Bilall Kasami nga Koalicioni VLEN ka ironizuar me letrën e kreut të BDI-së Ali Ahmeti, drejtuar ndërkombëtarëve. Sipas Kasamit, letra e Ahmetit është dërguar edhe në Hënë, me anijen kozmike Artemis II, duke shtuar se këtë letër ai e ka bërë pas 20 vitesh dështim me menaxhimin e institucioneve dhe qeverisë.

“Unë dëgjova se një letër të tillë e ka nisur për në Hënë, për Artemis. Ali Ahmeti ka mbetur duke kundërshtuar vetveten. Për 20 vite dështime, sot është zgjuar nga gjumi. Mirë që është zgjuar, por duhet t’i tregojë dikush se është në jerm e jo në realitet,” u shpreh Kasami.

Kujtojmë se dje kryetari I BDI-së, Ali Ahmeti, ka përcjellë letrën e tij të hapur komunitetit ndërkombëtarë të akredituar në Republikën e Maqedonisë së Veriut, si dhe liderëve botërorë dhe personaliteteve të shquara ndërkombëtare.

Në hyrje, Ahmeti thekson përkushtimin e vazhdueshëm të BDI-së ndaj zbatimit të plotë të Marrëveshjes së Ohrit, ndërtimit të një shteti demokratik dhe multietnik, si dhe integrimit euroatlantik të vendit. Ai shpreh shqetësimin për zhvillimet e fundit politike që prekin këto arritje, përfshirë heqjen e mekanizmit të balancuesit për përfaqësim të drejtë dhe adekuat të komuniteteve, sfidat në funksionimin e institucioneve që zbatojnë Ligjin për Përdorimin e Gjuhëve dhe iniciativat për minimin dhe kontestimin e këtij ligji në Gjykatën Kushtetuese.

Përmes kësaj letre, Kryetari Ahmeti kërkon angazhimin dhe mbështetjen e vazhdueshme të partnerëve ndërkombëtarë për ruajtjen e arritjeve të Marrëveshjes së Ohrit, forcimin e stabilitetit dhe avancimin e perspektivës euroatlantike të Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Advertisement

Zëvendësministri i punëve të jashtme të Iranit deklaroi se Ngushtica e Hormuzit është e hapur për të gjithë, madje edhe për anijet që lundrojnë nën flamurin amerikan.

Duke folur për televizionin britanik ITV News, Said Hatibzadeh tha se megjithëse ngushtica është e hapur, mjetet civile lundruese duhet të kërkojnë udhëzime nga autoritetet iraniane për të kaluar në mënyrë të sigurt përmes ngushticës.

Këto udhëzime janë të nevojshme sepse Irani ka vendosur mina detare në rrugën ujore, së bashku me masa të tjera që Irani ka ndërmarrë gjatë luftës, të cilat ende janë në fuqi, tha ai.

Hatibzadeh shtoi se Irani disponon harta të zonave të minuara për të siguruar kalim të sigurt të anijeve.

“Duhet të jemi shumë të kujdesshëm për sigurinë dhe mbrojtjen e tankerëve dhe mjeteve të tjera lundruese. Këto kufizime teknike janë të lidhura ngushtë me kushtet ushtarake dhe nevojitet kohë që ato të hiqen, për të siguruar kalim të sigurt. Ngushtica e Hormuzit është e hapur, por sigurisht çdo tanker dhe çdo anije duhet të bëjë marrëveshjet e nevojshme me autoritetet iraniane që të mund të kalojë në mënyrë të sigurt përmes ngushticës”, tha Said Khatibzadeh – zv/ministër i jashtëm i Iranit.

Advertisement

Por, disa raporte thonë se Irani së bashku me Omanin do të vendosin një tarifë për kalimin e anijeve përmes Ngushticës së Hormuzit gjatë armëpushimit dyjavor. Sipas raporteve, Irani kërkon kompensim prej 2 milionë dollarësh për anije për kalim të sigurt përmes kësaj rruge strategjike ujore, përmes së cilës kalon rreth një e katërta e tregtisë globale detare të naftës. Kjo nuk i pëlqen Donald Trumpit.

“Irani po bën një punë shumë të keqe, të pandershme do të thoshin disa, kur bëhet fjalë për lejimin e naftës të kalojë përmes Ngushticës së Hormuzit. Kjo nuk është marrëveshja që kemi!”, u shpreh Donald Trump, president i SHBA.

Pasi u bë e ditur se SHBA-të dhe Irani janë dakorduar për një armëpushim dyjavor, çmimi i naftës në bursat botërore ra ndjeshëm. Megjithatë, pasi u bë e qartë se tensionet rreth Ngushticës së Hormuzit vazhdojnë, çmimet nisën sërish të rriten.

“Prilli do të jetë shumë më i keq se marsi. Pse? Do t’ju shpjegoj. Në mars ende kishte furnizime me naftë dhe gaz, të mbetura në det para luftës, që arrinin në porte, vazhdonin të sillnin naftë, gaz të lëngshëm dhe të tjera. Në mars, pra, patëm përfitim nga kjo. Në prill, nuk ka asgjë nga këto”, tha Fatih Birol – kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë.

Duke pasur parasysh se furnizimet që janë bërë në mars po shterojnë gradualisht, kriza e mungesës së naftës, sidomos në vendet evropiane, po fillon të ndihet. Kjo krizë sigurisht që do të reflektohet edhe në Maqedoni. Por, nëse arrihet një paqe e qëndrueshme, goditjet në çmime mund të përfundojnë deri në fund të këtij viti.

Advertisement

“Në kushte të parandalimit të përshkallëzimit, në kushte të përfundimit të shpejtë të konfliktit, efekti në çmime që do ta shohim do të jetë relativisht i kufizuar. Në një situatë të tillë presim që përhapja eventuale që do ta shohim në një masë të caktuar në muajt e ardhshëm, do të përfundojë relativisht shpejt, dhe ai shok i çmimeve në një situatë të tillë do të përfundonte deri në fund të këtij viti”, deklaroi Marjan Petreski – profesor universitar .

Sipas profesorit Petreski, në çdo skenar tjetër goditjet e çmimeve do të ishin më të mëdha dhe do të përhapeshin edhe në vitin e ardhshëm.

Ministria e Transformimit Dixhital njofton se Dialogu Strategjik mes Maqedonisë dhe Shteteve të Bashkuara në Uashington ka përfunduar me rezultate konkrete në sigurinë kibernetike dhe infrastrukturën dixhitale.

“Në kuadër të kësaj mbështetjeje, do të kryhen vlerësime gjithëpërfshirëse të sigurisë kibernetike të infrastrukturës kritike dhe rrjeteve të tjera të rëndësishme, me qëllim: identifikimin e dobësive, rekomandimin e masave specifike për eliminimin e tyre dhe mbështetjen e vendimmarrjes për prokurimin e zgjidhjeve moderne dhe të besueshme të sigurisë kibernetike”, tha Ministria e Transformimit Dixhital.

Përveç kësaj SHBA do të ofrojë mbështetje teknike përmes programit FALCON, duke përfshirë vlerësime të sigurisë së rrjeteve kritike, identifikimin e dobësive dhe rekomandime për përmirësim, si dhe mbështetje prej 5 milion dollarësh, njoftuan nga ministria.

“Në të njëjtën kohë, Shtetet e Bashkuara njoftuan mbështetje në shumën prej 5 milionë dollarësh përmes programit të ndihmës së huaj, të destinuar për zhvillimin e aftësive kibernetike dhe përmirësimin e mbrojtjes së infrastrukturës mbrojtëse duke ofruar pajisje dhe trajnime”, deklaroi Ministria e Transformimit Dixhital.

Ndryshe vitin e kaluar Maqedonia miratoi një Ligj të ri për Sigurinë e Sistemeve të Rrjetit dhe Informacionit, plotësisht në përputhje me Direktivën më të fundit Evropiane NIS2. Ligji prezanton detyrime të rrepta për kompanitë dhe institucionet në 16 sektorë kyç, të cilat tani do të duhet të zbatojnë masa të detyrueshme sigurie dhe të raportojnë sulme serioze kibernetike brenda vetëm tre orësh nga njoftimi për to, ose do të përballen me gjoba.

Advertisement