Lajme nga vendi
Tryezë e rrumbullakët “Ballkani Perëndimor ndërmjet Perëndimit dhe Lindjes: RMV anëtare e BE-së deri në vitin 2030?”
Sot u zhvillua tryezë e rrumbullakët me temë “Ballkani Perëndimor ndërmjet Perëndimit dhe Lindjes: Maqedonia e Veriut – anëtare e BE-së deri në vitin 2030?” organizuar nga Këshilli i Ambasadorëve. Të pranishëm në këtë ngjarje ishin euroambasadori David Geer, presidenti Pendarovski, zëvendëskryeministri Mariçiq s dhe personalitete të tjera të fushës politike. Ambasadori Geer, me këtë rast kujtoi se ndryshimet kushtetuese janë të rëndësishme për procesin e negociatave dhe varet nga vendi nëse do të jetë e mundur të anëtarësohet në Union deri në vitin 2030, transmeton Portalb.mk.
“Vendi duhet të harmonizojë ligjet dhe praktikat e tij me ato të Bashkimit Evropian dhe të zbatojë këto standarde, aktivitete të rëndësishme dhe të dukshme në luftën kundër korrupsionit, duke përfshirë zhvillimin e gjyqësorit dhe prokurorisë, forcimin e Kuvendit dhe institucione të specializuara dhe të pavarura që do të kujdesen për punën e shoqërisë civile”, tha Geer.
Presidenti Stevo Pendarovski në fjalimin e tij foli për procesin e integrimit evropian të Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe rajonit, ndikimin e pushtimit rus në Ukrainë në Ballkanin Perëndimor, si dhe për agjendën e reformave të brendshme, përfshirë luftën kundër korrupsionit.
Presidenti Pendarovski vlerësoi se mbështetja për anëtarësim në Bashkimin Evropian është në rënie për arsye të ndryshme, sidomos te maqedonasit etnik, dhe theksoi se ekzistimi i qëndrimeve divergjente për çështje të rëndësishme në politikën e jashtme është e vështirë për t’u menaxhuar nga vendimmarrësit.
Ai theksoi dy situata të mundshme në vitet e ardhshme – të bëhen reforma të shkëlqyera, ndërsa fokusi i Bashkimit Evropian të mos jetë në Ballkanin Perëndimor, ose të mos bëhen reforma në vend, dhe Bashkimi Evropian ta ketë fokusin në rajon. Në të dyja situatat, sipas presidentit Pendarovski, nuk do të ketë përparim në integrime dhe shtoi se nevojitet përkushtim nga të dyja palët – si në realizimin e reformave ashtu edhe në aspektin e fokusimit në rajon.
Në kuadër të pushtimit rus të Ukrainës, presidenti Pendarovski vlerësoi se për herë të parë pas marrëveshjes së Kumanovës dhe Ohrit, stabiliteti i Ballkanit Perëndimor është prioritet i bashkësisë ndërkombëtare, e jo integrimet.
“Konkretisht për Ballkanin Perëndimor, pas luftës në Ukrainë, pas 24 shkurtit – Evropa është sërish në fokus të politikës së jashtme të SHBA-së, e me këtë edhe Ballkani Perëndimor, si segment i saj, sepse sipas të gjitha vlerësimeve të ekspertëve, politikanëve dhe diplomatëve, nëse Rusia përpiqet të shpërqendrojë të gjithë aleancën perëndimore që po ndihmon Ukrainën të çlirohet, do të jetë më e lehtë ta bëjë këtë në Ballkan sesa në Baltik”, tha presidenti Pendarovski.
Duke folur për iniciativat rajonale, përfshirë Ballkanin e Hapur dhe Procesin e Berlinit, presidenti Pendarovski i bëri thirrje Brukselit që të ketë prioritet mes këtyre dy gjërave.
Duke iu kthyer temës kryesore të tryezës së rrumbullakët, presidenti Pendarovski theksoi se anëtarësimi në BE deri në vitin 2030 është i mundshëm, por për këtë, sipas tij, është e nevojshme të ruhet konsensusi kombëtar dhe Brukseli ta mbajë vëmendjen në rajon.
“A është i mundur anëtarësimi deri në vitin 2030?” Është i mundur. Ne kemi potencial të brendshëm, kemi njerëz të zgjuar, kemi përvojë, kemi një sistem negociatash të krijuar prej kohësh dhe jemi kandidati më i mirë, padiskutim më i përgatituri në historinë e Bashkimit Evropian, por nuk jam i sigurt në këtë kontekst dhe në këtë kompleks çështjesh për dy gjëra të tjera. Së pari, nuk e di nëse do të arrijmë një konsensus kombëtar për këtë çështje. Nuk e kemi në këtë moment. Pra, po flas për konsensus real, jo retorik. A do ta arrijmë dhe a do ta mbajmë sepse ju duhet ta ruani për vite e vite derisa të zgjasin negociatat dhe së dyti, nuk e di nëse Bashkimi Evropian do ta mbajë fokusin në rajon edhe pas përfundimit të luftës në Ukrainë”, tha presidenti Pendarovski.
Në këtë drejtim, presidenti Pendarovski tha se pas fillimit të pushtimit rus të Ukrainës, arsyet gjeostrategjike filluan të dominojnë në logjikën e Bashkimit Evropian, që u pasua me vendimet për dhënien e statusit kandidat për Bosnjë-Hercegovinën, Ukrainën dhe Moldavinë.
Nga ana tjetër zëvendëskryeministri për Çështjet Evropiane Bojan Mariçiq, tha se ne kemi nevojë për konsensus me përgjigje në pyetjen e të gjithë aktorëve politikë nëse duam të bëhemi anëtare e BE-së jo në kushtet që kemi imagjinuar, por në kushtet që janë aktualisht në tavolinë.
Sipas Mariçiqit, viti 2030 është i arritshëm me dy kushte – të kryhet procesi i reformës dhe procesi i negociatave, kjo është detyrë e të gjithë aktorëve politikë në shtet dhe të gjitha pjesëve të shoqërisë, dhe kushti i dytë është që të ketë plan kohor për anëtarësim në BE.
Siç shtoi ai, këto dy kushte duhet të plotësohen nëse duam të hyjmë në BE në vitin 2030 ose rreth vitit 2030.
“Sot kemi vendimin nëse ia vlente nënshkrimi i Marrëveshjes së Prespës katër vjet më parë vetëm për të hyrë në NATO. Po, ia vlejti, sepse sot askush nuk e vë në dyshim stabilitetin dhe integritetin, të ardhmen e Maqedonisë. E njëjta gjë është edhe për BE-në. Shikoni Kroacinë, Slloveninë, Bullgarinë dhe krahasoni si dukeshin para anëtarësimit dhe si duken sot. Asnjë prej tyre nuk u tërhoq për asnjë çështje”, tha Mariçiq.
Mariçiq theksoi se është e vërtetë që mbështetja për Bashkimin Evropian është zvogëluar në vitet e fundit. Siç tha ai, mbështetja nuk po bie sepse qytetarët nuk duan të jenë në BE, por për shkak të dinamikës së pamjaftueshme apo zhgënjimit me dinamikën e reformave të brendshme nga njëra anë, por nga ana tjetër edhe për shkak të paarritshmërisë reale të anëtarësimit, për shkak të mungesës së perspektivës së ofruar nga BE-ja.
Sipas Mariçiqit, koncepti evropian sjell stabilitet, prosperitet dhe siguri dhe është një koncept që qytetarët e duan.
Zëvendëskryeministri është i vendosur se duhet të bëjmë presion për t’u anëtarësuar sa më shpejt dhe të rrisim nivelin e bashkëpunimit rajonal, sepse rajoni i Ballkanit Perëndimor ka kufijtë më të vështirë, paguan shërbimet më të shtrenjta për shumë gjëra dhe lëvizshmëria më e vështirë mes qytetarëve në këtë pjesë të Evropës. Këtë, siç tha ai, duhet ta kapërcejmë pavarësisht se kur do të bëhemi anëtarë të BE-së.
Sipas kryetarit të Këshillit të Ambasadorëve Muhamed Halili, elitat politike nuk kanë as dëshirë e as përpjekje për të luftuar korrupsionin, me përjashtim, siç tha ai, të disave që e kanë dëshmuar përkushtimin e tyre evropian.
“Ardhja e ambasadorit David Geer, prokurores Neora Koveci dhe këshilltarit Derek Scholl ngjall optimizëm dhe shpresë tek qytetarët se e mira po vjen. Disa persona që janë pjesë e një partie të caktuar marrin rrogë të rregullt pa shkuar në punë. Punësimi në administratën publike është thjesht partiak”, theksoi Halili në fjalimin e tij në tryezën e sotme.
Ndryshe, pas 17 vitesh Maqedonia e Veriut më 19 korrik të këtij viti filloi negociatat me BE-në me mbajtjen e konferencës ndërqeveritare.
Propozimi francez për zgjidhjen e ngërçit Bullgari-Maqedoni e Veriut dhe hapjen e negociatave eurointegruese, në vend mbërriti më 30 qershor.
Menjëherë pas miratimit të propozimit francez në Parlamentin e Maqedonisë së Veriut, më 19 korrik u zhvillua konferenca e parë ndërqeveritare midis Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë me Bashkimin Evropian. Negociatat nuk do të fillojnë derisa të bëhen ndryshimet kushtetuese nga pala e Maqedonisë, të cilat për votim në Kuvend kërkojnë dy të tretat e deputetëve, të cilat shumica nuk i ka, prandaj duhet mbështetje nga opozita maqedonase, e cila ka paralajmëruar se nuk do të votojmë për ndryshimin e Kushtetutës, madje duke e kundërshtuar atë me protesta.
Kujtojmë se para heqjes së vetos, hapja e negociatave me Bashkimin Evropian për Maqedoninë e Veriut bllokohej vazhdimisht nga Bullgaria. Sofja zyrtare kërkonte që Shkupi t’i pranojë kërkesat bullgare se gjuha maqedonase është normë e asaj bullgare dhe se kombi maqedonas është krijuar nga Josip Broz Tito. Ky kontest bllokoi për dy vite procesin eurointegrues të vendit, me çka Bullgaria gjatë vitit 2021 i vendosi dy herë veto Maqedonisë së Veriut, njëherë në qershor, kurse më pas, më 14 dhjetor të vitit 2021, edhe një herë e bllokoi fillimin e negociatave RMV-BE.
Lajme nga vendi
Operatori i tretë mobil në RMV do të fillojë punën në fillim të vitit 2027, do të ketë rrjetin e vet 5G
One Macedonia, pjesë e 4iG Group, zyrtarisht e mori licencën si operatori i tretë celular në vend. Operatori i ri deri në fund të muajit mars të vitit 2027 do të duhet të mbulojë një qytet me 5G, deri në fund të 2028-tës korridoret kryesore në përputhje me marrëveshjen, ndërsa deri në fund të 2030-tës të gjitha qytetet në shtet.
Kompania planifikon investime deri në 100 milion euro për ndërtim dhe zhvillim të rrjetit, hapje të vendeve të punës dhe bashkëpunim me kompanitë lokale.
“Ky nuk është vetëm fillim i një kompanie tjetër të telekomunikimeve. Për ne, hyrja në Maqedoninë e Veriut paraqet një zgjerim strategjik për prezencën tonë në të gjithë Ballkanin perëndimorë, rajon që është kyç për rritjen tonë afatgjate. Maqedonia e Veriut luan një rol të rëndësishëm për ambiciet tonë më të gjera për infrastrukturë dixhitale”, tha Pal Zarandi, Kryetar i Bordit të Drejtorëve të One Maqedoni.
Elektrodistriubumi do t’i ndryshojë matësit aktual të energjisë elektrike me matës të mençur, të cilët do të jenë të lidhur me aplikacion të posaçëm dhe qytetarët do të mund ta ndjekin shpenzimin e energjisë elektrike përmes telefonave celularë.
Megjithatë një pjesë e qytetarëve frikësohen se nuk do të mund të përshtaten këtë situatë. Nga ana tjetër, disa qytetarë mendojnë se matësit e mençur do të sjellin më shumë rregull dhe transparencë, pasi secili do të ketë pasqyrë të qartë për shpenzimin dhe do të shmangen faturat paushalle për energjinë elektrike.
“Mundemi pse jo, normalisht, kur mund të paguajmë faturat, mundemi edhe atë ta kontrollojmë përmes telefonit”, tha një qytetar.
“A do të jetë shumë e qartë dhe a do të na besojnë, për shembull unë të lexoj dhe t’i them kam harxhuar 200 kilovat dhe a do të më besojnë për këtë, ata tani bëjnë disa gjëra që nuk mund t’i kuptojmë, ja tani shkoj në bankë, drejt të ju them, ma kthejnë faturën – thonë është paguar, ndërsa unë e di që nuk është paguar”, u shpreh një qytetar.
“Nuk e di unë këto gjëra sa kam harxhuar – jo jo, nuk mund ta bëjnë njerëzit e verbër këtë”, theksoi një qytetar.
Sipas Komisionit Rregullator të Energjetikës, futja në funksion e sistemeve të mençura të matjes është një hap kyç drejt eliminimit të dilemave nëse faturat e energjisë bazohen në konsum real apo të supozuar.
“Ligji është në fuqi, ndërsa operatorët e transmetimit dhe shpërndarjes duhet të bëjnë analizë për futjen e matësve të mençur. Qëllimi është që çdo qytetar vetë të ketë pasqyrë për shpenzimin përmes pajisjes mobile ose kompjuterit. Digjitalizimi do ta rrisë besimin”, thonë Komisioni Rregullator për Energjetikë
Futja në funksion e matësve smart është në proces dhe mund të zgjasë disa vite, përmes tyre qytetarët do të mund të kontrollojnë në kohë reale sa energji elektrike kanë harxhuar. Ndryshe, në Maqedoninë e Veriut ka rreth 820 mijë matës, ndërsa EVN është e obliguar t’i lexojë të paktën një herë në tre muaj./ Alsat.mk
Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë (LSM) të mërkurën organizon protestë për të shprehur pakënaqësinë nga mosrritja e pagës minimale në 600 euro dhe të gjithë pagave tjera për 100 euro. Protesta do të fillojë në orën 17 para ndërtesës së LSM-së dhe do të vazhdojë para Kuvendit dhe Odës Ekonomike, ndërsa do të përfundojë para Qeverisë. Nga LSM u bënë thirrje të gjithë punëtorëve që nuk kanë rritje të pagës të përfshihen në protestë.
“Është koha të luftojmë së bashku për paga dinjitoze së bashku me punëtorët. U bëjmë thirrje të gjithë punëtorëve, pagat e të cilëve nuk janë rritur, të gjithë punëtorëve që pyesin veten se si t’ia dalin mbanë këtë muaj, punëtorëve që i gënjyen shefat e tyre se do t’u rrisnin pagat, të na bashkohen në rrugë sepse nuk kanë rënë dakord të rrisin pagat e punëtorëve dhe të përmirësojnë standardin e punës deri më 31 dhjetor. U bëjmë thirrje punëtorëve sepse pragu i varfërisë në Maqedoni është 31.200 denarë, dhe 33 përqind e 540 mijë punëtorëve jetojnë nën pragun e varfërisë, domethënë shkojnë në punë dhe janë të varfër”, tha kryetari i LSM-së, Slobodan Trendafilov, pas seancës së përbashkët të sotme të organeve më të larta të LSM-së, në të cilën u miratua unanimisht vendimi për të protestuar.
Trendafilov përkujtoi se edhe në anketën e LSM-së punëtorët u shprehën se janë të gatshëm të dalin në protestë nëse nuk rriten pagat. “Ky është vetëm hapi i parë që po ndërmarrim në një seri hapash që do të ndërmarrim në periudhën e ardhshme, që do të thotë protesta shtesë, bllokada shtesë të synuara të institucioneve të caktuara dhe një grevë të përgjithshme 24-orëshe në sektorin publik dhe privat, dhe nëse nuk dëgjojnë, ne do të mbledhim 10,.000 nënshkrime dhe do të bëhemi propozues i autorizuar dhe do të kërkojmë një ulje të pagave të zyrtarëve për 78 për qind dhe një rritje të pagës minimale në 600 euro dhe një rritje të pagave të tjera”, tha Trendafilov.
Ai nuk beson se do të thirren për bisedime sepse, siç thotë ai, e kanë bërë këtë gjatë gjithë vitit 2025. Vitin e kaluar, siç theksoi ai, nuk pati rritje drastike të pagave, dhe që nga janari shporta sindikaliste është rritur me gati një mijë denarë. Ai shtoi se me politika të tilla, personeli i kualifikuar po largohet nga vendi me të gjitha familjet e tyre, dhe të huajt po vijnë për të mbushur vendet e punës.
Operatori i tretë mobil në RMV do të fillojë punën në fillim të vitit 2027, do të ketë rrjetin e vet 5G
Matësit digjital zëvendësohen me të mençur, qytetarët të ndarë në mendime
Furgonët e Policisë nisen nga Prizreni burgjet kanë vend të mjaftueshëm për ‘dallavergjitë’ e votave, 800 shtretër të lirë
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
