Lajme nga vendi
Maqedonia e Veriut lidere në rajon për konsumin e cigareve
Maqedonia e Veriut është ndër 10 vendet e para në botë sipas përqindjes sa i përket pirjes së duhanit dhe numrit të përgjithshëm të cigareve të pira në ditë për duhanpirës.
Të dhënat e analitikës tregojnë se përqindja e pirjes së duhanit në vend është 48.4%. Për krahasim në vendet evropiane, përqindja e pirjes së duhanit është shumë më e ulët – mesatarja e BE-së është 29%. Në Suedi është 8.7%, në Greqi dhe Bullgari 27%.
Analytica think tank së bashku me Universitetin e Illinois në Çikago në vitin 2020 kryen një anketë të madhe rajonale mbi konsumin e duhanit në vend dhe rajon. Ky është një nga studimet e para në Maqedoninë e Veriut që ofron informacion gjithëpërfshirës për përdorimin e duhanit, gjegjësisht cigareve.
“Analizat tregojnë se pothuajse gjysma e të rriturve në Republikën e Maqedonisë së Veriut (48,4 për qind) aktualisht pijnë duhan. Përqindja e pirjes së duhanit është 57.9 për qind te meshkujt dhe 39.0 për qind te femrat”, shpjegon Tamara Mijović Spasova nga Analytica.
Ajo shtoi se RMV është lider në rajon për sa i përket konsumit të cigareve me çmimin më të ulët dhe shumë pak po bëhet për tejkalimin e problemit të duhanit, qoftë zgjidhje ligjore, rritje të akcizës apo fushata për ndërgjegjësimin e publikut.
Të dhënat tregojnë se çmimi mesatar i një pakete cigare në Maqedoninë e Veriut është 1.7 euro, në rajonin e Evropës Juglindore është rreth 2.1 euro, ndërsa niveli evropian është 4.9 euro, që konfirmon faktin se është vendi me çmimet më të ulta në rajon.
Taksimi i duhanit është një nga mjetet më efektive për reduktimin e konsumit të duhanit (rritja e akcizës rezulton në një ulje të konsumit të duhanit në të gjitha vendet e EJL) dhe do të rezultojë në një rritje të fortë të të ardhurave publike në buxhet.
Bojana Hristovska nga Analytika shpjegon se vetëm 11,9% e duhanpirësve kanë deklaruar se pirja e duhanit është e ndaluar në shtëpi (nuk pinë duhan në shtëpi), ndërsa 42,9% e jo duhanpirësve nuk pinë duhan në shtëpi. Shkalla më e lartë e ekspozimit ndaj pirjes pasive të duhanit gjendet në bare, klube nate (73.6%) dhe restorante (44.2%). (INA)
Lajme nga vendi
Qeveria dërgon në Kuvend emrat e rinj të zv. ministrit të Arsimit dhe Mbrojtjes
Qeveria e Maqedonisë së Veriut ka dërguar deri tek Kuvendi emrat për të plotësuar vendet e zbarzura të zv/ministrit të Arsimit dhe Mbrojtjes.
Për zv/ministër të Arsimit është propozuar Driton Sulejmanin, i cili ka ushtruar detyrën e zëdhënësit të koalicionit VLEN, ndërsa më herët ka qenë edhe këshilltarë në komunën e Kumanovës, nga radhët e partisë Alternativa.
Ndërsa për zv/ministër të Mbrojtjes është propozuar Admir Shabani, i cili më herët ka qenë zëdhënës i KSHZ-së.
Propozimi tashmë ka hyrë në procedurë parlamentare dhe pritet të votohet nga deputetët në seancën e ardhshme parlamentare.
Lajme nga vendi
Refuzimi i shqipes nga maqedonasit: Vetëvrasja e heshtur e një shteti që refuzon bashkëpronësinë
A është elita politike maqedonase e vetëdijshme se duke “mbrojtur” gjuhën e tyre përmes injorimit të shqipes, po rrezikojnë vetë ekzistencën e shtetit që thonë se duan?
Nëse politika nuk ndërhyn urgjentisht për të krijuar një urë lidhëse — ku gjuha shqipe mësohet në shkolla si shenjë respekti dhe nevoje — vendi rrezikon të kthehet në një shtet “jofunksional” si Bosnja apo Qiproja. Kufijtë po vizatohen çdo ditë në mendje, përpara se të vizatohen në letra.
Pse ky refuzim po na çon drejt ndarjes së pashmangshme?
• 1. Ndarja “De Facto” (Në terren): Kur nuk ka komunikim, ndarja nis në përditshmëri. Shqiptarët hapin biznese për shqiptarë, maqedonasit për maqedonas. Qytetet po kthehen në “ishuj” etnikë ku lumi Vardar apo një rrugë shërbejnë si kufi i padukshëm.
• 2. Mesazhi i “Mospranimit”: Kur refuzon të mësosh qoftë edhe bazat (një përshëndetje apo numrat), mesazhi politik është i qartë: “Ne nuk ju pranojmë si bashkëpronarë të këtij shteti, por si të huaj që jetojnë këtu.”
• 3. Radikalizimi i Kërkesave: Ky alienim prodhon humbje të lojalitetit ndaj shtetit. Nëse nuk merremi vesh në një shtëpi të përbashkët, hapi tjetër logjik është kërkesa për mure dhe autonomi të plotë.
Përfundimi: Një shtet ku 30% e popullsisë injorohet gjuhësisht nga shumica tjetër, nuk mund të ketë progres. Refuzimi i gjuhës është refuzim i bashkëjetesës. (INA)
Lajme nga vendi
Mexhiti: Shumica brenda VLEN-it janë për idenë me bashkëkryetarë, Ilir Demiri deputet i ri i VLEN-it
Kryetari i Çairit, Izet Mexhiti, tha se kërkesa e votuesve dhe strukturave partiake është e qartë dhe se ata dëshirojnë bashkimin e VLEN-it.
Ai tha se konform kësaj kërkesa liderët e partive janë duke vepruar. Ai përmendi veprimin e Besës për të shkarkuar organet e Besës, ndërsa tha se këtë po e bën edhe Fetahu dhe Azir Aliu, deputetja Mimoza Musa, si dhe Ilir Demiri, për të cilin tha se është deputeti i radhës që i bashkëngjitet VLEN-it.
“Këto ditë me siguri po përgatitet edhe Lëvizja Demokratike që të thirret kuvendin themelues për tu shkrirë dhe për ta bërë VLEN-in një parti”, tha Mexhiti.
I pyetur nëse Alternativa nuk e pranon idenë me bashkëkryetar por kërkon me rotacion, Mexhiti tha se po bisedohet me argumente pro dhe kontra.
“Pjesa dëmruese e faktorëve brenda VLEN-it janë për konceptin bashkëkryetar por normal që këtu është edhe Alternativa dhe bashkë do vazhdojmë dhe këtu nuk ka aspak shqetësime për mendimet e ndryshme”, tha Mexhiti, duke shtuar se parësore që VLEN-i të jetë një, raporton SHENJA.

