Lajme nga vendi
Maqedonia dhe Hungaria “kampione” sipas inflacionit në rajon
Viti i fundit ekonomik, krahas rrethanave të shumta, të paktën të pafavorshme, ishte ndoshta më i shënuar nga rikthimi i inflacionit.
Lufta në Ukrainë, thatësira, rritja globale e çmimeve të energjisë dhe ushqimeve e kanë kthyer botën në vitet 1970, një kohë e inflacionit dyshifror dhe rritjes së dobët ekonomike.
Në Shtetet e Bashkuara, Gjermani dhe Britaninë e Madhe, inflacioni vitin e kaluar arriti në nivelet më të larta në dyzet vitet e fundit.
Në Amerikë në nëntor ishte 7.3 për qind dhe në Eurozonë ishte 10 për qind.
Është interesante se inflacioni në Japoni është më i larti që nga viti 1991 dhe është 3.8 për qind.
Duhet thënë gjithashtu se në Kinë rritja e çmimeve të konsumit ishte vetëm 1.6 për qind.
Në Serbi, inflacioni vjetor në nëntor arriti në 15.1 për qind dhe po të shkosh sipas statistikave të Bankës Popullore të Serbisë. Që nga viti 2007 inflacioni vjetor nuk ka arritur në 15 për qind (në qershor 2011 ishte afër 14.9 për qind). .
Disa vende në Evropë, veçanërisht në Evropën Qendrore dhe Lindore, kanë rritje më të lartë të çmimeve të konsumit. Për shembull, inflacioni vjetor në Lituani arriti në 22.9 për qind në nëntor dhe 21.8 për qind në Letoni.
Hungarezët patën një inflacion prej 22.5 për qind në nëntor, me një rritje të çmimeve të ushqimeve deri në 43.8 për qind krahasuar me nëntorin 2021.
Megjithatë, rekordmen në Evropë është Turqia me inflacion prej 84.4 për qind dhe në kuadër të saj, një rritje e çmimeve të ushqimeve prej 102.6 për qind për vitin që përfundon në nëntor.
Pas Hungarisë, Maqedonia ka inflacionin më të lartë me 19,5 për qind, e ndjekur nga Mali i Zi me 17,5 për qind dhe rritje e lartë e çmimeve të ushqimeve prej 30 për qind.
Inflacioni i nëntorit në BiH është 16.3 për qind, në Kroaci 13.5 për qind, ndërsa Shqipëria ka një nga normat më të ulëta të inflacionit në Evropë, vetëm 7.9 për qind.
Duhet thënë se një nga arsyet e diferencës së inflacionit midis vendeve është shkalla në të cilën vendet kanë ndërhyrë për të mbrojtur popullsinë nga rritja e çmimeve.
Kështu, në Eurozonë rritja e çmimit të energjisë është 34.9 për qind, ndërsa në vende si Serbia dhe veçanërisht Shqipëria, një pjesë të mirë të rritjes së çmimit e mori shteti duke ngrirë apo kufizuar rritjen e çmimit të energjisë elektrike dhe gaz për familjet.
Nëse ka diçka pozitive në lidhje me këto rritje masive të çmimeve, është se rritja e inflacionit duket se ka arritur kulmin në shumë vende dhe tani ka filluar të bjerë.
Çmimet e ushqimeve dhe të energjisë duket se janë kontribuuesit më të mëdhenj në këtë, të cilat kontribuan më së shumti në rritjen e shpejtë të çmimeve.
Sipas indeksit të çmimeve të ushqimeve të FAO-s, çmimet globale në nëntor të këtij viti ishin vetëm 0.3 për qind më të larta se çmimet në të njëjtin muaj të vitit të kaluar.
Çmimet e drithërave ranë me 1.3 për qind krahasuar me muajin tetor, por janë ende 6.3 për qind mbi nivelin e vitit të kaluar.
Çmimet e qumështit kanë rënë në pesë muajt e fundit, por janë ende 9.2 për qind mbi ato të nëntorit të vitit të kaluar. E njëjta gjë është edhe me mishin, i cili është ende 4.1 për qind më i shtrenjtë se një vit më parë.
Vetëm sheqeri është 4.9 për qind më i lirë se vitin e kaluar.
Dhe gjendja e tregut të energjisë është stabilizuar. Çmimi i gazit në Evropë (çmimi holandez TTF) është rikthyer në nivelin e fundit të shkurtit 2022, para luftës në Ukrainë.
Çmimi i një megavat-orë gazi një ditë më parë ishte 76.3 euro. Çmimi maksimal arriti në 342.8 euro për megavat orë.
Megjithatë, është ende larg çmimeve të benzinës në gjysmën e parë të vitit të kaluar, të cilat ishin rreth 18 euro për megavat orë.
Në stabilizimin e çmimit të benzinës ka ndikuar mbushja maksimale e depozitave evropiane të gazit, por kjo nuk është garanci që vitin e ardhshëm, kur të vijë koha e mbushjes së magazinave për dimrin e ardhshëm, çmimet nuk do të fillojnë të kërcejnë më.
Dhe çmimi me shumicë i energjisë elektrike ra në një nivel prej rreth 140 euro për megavat orë dhe në vjeshtë për pak ditë arriti në nivele të pabesueshme rreth 1000 euro për megavat orë.
Lajme nga vendi
Digjitalizohen procedurat për lejet e armëve
Ministria e Punëve të Brendshme në Maqedoninë e Veriut ka paralajmëruar zgjerimin e shërbimeve elektronike me qëllim që procedurat për lëshimin dhe vazhdimin e lejeve për armë të jenë më të shpejta dhe më efikase. Edhe pse me ndryshimet e reja ligjore afati i vlefshmërisë së lejeve do të shkurtohet nga 10 në 5 vjet, nga MPB-ja sigurojnë se digjitalizimi do ta lehtësojë ndjeshëm procesin për qytetarët.
Në periudhën e ardhshme parashihet vendosja e mundësisë për paraqitjen elektronike të kërkesave për leje armësh, si për personat fizikë ashtu edhe për personat juridikë. Gjithashtu, në formë elektronike do të jetë e qasshme edhe vërtetimi për armët e kategorisë D.
Ndihmësministri Jovan Altanxhiev njoftoi se gjatë një viti e gjysmë janë zgjidhur rreth 15.000 lëndë, që paraqet një rritje shumëfish më të madhe krahasuar me mesataren e viteve të kaluara. Sipas tij, ky rezultat është arritur falë digjitalizimit të pjesshëm dhe lidhjes së evidencave të MPB-së me institucionet gjyqësore.
Lajme nga vendi
Tensione në kufi! Paralajmërohen bllokada në pikat kufitare mes Maqedonisë së Veriut dhe Bullgarisë
Të dielën pritet të ketë bllokime të përkohshme në disa pika kufitare ndërmjet Maqedonisë së Veriut dhe Bullgarisë, pasi organizata bullgare “Maqedonia” ka paralajmëruar një aksion protestues që do të zgjasë rreth dy orë, raportojnë mediat bullgare.
Sipas njoftimeve, protestat do të zhvillohen në pikat kufitare Deve Bair, Dellçevë dhe Novo Sellë. Organizatorët pretendojnë se për mbajtjen e tyre kanë siguruar lejen e nevojshme nga Ministria e Punëve të Brendshme e Bullgarisë.
Ky paralajmërim vjen vetëm një ditë pas incidentit të ndodhur pranë Ambasadës së Bullgarisë në Shkup, ku u dogjën dy automjete me targa diplomatike. I dyshuari për rastin u identifikua dhe u arrestua menjëherë, ndërsa ngjarja u dënua si nga autoritetet maqedonase ashtu edhe nga ato bullgare.
Lajme nga vendi
RIFORMATIMI QEVERITAR: TAKIMET NISIN TË PREMTEN DHE TË SHTUNËN!
Kryeministri Hristijan Mickoski informoi se të premten dhe të shtunën pritet të mbahen takime me partnerët e koalicionit nga VLEN dhe ZNAM, ku do të diskutohet për rikonstruimin e paralajmëruar të Qeverisë.
Siç deklaroi sot Mickoski, duke iu përgjigjur pyetjeve të gazetarëve, pas vizitës në Spitalin e Përgjithshëm të rikonstruktuar në Komunën e Strumicës, bashkëpunimi mes VMRO-DPMNE-së dhe VLEN-it vazhdon si deri më tani.
HRISTIJAN MICKOSKI – Kryeministër
“Për të premten dhe të shtunën janë caktuar takimet me partnerët e koalicionit nga VLEN dhe ZNAM. Tani nuk jemi para zgjedhjeve, por në gjysmën e dytë të mandatit. Kemi një bashkëpunim jashtëzakonisht korrekt dhe miqësor me VLEN-in dhe pres që të vazhdojmë në të njëjtën frymë. Pas realizimit të bashkëpunimit tonë pas zgjedhjeve të vitit 2024, pasuan zgjedhjet lokale ku ata fituan bindshëm në 10 komuna, prandaj nuk shoh asnjë pengesë që ky bashkëpunim të mos vazhdojë”, theksoi Mickoski
Mickoski kishte deklaruar më herët se me rikonstruimin do të merret pas përvjetorit të partisë. Kjo nënkupton se takimet me partnerët qeveritarë VLEN dhe ZNAM mund të nisin që ditën e ardhshme, me qëllim rikonfigurimin e kabinetit qeveritar.
Kryeministri ka theksuar se fokusi gjatë rikonstruimit do të jetë më shumë te cilësia dhe përmbajtja sesa te numri i ndryshimeve.
Në këtë drejtim do të zhvillohen bisedime me bashkëkryetarët e VLEN-it, Izet Mexhiti dhe Bilall Kasami, si dhe me liderin e ZNAM-it, Maksim Dimitrievski.
Mickoski ka përsëritur disa herë se, përveç zëvendësimit të disa ministrave, janë të mundshme edhe rokada të resorëve ndërmjet partnerëve të koalicionit, nëse në tavolinë paraqiten propozime më cilësore kadrovike se ato aktuale.
Paralelisht me rikonstruimin e Qeverisë, në opinion po qarkullojnë edhe spekulime për zgjedhje të parakohshme parlamentare në pranverën e vitit 2027, megjithëse kryeministri ka theksuar vazhdimisht se është për zgjedhje të rregullta në vitin 2028, përveç rasteve kur, siç ka thënë ai, “opozita e provokon një gjë të tillë”./Tv Koha/

