga viti 2009, në funksionin e ri do të punojë me një ekip prej 11 prokurorësh.(INA)
Lajme nga vendi
AKSION GUERIL: PËR DEPUTETËT MISH – PËR STUDENTËT QEPË DHE KONZERVA!
Me një aksion gueril urban të titulluar “Kontrastet shoqërore”, organizatat joqeveritare u dolën në mbështetje studentëve dhe luftës së tyre për një standard më të mirë jetese.
Me dy tavolina të ndryshme dhe dy meny të ndryshme, njëra për deputetët dhe tjetra për studentët, në sheshin e vogël pranë Qendrës Tregtare “Bunjakovec” në Shkup, grupi “Aksionet artistike urbane” synon të paraqesë edhe vizualisht pabarazinë në shoqërinë e Maqedonisë.
Siç shihet në aksion, aktivistët e këtij grupi duan të tregojnë se tryeza studentore, me bukë, një konservë ton dhe qepë, pasqyron kufizimet e shumës prej 140 denarësh që studentët marrin nga shteti si subvencion për ushqim.
Në anën tjetër, menyja dhe ushqimi i shtruar në tryezën e deputetëve hapin çështjen e çmimeve të privilegjuara në bufenë e Kuvendit dhe pyetjen se përse pikërisht ata që kanë më shumë, në këtë shtet, gjithmonë paguajnë më pak.
Sipas aktivistëve, kontrasti bardhezi mes dy tavolinave tregon më së miri se me 140 denarë nuk mund të sigurohet një vakt studentor i denjë dhe i balancuar nga ana ushqyese.
“Deri kur për disa luks në kurriz të shtetit, e për të tjerët luftë për mbijetesë?” – ka shkruar në Facebook, Blendi Hodai nga Forumi për Reforma në Arsim.
Pikërisht vlera e shujtës studentore ishte bërë shkas i një përplasjeje mes tij dhe Kryeministrit Mickoski, pasi ky i fundit kishte deklaruar se nuk është sjellje e mirë të ofendohen profesorët.
Blendi Hodai kishte publikuar në profiling e tij në Facebook, menynë e restorantit të Kuvendit, ku deputetët mund të ushqehen me çmime të privilegjuara.
“Pyetja është e thjeshtë: pse ushqimi me çmime të privilegjuara për funksionarët konsiderohet i arsyeshëm, ndërsa subvencionimi i ushqimit për studentët bëhet objekt debati?” – kishte shtruar pyetjen Blendi Hodai./Tv Koha/
-
Lajme nga rajoni2 months agoKa ndërruar jetë Flora Brovina, një nga figurat e njohura të jetës politike dhe shoqërore në Kosovë
-
Lajme nga rajoni2 months agoFilloi në Hagë seanca për deklaratat përfundimtare ndaj Thaçit dhe të tjerëve
-
Lajme nga rajoni2 months agoThaçi e Krasniqi dënohen me nga 25 vjet burgim, Veseli 18 e Selimi 13

