Lajme nga bota
Gjermania në krizë për punëtorë të kualifikuar, spitalet dhe shkollat kanë mungesa të mëdha
Gjermania po përballet me një mungesë të madhe të punëtorëve të kualifikuar — nga infermierët te specialistët e IT-së. Por Gjermania ka probleme të mëdha madje edhe politike.
Në një klasë në Chennai të Indisë, rreth 20 infermierë po mësojnë gjermanisht me një shpejtësi të madhe. Ato kanë gjashtë muaj për të mësuar gjuhën në mënyrë që të mund të punojnë në Gjermani.
Ramalakshi, njëra prej tyre, thotë se nuk ishte e lehtë për familjen e saj të paguante mijëra euro që ajo të përfundonte shkollimin në infermieri. Tani, ajo ndjen nevojën për t’i shlyer këto investime.
“Qëllimi im është të punoj jashtë vendit. Dua të siguroj jetesën financiare për familjen time dhe të ndërtoj një shtëpi për veten time”, tha ajo për DW.
Qeveria e shtetit jugor indian të Tamil Nadu po financon kursin e gjuhës për të ulur papunësinëdhe për t’u dhënë familjeve në disavantazh një shans në tregun global të punës. Agjencitë private më pas lidhin infermierët indianë me punëdhënës potencialë.
Nevojiten qindra mijëra punëtorë të kualifikuar
Gjermania po kërkon me dëshpërim punëtorë të kualifikuar, ndërsa e ashtuquajtura gjeneratë “baby boomer” del në pension në vitet e ardhshme, ndërsa shumë pak fëmijë po lindin.
Spitalet kanë mungesë infermierësh, shkollat kanë mungesë mësuesish dhe sektori i IT-së po kërkon programues.
Ekonomistët në Institutin për Kërkime të Tregut të Punës (IAB) në Nuremberg vlerësojnë se Gjermaniaduhet të tërheqë 300,000 punëtorë të kualifikuar çdo vit vetëm për të ruajtur status quo-në.
Pa ta, gjermanët do të duhej të punonin më gjatë, të dilnin në pension më vonë – ose thjesht të ishin më të varfër, tha për DW studiuesi i IAB, Michael Oberfichter.
Refugjatët – punëtorë të kualifikuar
Sipas shifrave të fundit nga Zyra Federale për Migracionindhe Refugjatët, rreth 160,000 të huaj me leje qëndrimi janë të regjistruar si punëtorë të kualifikuar.
Por zyra është gjithashtu përgjegjëse për përpunimin e kërkesave për azil të miliona refugjatëve që kanë mbërritur në Gjermani vitet e fundit për shkak të luftërave dhe konflikteve, si ato në Siri dhe Ukrainë. Për shkak të mungesës së digjitalizimit, burokracia gjermane është e ngadaltë.
Rritja e ndjeshme e numrit të refugjatëve dhe dështimi i qeverisë për t’i integruar ata në tregun e punës çuan në pakënaqësi në rritje me politikat e migracionit dhe mbështetje në rritje për partinë e ekstremit të djathtë kundër emigrantëve, Alternativa për Gjermaninë (AfD).
Roli i “punëtorëve mysafirë”
Pas Luftës së Dytë Botërore, Gjermania përjetoi një bum ekonomik që përshkruhet edhe sot si një “mrekulli ekonomike”.
Gjatë viteve 1950, 1960 dhe fillimit të viteve 1970, ekonomia u rrit aq shpejt sa demokracia e re kishte nevojë për punëtorë nga jashtë.
Gjermania lidhi marrëveshje zyrtare punësimi me vende të tilla si Italia, Greqia, Turqia, Jugosllavia dhe të tjera për të siguruar një fluks të qëndrueshëm punëtorësh.
Deri në vitin 1973, kur kjo politikë u hoq gradualisht, 14 milionë njerëz kishin ardhur për të punuar në Gjermani. Ata u quajtën “gastarbeiter” (punëtorë mysafirë) sepse qeveria supozonte se ata do të ktheheshin në shtëpi pas disa vitesh. Megjithatë, shumë qëndruan për të jetuar në Gjermani.
Pengesa burokratike
Pavarësisht nevojës për punëtorë, migrantët përballen sot me pengesa të shumta në tregun e punës. Pas diplomimit në universitet në Gjermani, Zara nga Irani nuk u lejua të punonte në fillim.
“Kaloi pothuajse një vit derisa mora një takim për të ndryshuar vizën time studentore në një vizë pune”, tha ajo për DW.
Zara flet rrjedhshëm gjermanisht, jep mësim në universitete dhe bën kërkime studimore. Megjithatë, pas më shumë se gjashtë vitesh në vend, ajo ende nuk ka marrë një leje pune të përhershme dhe duhet të raportojë tek autoritetet sa herë që ndërron punë.
“Ndonjëherë e pyes veten: a dua të jetoj këtu?” thotë ajo, duke pyetur veten nëse duhej të kishte shkuar në Kanada si disa miq të saj që ndërkohë kanë marrë shtetësinë kanadeze që atëherë. “Ende duhet të kaloj nëpër të gjitha këto pas gjashtë vitesh e gjysmë.”
Avokati i migracionit me bazë në Këln, Björn Maibaum, thotë se Zara nuk është një rast i izoluar. “Për fat të keq, është e njëjta gjë në të gjithë Gjermaninë”, tha ai për DW.
Zyra e tij trajton rreth 2,000 raste të tilla në vit, duke u përpjekur të përshpejtojë procedurat. Klientët përfshijnë “mjekë, infermierë, inxhinierë, shoferë kamionësh”.
Problemi kryesor, thotë ai, është se autoritetet e imigracionit kanë mungesë stafi, kështu që aplikantët presin “për muaj ose edhe një vit”.
“Është thjesht frustruese. Dhe ky nuk është mesazhi që duam t’i dërgojmë botës. Ne po konkurrojmë për punëtorë.”
Qëndrimet ndaj të huajve si problem
Kayalvli Rajavil viziton pacientët në klinikën BDH në Valendar. Spitali specializohet në rehabilitimin neurobiologjik, duke i ndihmuar pacientët të shërohen.
Rajavil ka qenë në Gjermani vetëm disa muaj. “Gjuha gjermane ishte veçanërisht e vështirë për mua në fillim. Por shefi dhe kolegët e mi kanë qenë shumë të dobishëm për mua dhe të tjerët, ata na respektojnë”, tha ajo për DW.
Ajo është një nga rreth 40 infermieret nga India dhe Sri Lanka që janë punësuar vitet e fundit – kryesisht përmes agjencive që i faturojnë klinikës midis 7,000 dhe 12,000 euro për vendosje të suksesshme.
Jörg Bibrak, kreu i stafit të infermierisë, thotë se për shtetasit e Indisë që duan të punojnë këtu, problemi është qëndrimi ndaj të huajve në Gjermani, veçanërisht incidentet raciste. “Na pyesin gjithnjë e më shumë për zhvillimet politike, duke përfshirë parti të ndryshme”, tha ai për DW, duke shtuar se është gjithnjë e më e vështirë të bësh që punonjësit e rinj nga jashtë të ndihen të mirëpritur.
Malli për shtëpinë, problemet familjare dhe përshtatja me një kulturë të re janë sfida shtesë që shpesh i pengojnë punëtorët e huaj të qëndrojnë përtej kontratës së zakonshme dyvjeçare.
Si ta përshpejtojmë procesin?
Për të mbetur konkurrues në garën globale për infermierë nga India, klinika BDH tani po ofron një program trajnimi profesional për indianët e rinj që sapo kanë mbaruar shkollën e mesme. Kjo do të përshpejtonte rekrutimin – i cili zakonisht zgjat deri në nëntë muaj – dhe do të shmangte njohjen e ndërlikuar të kualifikimeve të huaja, e komplikuar më tej nga rregulla të ndryshme në 16 landet federale të Gjermanisë. Bibrak beson se shërbimet e migracionit duhet të jenë “më të shpejta” ndërsa ligjet më të përshtatshme për ta bërë Gjermaninë “mëtërheqëse” për talentet e reja. “Të gjithë thonë se kemi nevojë për punëtorë të kualifikuar. Por ne jemi ende larg një kulture mikpritëse ku gjithçka shkon pa probleme.”/DW
Zyrat që i përkasin platformës së mediave sociale X të Elon Musk në Francë po bastisen, ka deklaruar zyra e prokurorit të Parisit.Njësia e saj e krimit kibernetik po kryen kërkimet, tha ajo në një deklaratë për X.
Europol gjithashtu po asiston dhe rasti raportohet se lidhet me një hetim të hapur në janar 2025, raporton BBC, transmeton Klankosova.tvZyra e prokurorit tha se si Musk ashtu edhe ish-drejtoresha ekzekutive e X, Linda Yaccarino, ishin thirrur gjithashtu për t’u paraqitur në seancat dëgjimore në prill si pjesë e hetimit të saj.
Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi të hënën një marrëveshje tregtare me Indinë që ul tarifat amerikane mbi mallrat indiane në 18% nga 50%, në këmbim që India të ndalë blerjet e naftës ruse dhe të ulë barrierat tregtare.
Trump e njoftoi marrëveshjen në rrjetet sociale pas një telefonate me kryeministrin indian Narendra Modi, duke theksuar se India tani do të blejë naftë nga SHBA-të dhe potencialisht nga Venezuela.
Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i tha Reuters se SHBA-të po heqin një taksë ndëshkuese prej 25% mbi të gjitha importet nga India për shkak të blerjeve të naftës ruse, e cila ishte shtuar mbi një tarifë “reciproke” prej 25%.
Aksionet e kompanive indiane të listuara në SHBA u rritën pas lajmit. Firma e IT-së Infosys u mbyll 4.3% më lart, Wipro u rrit 6.8%, HDFC Bank fitoi 4.4% dhe fondi i bursës iShares MSCI India u rrit 3%.
Trump shtoi se Modi ka angazhuar Indinë të blejë produkte amerikane “në një nivel shumë më të lartë”, përveç blerjes së më shumë se 500 miliardë dollarëve energji amerikane, përfshirë qymyrin, si dhe teknologji, produkte bujqësore dhe të tjera.
“Ata gjithashtu do të ecin përpara për të ulur tarifat dhe barrierat jotarifore kundër SHBA-ve, deri në ZERO,” tha Trump për Indinë.
Deri sa Trump u rikthye në detyrë dhe rriti tarifat amerikane në nivele dyshifrore vitin e kaluar, India kishte disa nga tarifat më të larta në botë, me një normë të thjeshtë të aplikuar prej 15.6% dhe një tarifë efektive prej 8.2%, sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Tregtisë.
Mesazhi i Trump në Truth Social dha pak detaje, përfshirë datën e fillimit të tarifave më të ulëta, afatin për ndalimin e blerjeve të naftës ruse, uljen e barrierave tregtare dhe cilat produkte amerikane India ishte angazhuar të blinte.
Ish-presidenti amerikan, Bill Clinton, dhe bashkëshortja e tij Hillary Clinton, ish-sekretare e Shtetit, kanë pranuar të dëshmojnë në një hetim të Kongresit mbi financierin e ndjerë amerikan, Jeffrey Epstein, i akuzuar për abuzim seksual të vajzave të mitura.
Vendimi i tyre vjen para një votimi nëse çifti do të akuzohet për refuzimin e paraqitjes para Komitetit Mbikëqyrës të Dhomës së Përfaqësuesve, pas një ngërçi disamujor.
Billi njihej me Epsteinin, i cili vdiq në burg më 2019, por ka mohuar të ketë qenë në dijeni të abuzimit seksual të tij dhe thotë se i ka ndërprerë kontaktet me të para dy dekadash.
Është e paqartë kur do të jepet dëshmia, por do të jetë e para herë që një ish-president del para një paneli hetues të Kongresit qëkur Gerald Fordi e bëri këtë më 1983.
Komiteti i Mbikëqyrjes, i udhëhequr nga republikanët, ka miratuar masa për t’i dënuar Clintonët “për përbuzje” muajin e shkuar, bashkë me mbështetjen e disa demokratëve.
Të hënën, zëvendësshefi i stafit të Bill Clintonit, Angel Urena, ka postuar në “X” duke konfirmuar se çifti do të paraqitet para panelit.
“Ata negociuan në mirëbesim”, ka shkruar ai drejtuar këtij Komiteti. “Ju jo”.
“Ua thanë nën betim atë që e dinë, por kjo juve nuk iu intereson. Por ish-presidenti dhe ish-sekretarja e shtetit do të vijnë. Ata mezi presin të krijojnë një precedent që vlen për të gjithë”, ka shkruar Urena.
Të dy Clintonët thonë se më herët kishin dhënë deklarata nën betim dhe se kanë ofruar informatat që kishin për Epsteinin.
Çifti e ka cilësuar thirrjen si “asgjë më shumë se një dredhi për t’i turpëruar rivalët politikë, siç ka udhëzuar presidenti Trump”.
Bill Clintoni nuk është akuzuar kurrë për ndonjë shkelje nga të mbijetuarit e abuzimit të Epsteinit dhe ka mohuar çfarëdo lidhje me veprat e tij. Megjithatë, ai u shfaq në disa dosje të Epsteinit, që u publikuan nga autoritetet amerikane.
Epstein, një milioner i njohur për lidhjet e tij me figura të shumta me ndikim dhe të famshme, u vetëvra në burg në vitin 2019 teksa priste padinë federale për trafikim qeniesh njerëzore për qëllime shfrytëzimi seksual.
SHKËNDIJA –STRUGA TRIM LUM HAPIN SIPARIN E SEZONIT PRANVEROR
Kosova rrezikon të humbasë mjetet nga Plani i Rritjes
BE me “shqetësim serioz” për mosmiratimin e përbërjes së Listës Serbe nga KQZ-ja
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
