E enjtja shënon një vit që kur Presidenti i SHBA-së Donald Trump urdhëroi tërheqjen e vendit nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), vetëm disa orë pasi mori detyrën.

Sipas një marrëveshjeje midis SHBA-së dhe agjencisë së OKB-së me seli në Gjenevë, tërheqja do të hyjë në fuqi që nga e enjtja, pasi SHBA-të kanë plotësuar një periudhë njoftimi të detyrueshme njëvjeçare.

Teorikisht, një nga kushtet për tërheqje të specifikuara në marrëveshje nuk është përmbushur, pasi SHBA-të nuk i kanë paguar kontributet e tyre të plota siç është rënë dakord. Megjithatë, OBSH-ja nuk ka asnjë mënyrë për të kërkuar paratë ose për të refuzuar tërheqjen.

“Shpresoj që SHBA-të do ta rishqyrtojnë vendimin e tyre dhe do t’i ribashkohen OBSH-së”, tha Drejtori i Përgjithshëm, Tedros Adhanom Ghebreyesus në Gjenevë, duke shtuar se të gjithë humbasin me këtë veprim.

“Tërheqja është një humbje për SHBA-në dhe gjithashtu një humbje për pjesën tjetër të botës”, tha Tedros, duke shtuar se nuk kishte të bënte me paratë, por me bashkëpunimin dhe solidaritetin.

Advertisement

Ndër të tjera, OBSH-ja ka sisteme paralajmërimi të hershëm për shpërthimet e sëmundjeve potencialisht të rrezikshme. Gjithashtu, ajo koordinon përbërjen e vaksinave të gripit për sezonin e ardhshëm, pasi analizon patogjenët që qarkullojnë në të gjithë botën.

SHBA-të nuk marrin më pjesë në asnjërën prej këtyre aktiviteteve. Pjesa tjetër e botës tani duhet të heqë dorë nga ekspertiza e rëndësishme amerikane.

Zemërimi i Trump me OBSH-në, daton që nga pandemia e koronavirusit. Ai u përpoq që SHBA-të të largoheshin nga organizata gjatë mandatit të tij të parë në detyrë. Por pasardhësi i tij, Joe Biden, u bë president para se të arrihej afati njëvjeçar dhe e përmbysi urdhrin e Trump.

Trump akuzon OBSH-në për keqpërdorim të fondeve dhe keqmenaxhimin e pandemisë.

Pasi Trump u kthye në Shtëpinë e Bardhë, SHBA-të nuk i paguan tarifat e anëtarësimit të papaguara për vitin 2024 ose 2025, që arrijnë në total rreth 280 milionë dollarë. Departamenti Amerikan i Shtetit nuk komentoi për këtë kur u pyet.

Advertisement

Javën e kaluar, departamenti i tha transmetuesit amerikan NPR se nuk do të kishte fonde të mëtejshme, duke thënë se taksapaguesit amerikanë kishin bërë tashmë kosto të tepërta për shkak të dështimit të OBSH-së për t’iu përgjigjur pandemisë së koronavirusit.

Për vite me radhë, SHBA-të ishin padyshim kontribuesi më i madh. Ato paguanin vazhdimisht shumë herë më shumë se tarifa fikse e anëtarësimit në baza vullnetare, shpesh duke mbuluar më shumë se 15% të buxhetit të organizatës.

OBSH-ja është detyruar të zbatojë një program të rreptë shtrëngimi. Deri në mesin e vitit 2026, numri i punonjësve do të jetë zvogëluar me rreth një të pestën në rreth 7,300, krahasuar me fillimin e vitit 2025. Buxheti është shkurtuar me një shumë të ngjashme./ DPA News.

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, e ka paralajmëruar Iranin që të mos vazhdojë me ekzekutimin e protestuesve, duke theksuar se SHBA-ja do të ndërmarrë masa të forta nëse autoritetet në Teheran i varin iranianët e ndaluar.

“Nëse bëjnë diçka të tillë, ne do të ndërmarrim masa shumë të ashpra,” deklaroi Trump në një intervistë për CBS News, pa specifikuar se çfarë reagimi konkret do të ketë Uashingtoni.

Më herët, në një postim në platformën X, Departamenti Amerikan i Shtetit njoftoi se autoritetet iraniane planifikojnë ekzekutimin e protestuesit të ndaluar Erfan Soltani të mërkurën. Në njoftim thuhet se mbi 10.600 iranianë janë arrestuar nga regjimi i Republikës Islamike vetëm pse kanë kërkuar të drejtat e tyre themelore. Mes tyre është edhe Soltani, 26 vjeç, ekzekutimi i të cilit është paraparë për 14 janar.

Trump tha se nuk ishte i informuar për raporte konkrete mbi varjet, por paralajmëroi se veprime të tilla mund të shkaktojnë një reagim të ashpër, madje edhe të dhunshëm nga ana e SHBA-së.

“Nëse duan të protestojnë, kjo është një gjë. Por kur fillojnë të vrasin mijëra njerëz, e tani flitet edhe për varje, do të shohim si do t’u shkojë,” tha Trump, duke shtuar se kjo nuk do të përfundojë mirë.

Advertisement

I pyetur se çfarë mbështetjeje mund të presë populli iranian, presidenti amerikan tha se ajo mund të jetë e natyrës ekonomike.

“Shumë ndihmë është në rrugë e sipër, në forma të ndryshme, përfshirë edhe mbështetje ekonomike nga ana jonë, por kjo nuk do t’i ndihmojë shumë Iranit,” deklaroi Trump.(INA)

Ish-ministri polak i Drejtësisë, Zbigniew Zjobro, njoftoi sot se i është dhënë azil në Hungari, të cilin e kërkoi pasi dyshohej për shpërdorim detyre në Poloni.

Ai tha se akuzat ishin të motivuara politikisht, raporton Reuters.

“Vendosa të përfitoj nga azili që më është dhënë nga qeveria hungareze për shkak të represioneve politike në Poloni”, shkroi Zjobro në platformën X, duke shtuar se edhe gruaja e tij ka aplikuar për azil.

Qeveria pro-evropiane e kryeministrit Donald Tusk ka premtuar të kërkojë të sjellë para drejtësisë figura të lidhura me ish-administratën e partisë Ligj dhe Drejtësi (PiS) të akuzuara për akte të paligjshme, shkruan Reuters dhe shton se Zjobro, figura më e shquar që prokurorët kanë synuar deri më tani, akuzohet për keqpërdorim të parave nga Fondi i Drejtësisë, i destinuar për të ndihmuar viktimat e krimit, përfshirë blerjen e sistemit të sofistikuar të spiunazhit Pegasus.

Prokurorët thonë se kjo është përdorur kundër kundërshtarëve politikë vendas, ndërsa nga ana tjetër, Zjobro pretendon se është viktimë e një gjuetie shtrigash politike , sepse si prokuror i përgjithshëm ai nisi hetime kundër njerëzve të afërt me Tusk.

Advertisement

Polonia thirri ambasadorin hungarez të premten, pasi dolën raportime se Budapesti u kishte dhënë azil dy polakëve të paidentifikuar.

Në vitin 2024, Hungaria i dha azil ish-zëvendësministrit të drejtësisë në qeverinë e PiS, Marcin Romanovski, i cili u akuzua gjithashtu për keqpërdorim të fondeve publike, gjë që shkaktoi zemërim në Poloni.