Connect with us

Lajme nga vendi

Mbi 45% e popullsisë janë duhanpirës të rregullt në vend

Published

on

Evropa është rajoni me shkallën më të lartë të duhanpirjes në botë, ku mesatarisht 25.9 për qind e popullsisë mbi 15 vjeç përdor produkte duhani, tregojnë të dhënat e platformës “Brilliant Maps” bazuar në raportin global të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSh) për trendet e përdorimit të duhanit dhe nikotinës nga viti 2000 deri në 2022, me parashikime deri në vitin 2030.

Vendet e Ballkanit janë ndër shtetet evropiane me shkallën më të lartë të duhanit. Numri më i madh i duhanpirësve aktivë është regjistruar në Bullgari dhe Serbi, ku 39.5 për qind e popullsisë përdor duhan. Më pas vijnë Kroacia me 37 për qind, Greqia me 32.8 për qind, Sllovakia me 32.4 për qind, Hungaria me 32.2 për qind dhe Rumania me 30 për qind, që është dukshëm mbi mesataren evropiane.

Në Evropën Perëndimore shkalla e duhanpirjes është më e ulët, por me diferenca të konsiderueshme ndërmjet vendeve. Përqindja më e lartë është regjistruar në Francë, me 34.6 për qind, që është mbi mesataren evropiane dhe afër niveleve të vendeve ballkanike. Të dhënat për të rinjtë janë shqetësuese, veçanërisht në lidhje me cigaret elektronike dhe produktet e reja të nikotinës. Më shumë se 100 milion njerëz në botë përdorin cigare elektronike, dhe në disa vende evropiane shkallët tek adoleshentët nga 13 deri 15 vjeç janë më të larta sesa tek të rriturit.

Raporti i OBSh tregon se, pavarësisht uljes globale të numrit të përdoruesve të duhanit, nga 1.38 miliardë në vitin 2000 në afërsisht 1.2 miliardë në vitin 2024, përdorimi i duhanit mbetet një kërcënim serioz për shëndetin publik. Rajoni evropian është i vetmi që nuk pritet të arrijë objektivin prej 30 për qind të parashikuar në Planin Global të Veprimit të OBSh-së dhe parashikohet që deri në vitin 2030 Evropa të mbetet me prevalencën më të lartë të duhanit, mbi 23 për qind.

Të dhënat tregojnë se 18 për qind e vdekjeve nga sëmundjet jo-infektive në Evropë në vitin 2019 lidhen me përdorimin e duhanit, që do të thotë se pothuajse çdo pesë vdekje të parakohshme mund të shmangeshin nëse duhani eliminohej.

Advertisement

Në Republikën e Maqedonisë së Veriut, të dhënat e Institutit të Shëndetit Publik (ISHP) për Ditën Botërore Kundër Përdorimit të Duhanit, vitin e kaluar tregojnë se 45.4 për qind e popullsisë janë duhanpirës aktivë, që është dukshëm mbi mesataren e Bashkimit Evropian dhe vendosin vendin ndër shtetet me shkallë më të lartë të duhanit në botë.

Sipas ISHP-së, pjesëmarrja në këshillimet për lënien e duhanit, që funksionojnë në kuadër të qendrave të shëndetit publik, është shumë e vogël; në vitin 2023 vetëm 43 persona kanë kërkuar ndihmë.

Instituti thekson se përdorimi i duhanit kontribuon seriozisht në dëm të shëndetit të përgjithshëm të popullsisë, duke nënvizuar se si pasojë e përdorimit të rregullt të duhanit mund të shfaqen sëmundje kardiovaskulare, respiratore, riprodhuese, malinje, endokrine dhe shumë lloje të tjera sëmundjesh.

Industria e duhanit, sipas Institutit, me të gjitha burimet e saj, lufton me sukses përpjekjet për forcimin e legjislacionit, i cili në fakt është një nga kushtet për integrim në Bashkimin Evropian, prandaj nevojitet përshtatja e ligjeve me ato të BE-së për avancimin e vendit.

“Edhe pse Republika e Maqedonisë së Veriut në vitin 2006 ratifikoi Konventën Kornizë për Kontrollin e Duhanit të OBSh-së dhe gjatë viteve ka pasur përpjekje për të forcuar rregullat lidhur me përdorimin e duhanit, në vitet e fundit ka pasur stagnim në këtë fushë me heqjen e ndalimeve për duhanpirje në tarracat e lokaleve, dhe gjithashtu është lejuar përdorimi i pajisjeve elektronike që ngrohin, por nuk djegin duhanin në ambiente të mbyllura publike”, theksoi Instituti për Ditën Botërore të Duhanit të vitit të kaluar.

Advertisement

OBSh dhe institucione të tjera ndërkombëtare shëndetësore bëjnë thirrje për forcimin e politikave kombëtare dhe rajonale për kontrollin e duhanit, përmes rritjes së taksave, zbatimit strikt të ndalimeve për duhanpirje në vende publike, kufizimit të reklamimit dhe zgjerimit të programeve për mbështetje në lënien e duhanit.

Lajme nga vendi

SPB ; Kronika e zezë për ditën e djeshme 23 Mars Tetovë dhe Gostivar

Published

on

Mbrëmë pas mesnate në ora 00:05 në rrugën rajonale fshati Zhelinë – fshati Siriçinë, rajoni i Tetovës, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor për Siguri në Trafikun Rrugor Tetovë kanë privuar nga liria personin një 52-vjecar nga Shkupi. Gjatë kontrollit të trafikut është ndaluar automjeti i pasagjerëve “Citroen Berlingo” me targa regjistrimi të Shkupit, të cilin ai e drejtonte dhe pas kontrolleve të kryera është konstatuar se ishte nën ndikimin e alkoolit, përkatësisht se kishte 1,74 promilë alkool në gjak. Automjeti është konfiskuar përkohësisht dhe pas dokumentimit të plotë të rastit, ndaj tij do të vijojë parashtresë përkatëse.

Dje, në ora 14:00 në rrugën “Ilinden” në Gostivar, zyrtarë policorë nga DPB Gostivar kanë arrestuar 4 persona nga Shqipëria, për shkak të ekzistimit të bazave të dyshimit se kanë keqpërdorur qëndrimin turistik në shtet. Ata janë kapur gjatë kryerjes së detyrave të punës në një objekt në ndërtim e sipër pa dokumentacion. Personat janë ndaluar në stacionin policor për procedurë të mëtejshme.

….Dje, në ora 21:00 në fshatin Çegran, rajoni i Gostivarit, zyrtarë policorë nga DPB Gostivar kanë privuar nga liria një 31-vjecar nga i njëjti fshat për shkak të dyshimit për vepër penale të kryer “marrje e kundërligjshme e automjetit motorik” sipas nenit 242 të Kodit Penal. Me këtë rast, në oborrin e tij është gjetur automjeti i pasagjerëve “Opel Korsa” me tarka regjistrimi të Gostivarit, i cili ishte raportuar i marrë më 16.03.2026. Automjeti i është kthyer pronarit, ndërsa ai është ndaluar në stacionin policor dhe pas dokumentimit të plotë të rastit ndaj tij do të vijojë parashtresë përkatëse.

……Dje, në ora 22:00 në një fshat të Gostivarit, zyrtarë policorë nga Departamenti Policor i Gallatë kanë privuar nga liria një 45-vjecar nga ai fshat, duke vepruar sipas raportimit paraprak nga një grua 36-vjeçare se ai e kishte ndjekur atë dhe vajzën e saj të mitur, i kishte shqetësuar, u kishte drejtuar kërcënime dhe u kishte kërkuar para. Ai është ndaluar në stacionin policor për procedurë të mëtejshme dhe pas dokumentimit të rastit ndaj tij do të vijojë parashtresë përkatëse.

Dje në ora 20:13 në SPB Tetovë është raportuar se në periudhën nga ora 15:30 deri në 19:45, me përdorim të forcës fizike është hyrë në xhaminë e fshatit Brodec, rajoni i Tetovës, dhe është bërë përpjekje për të hapur me forcë arkën metalike për donacione, por nuk është hapur. Po ndërmerren masa për zbardhjen e rastit.

Advertisement

Më 23.03.2026 në ora 23:30 në adresën elektronike të Sektorit për Krim Kompjuterik pranë MPB-së, një gazetar nga Tetova ka raportuar keqpërdorim të të dhënave të tij personale në një rrjet social. Konkretisht, sipas raportimit, nga një profil me emrin A.A. janë publikuar shpifje dhe informacione të rreme me qëllim dëmtimin e reputacionit të tij. Po ndërmerren masa për zbardhjen e rastit.

…..Dje në ora 19:20 në rrugën rajonale Tetovë-Jazhincë, në hyrje të fshatit Rogaçevë, komuna e Jegunocit, automjeti i pasagjerëve “Volksëagen Golf” me marka regjistrimi të Tetovës, i drejtuar nga një  20 vjecar nga fshati Jazhincë, komuna e Jegunocit, ka dalë nga rruga. Në aksident lëndime të rënda trupore ka pësuar pasagjeri 20 vjecar nga fshati Jazhincë, ndërsa lëndime trupore ka pësuar shoferi, të konstatuara në Spitalin Klinik të Tetovës. Me urdhër të prokurorit publik, është kryer këqyrja e vendit të ngjarjes nga ekipi i SPB Tetovë.

……Dje në ora 18:15 në DPB Gostivar është raportuar se në rrugën “Banjeshnica” në Gostivar ka ndodhur një aksident komunikacioni midis automjetit të pasagjerëve “Volksëagen Golf” me marka regjistrimi të Gostivarit, i drejtuar nga një 56 vjecar nga Gostivari dhe motoçikletës “kros”, e drejtuar nga një 19-vjecar nga Gostivari. Në aksident lëndime të rënda trupore ka pësuar drejtuesi i motoçikletës, të konstatuara në Qendrën Urgjente në Gostivar. Me urdhër të prokurorit publik, është kryer këqyrja e vendit të ngjarjes nga ekipi i DPB Gostivar.

Continue Reading

Lajme nga vendi

FILIPÇE: S`KA PËRFITIME NGA ULJA E TVSH-së, ÇMIMET TASHMË JANË RRITUR!

Published

on

Qytetarët nuk po shohin përfitime nga ulja e TVSH-së për karburantet dhe derivatet e naftës, pasi pavarësisht kësaj mase, çmimet janë rritur”, theksoi kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe në konferencën e sotme për shtyp. Ai shtoi se u vërtetua ajo për të cilën LSDM kishte paralajmëruar në javët e fundit – rritja e çmimeve të karburanteve ka ndikuar drejtpërdrejt edhe në shtrenjtimin e ushqimeve.

“Rritja e çmimeve të energjisë, derivateve dhe naftës do të sjellë rritje të çmimeve fillimisht të produkteve ushqimore, e më pas edhe të të gjitha produkteve të tjera në vend. Nafta ishte 71 denarë, ndërsa tani është 95,5 denarë dhe qytetarët tashmë ankohen se nuk mund të mbushin as shportën bazë, pra nuk mund të përballojnë ushqimin. Janë shtrenjtuar produktet bazë si vezët, mishi, produktet e qumështit, frutat dhe perimet, dhe dihet se kur këto produkte rriten një herë, çmimet rrallë kthehen pas. Nga masa e Qeverisë për uljen e TVSH-së nga 18% në 10% nuk po përfitojnë as kompanitë. E vetmja gjë që mund të pritet është vazhdimi i rritjes së çmimeve, të cilat, siç ju kujtoj, kishin nisur të rriteshin që në fund të vitit të kaluar dhe në fillim të këtij viti, para fillimit të luftës në Iran. Pra, kjo është vetëm një arsye shtesë pse çmimet në vend do të vazhdojnë të rriten”, tha Filipçe.

Në konferencë, ai theksoi gjithashtu se vendet e rajonit tashmë kanë ndërmarrë masa konkrete. Si shembull përmendi Kroacinë, ku përveç kufizimit të çmimeve të karburanteve dhe gazit, janë mbështetur edhe kategori të caktuara qytetarësh si bujqit, familjet në nevojë, peshkatarët dhe të tjerë – pra ata që kanë më shumë nevojë për ndihmë.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Rritet çmimi i naftës një fuçi naftë Brent sot në mëngjes tregtohet për mbi 100 dollarë

Published

on

Një fuçi naftë Brent sot në mëngjes tregtohet për mbi 100 dollarë. Rritja e çmimit të naftës ndodhi pasi dje kishte rënë për 10% pas vendimit të presidentit amerikan, Donald Trump, për të shtyrë sulmet ndaj Iranit dhe për të shpallur bisedime me Teheranin.

Në bursat aziatike sot në mëngjes, çmimi i naftës Brent nga Deti i Veriut u rrit për 2,9 përqind dhe një fuçi u tregtua për 102,84 dollarë.

Një rritje prej 3,5 përqind u regjistrua edhe tek çmimi i naftës amerikane referencë “West Texas Intermediate”, i cili tregtohej për 91,20 dollarë për fuçi.

Continue Reading

Më të lexuarat