Connect with us

Lajme nga vendi

EURACTIV: 100 mijë maqedonas kanë marrë nënshtetësinë bullgare

Published

on

Aktualisht, 100.000 qytetarë maqedonas kanë marrë nënshtetësinë bullgare, që do të thotë se kanë vërtetuar rrënjët e tyre bullgare, shkruan Euractiv në një artikull lidhur me ndarjen e rrugës së pranimit të Shqipërisë në BE nga ajo e Maqedonisë së Veriut, me grupet e para të negociatave që do të hapen zyrtarisht më 15 tetor, sipas një vendimi unanim të ambasadorëve të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian të mërkurën (25 shtator).

Rruga e dy vendeve të Ballkanit Perëndimor drejt anëtarësimit në BE u shoqërua me fillimin e negociatave të nisura zyrtarisht në verën e vitit 2022. Megjithatë, për shkak të mosmarrëveshjeve midis Shkupit dhe Bullgarisë, hapja aktuale e kapitujve është shtyrë pa fund duke ndikuar drejtpërdrejt në progresin e Tiranës.

Por tani, hapi i radhës pritet të bëhet nga Shqipëria në mes të tetorit në kuadër të konferencës ndërqeveritare dhe hapjes së “Klasterit 1 – Themelet”.

Ky grup përfshin disa kapituj – Prokurimi, Statistikat, Gjyqësori dhe të drejtat themelore, drejtësia, liria dhe siguria dhe kontrolli financiar.

Ky është një lajm i mirë për Shqipërinë në përpjekjet e saj për të përmbushur kërkesat për të avancuar në rrugën e saj në BE, por është një pengesë për Maqedoninë e Veriut, e cila edhe një herë dështon të bëjë një hap vendimtar drejt anëtarësimit në BE.

Advertisement

Pas vitesh zhgënjimi, Bullgaria dhe Maqedonia e Veriut ranë dakord nën presidencën franceze të BE-së në korrik 2022, që të ndryshojnë kushtetutën e saj dhe të përfshijnë pakicën bullgare së bashku me pakicat e tjera të përmendura aktualisht si “populli turk, populli vllah, populli serb, romët, popullit boshnjak dhe të tjerëve”.

Kjo do të bënte që Sofja të heqë veton e saj dhe të përparojë bisedimet e Shkupit. Megjithatë, marrëveshja nuk është zbatuar për shkak të mungesës së vullnetit politik dhe konsensusit në Maqedoninë e Veriut, që do të thotë se të dy vendet e kanë parë procesin e tyre të pranimit të ngecur.

Aktualisht, 100.000 qytetarë maqedonas kanë marrë nënshtetësinë bullgare, që do të thotë se kanë vërtetuar rrënjët e tyre bullgare, shkruan Euractiv.

Që kur partia nacionaliste VMRO-DPMNE fitoi zgjedhjet majin e kaluar, qeveria e re e Hristijan Mickoski e ka bërë të qartë se dëshiron të rinegociojë të ashtuquajturin “kompromis francez”.

Siç pritej, BE-ja e hodhi poshtë këtë qëndrim dhe paralajmëroi se hapi tjetër do të ishte shkëputja e Maqedonisë së Veriut nga Shqipëria dhe dhënia e shansit Tiranës për të avancuar.

Advertisement

Pas zgjedhjeve të majit, Maqedonia e Veriut u përball me fqinjët e saj grekë dhe bullgarë. Së pari, presidentja e re e Maqedonisë së Veriut, Gordana Siljanovska-Davkova, sfidoi Greqinë duke mos përdorur emrin kushtetues “Maqedonia e Veriut” gjatë fjalimit të saj të inaugurimit.

Maqedonia e Veriut i shtoi emrin “Veriu” në vitin 2018 për t’i dhënë fund një mosmarrëveshjeje të gjatë me Greqinë, pas marrëveshjes historike të Prespës.

Kohët e fundit, qeveria e Mickoskzgjodhi një luftë me Sofjen me pretekstin se protokolli i Presidentit bullgar nuk e kishte vendosur flamurin e Maqedonisë së Veriut gjatë një vizite të fundit të Siljanovska-Davkova në Sofje.

Në fakt, vizita ishte jozyrtare, pasi Siljanovska-Davkova erdhi për të marrë pjesë në një shfaqje operistike dhe nuk ka asnjë kërkesë protokollare për të mbajtur flamurin në këtë rast.

Episodi, megjithatë, po helmon marrëdhëniet dhe presidenti bullgar la të kuptohet se skandali u organizua nga forca të fuqishme që nuk dëshirojnë që Maqedonia e Veriut të bëhet pjesë e BE-së.

Advertisement

Ndarja e Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut në rrugën eurointegruese ka qenë temë debati edhe para disa viteve, kur Holanda e pengonte procesin eurointegrues të Shqipërisë. Në atë periudhë kërkohej ndarja e Maqedonisë nga Shqipëria.

Lajme nga vendi

Rriten kreditë në Maqedoni, normat e interesit bankar mbeten të pandryshuara

Published

on

Në shkurt të këtij viti, norma mesatare e interesit për totalin e kredive ishte 4.73 për qind, duke mbetur në nivelin e muajit të kaluar, ndërsa në bazë vjetore u ul me 0.45 pikë përqindjeje (pp). Norma mesatare e interesit për totalin e depozitave shënoi një rënie mujore prej 0.01 pp, dhe në bazë vjetore është e pandryshuar në 2.19 për qind, informoi Banka Popullore.

“Norma mesatare e interesit për kreditë e miratuara rishtazi në shkurt shënoi një rritje mujore dhe vjetore prej 0.22 pikë përqindjeje dhe 0.06 pikë përqindjeje, përkatësisht, dhe arriti në 4.69 përqind. Norma mesatare e interesit për depozitat e pranuara rishtazi shënoi një rritje mujore prej 0.08 pikë përqindjeje, ndërsa mbeti e pandryshuar në bazë vjetore dhe arriti në 2.41 përqind”, njoftoi BNBRSM.

Në shkurt, theksoi Banka Popullore e Maqedonisë së Veriut në një deklaratë, norma mesatare e interesit për kreditë totale për sektorin e korporatave mbeti në të njëjtin nivel prej 4.35 përqind si në muajin paraprak. Krahasuar me shkurtin e vitit të kaluar, kjo normë interesi është më e ulët me 0.47 pikë përqindjeje.

Norma e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për sektorin e korporatave, në shkurt, shënoi një rritje mujore prej 0.35 pikë përqindjeje dhe arriti në 4.62 përqind. Ndryshimi është rezultat i normave më të larta të interesit për kreditë në denarë pa klauzolë valutore dhe për normat e interesit për kreditë në valutë të huaj (me 0.42 pikë përqindjeje dhe 0.15 pikë përqindjeje, përkatësisht), në kushte të një rënieje të normave të interesit për kreditë në denarë me klauzolë valutore (me 0.22 pikë përqindjeje). Rritja vjetore e normës së interesit për kreditë e miratuara rishtazi për sektorin e korporatave arriti në 0.17 pikë përqindjeje, specifikon BBRSM.
Në shkurt, shtuan ata, norma mesatare e interesit për depozitat totale të sektorit të korporatave u rrit me 0.02 pikë përqindjeje në bazë mujore dhe arriti në 2.73 përqind.

“Rritja rrjedh nga rritja e normave të interesit për depozitat në valutë të huaj dhe normave të interesit për depozitat në denarë pa klauzolë valutore (me 0.05 pikë përqindjeje dhe 0.01 pikë përqindjeje, përkatësisht), ndërsa normat e interesit për depozitat në denarë me klauzolë valutore nuk ndryshuan. Në bazë vjetore, kjo normë interesi u rrit me 0.02 pikë përqindjeje”, tha Banka Popullore.

Advertisement

Norma e interesit për depozitat e pranuara rishtazi të sektorit të korporatave, siç thonë ata, në shkurt shënoi një rritje mujore prej 0.45 pikë përqindjeje dhe arriti në 2.49 përqind.

Në shkurt, theksojnë ata, norma e interesit për kreditë totale të familjeve arriti në 5.1 përqind dhe shënoi një rënie prej 0.01 pikë përqindjeje në bazë mujore. Ndryshimi është rezultat i normave të ulëta të interesit për kreditë në denarë pa dhe me klauzolë valutore (me 0.03 pikë përqindjeje dhe 0.02 pikë përqindjeje, përkatësisht), ndërsa normat e interesit për kreditë në valutë të huaj janë të pandryshuara. Kjo normë interesi shënon një rënie vjetore prej 0.43 pikë përqindjeje.

Norma mesatare e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për familjet në shkurt ishte 4.76 përqind, që përfaqëson një rritje mujore prej 0.09 pikë përqindjeje. Rritja rrjedh nga normat më të larta të interesit për kreditë në valutë të huaj (me 0.01 pikë përqindjeje), ndërsa normat e interesit për kreditë në denarë pa dhe me klauzolë valutore u ulën (me 0.06 pikë përqindjeje dhe 0.02 pikë përqindjeje, përkatësisht). Në bazë vjetore, norma e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për familjet është më e ulët me 0.05 pikë përqindjeje, sipas BPRSM-së.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Prokuroria do të hapë rast lidhur me planin për kthimin e Gruevskit, ka folur edhe Grubi?!

Published

on

Ish zëvendës kryeministri i parë, Artan Grubi, vazhdon të intrigojë skenën politike në Maqedoni, sado që
për shkak se gjendet në arrest shtëpiak, nuk mund të ketë paraqitje të drejtpërdrejta në opinion. Pas arrestimit në
vendkalimin kufitar Bllacë, gjatë marrjes në pyetje në Prokurori, Grubi mes tjerash ka folur edhe për planin e qeverisë së kaluar për kthim në Maqedoni të ish kryeministrit, Nikolla Gruevski.

Nga burime të sigurta, Agjencia e Lajmeve Zhurnal mëson se Grubi ka përmendur edhe emrat e atyre që e kanë përgatitur planin mjaft kontravers, e që ishte shumë aktual para zgjedhjeve parlamentare të mbajtura në vtin 2024. Në këtë drejtim, ai ka përmendur emrin e ish presidentit të vendit Stev Pendarovski, por ka pranuar se në plan kanë qenë të kyçur edhe bashkëpartiakë të Grubit nga radhët e BDI-së.

Në fakt, siç marim vesh, Grubi faktikisht ka konfirmuar pjesën më të madhe të asaj që është shkruar më herët më media se operacioni për kthimin e Nikolla Gruevskit në Maqedoni, duhej të realizohet në atë mënyrë që Gjykata Supreme të legjitimon dhe konfirmon abolimin e ish-presidentit Gjorge Ivanov. Megjithatë ish zv/kryeministri i parë ka shtuar disa detaje, të cilat mund të krijojnë bazë solide për hapjen e një rasti gjyqësor, pasi dyshohet se i tërë ‘operacioni për kthimin e Gruevskit’ ka pasur edhe prapavijë korruptive, e madje janë premtuar miliona për finalizimin e tij, mëson Zhurnal.

Sipas shkrimeve të mediave, operacioni udhëhiqej nga kryesia e BDI-së, por në koordinim me liderët e LSDM-së,informacione që tanai mund të shkaktojnë probleme shtesë për partitë opozitare. Qëllimi final ka qenë që gjoja Gruevski, pas kthimit në vend, menjëherë të formojë një fraksion politik në VMRO-DPMNE.

Këtyre planeve atë kohë iu kundërshtua Gjykata Supreme, e veçanërisht kryetarja e saj, Besa Ademi.
Ademi ishte ankuar te disa ambasadorë të vendeve perëndimore për presione politike. rastësisht ose jo, në të njëjtën kohë ish ambasadorja amerikane Angela Ageler pat vizituar Gjykatën Supreme dhe ka dhënë mbështetje për gjyqtarët e Gjykatës Supreme që të gjykojnë lirshëm, sipas Kushtetutës dhe ligjeve.

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

NEZIRI: “KORRIDORI 8” DHE STUDENTËT SHQIPTARË NUK MUND TË NDALEN

Published

on

Analisti dhe njohësi i mirë i çështjeve politike në vend, Xhelal Neziri thotë se Maqedonia e Veriut nuk mundet aq lehtë të vendosë për ndryshimin e trasesë së Korridorit 8, pasi që ai është interes më i madh se individual apo partiak. Sipas Nezirit, përfundimi i punimeve nga ana e Shqipërisë deri në kufi, e detyron Maqedoninë e Veriut që ta lidh Korridorin 8 me shtetin fqinj.

Nga ana tjetër, sa i përket politizimit jashtë mase të çështjes së provimit të Jurisprudencës, Neziri thotë se praktika e mos zbatimit të ligjit nga ana e Ministrit të Drejtësisë, Filkov është një dukuri jo e mirë pasi që shkakton nxitje edhe te funksionarët tjerë shtetërorë për mos zbatim të ligjit. Neziri thotë se zgjidhja është e qartë, vetëm duhet të respektohet ligji, sepse që sipas tij, studentët mund t’i nënshtrohen provimit të jurispudencës në gjuhën shqipe pasi që këtë e garanton kushtetuta.

Qëndrimet e Xhelal Nezirit theksojnë rëndësinë e respektimit të interesave strategjike dhe ligjit në Maqedoninë e Veriut. Ai argumenton se Korridori 8 është një projekt me rëndësi të madhe shtetërore dhe rajonale, i cili nuk duhet të ndikohet nga interesa të ngushta politike, sidomos duke pasur parasysh përparimin e Shqipërisë në këtë drejtim. Në të njëjtën kohë, ai kritikon politizimin e çështjes së provimit të jurisprudencës dhe moszbatimin e ligjit nga institucionet, duke theksuar se respektimi i ligjit dhe i të drejtave kushtetuese, përfshirë përdorimin e gjuhës shqipe, është thelbësor për funksionimin e drejtë të shtetit dhe për besimin e qytetarëve në institucionet publike.

Continue Reading

Më të lexuarat