Lajme nga vendi
BDI me kallëzim penal ndaj ministrit të Drejtësisë për mosorganizimin e provimit të Jurisprudencës në gjuhën shqipe
“Sot, para këtij institucioni të drejtësisë, paraqesim kallëzim penal ndaj Ministria e Drejtësisë e Maqedonisë së Veriut për shkelje serioze të detyrimeve kushtetuese dhe ligjore. Së pari, për pengim të zbatimit të Ligjit për përdorimin e gjuhëve, në kundërshtim me nenin 7 të Kushtetutës së Republika e Maqedonisë së Veriut dhe nenet 1, 2, 3 dhe 9 të Ligjit për përdorimin e gjuhëve, të cilat e njohin gjuhën shqipe si gjuhë zyrtare krahas maqedonishtes dhe detyrojnë institucionet shtetërore të sigurojnë përdorimin e gjuhës zyrtare të palëve në procedurat dhe dokumentet zyrtare. Së dyti, për mos-zbatim të detyrave zyrtare në dëm të të drejtave kushtetuese dhe ligjore të qytetarëve shqiptarë, në kundërshtim me nenin 9 të Kushtetutës (barazia e qytetarëve para ligjit) dhe nenin 353 të Kodit Penal (keqpërdorimi i detyrës dhe autorizimit zyrtar). Refuzimi për të organizuar dhe mbajtur Provimin e Jurisprudencës në gjuhën shqipe cenon drejtpërdrejt të drejtën e përdorimit të gjuhës zyrtare në procedurat para institucioneve”, thonë nga BDI.
Si arsye të tretë për këtë hap, BDI përmend cenimin e barazisë së qytetarëve sipas nenit 137 të Kodit Penal e që janë në kundërshtim me dispozitat e Ligjit për parandalimin dhe mbrojtjen nga diskriminimi, i cili ndalon çdo formë diskriminimi mbi bazë gjuhe dhe përkatësie etnike.
“Mos-zbatimi i ligjit dhe mohimi i kësaj të drejte dërgon mesazhe diskriminuese dhe rrezikon thellimin e tensioneve në një shoqëri multietnike. Sipas Ligjit për përdorimin e gjuhëve, institucionet shtetërore, përfshirë institucionet e drejtësisë, janë të detyruara të sigurojnë që proceset, dokumentet dhe komunikimi zyrtar të zhvillohen edhe në gjuhën që e flasin së paku 20% e qytetarëve. Duke mos ofruar provimin e jurisprudencës në gjuhën shqipe dhe duke refuzuar zbatimin e kësaj të drejte ligjore, Ministria e Drejtësisë ka shkelur detyrat e saj zyrtare, ka cenuar parimin kushtetues të barazisë dhe ka vepruar në kundërshtim me rendin juridik të shtetit. Për këto arsye, kërkojmë nga Prokuroria Themelore Publike të ndërmarrë menjëherë veprimet hetimore të nevojshme, çështja të procedohet para gjykatës kompetente dhe zbatimi i ligjit të garantohet pa asnjë formë diskriminimi”, thonë nga BDI.
BDI-ja, që sot shpreh mbështetje të plotë për studentët shqiptarë që kërkojnë të drejtën për të dhënë provimin e jurisprudencës edhe në gjuhën shqipe, gjatë periudhës së saj në qeverisje nuk ka bërë asnjë hap konkret për ta zgjidhur këtë problem. Portalb.mk ka pritur gjatë përgjigje nga BDI-ja se pse nuk u gjet zgjidhje gjatë 20 viteve të saj në pushtet, por deri tani, heshtje, përveç kumtesave për mediat. Kjo situatë tregon një kontrast të madh të kësaj partie. Ajo sot pozicionohet si avokate e barazisë gjuhësore, ndërkohë që kur kishte mundësinë reale ligjore dhe institucionale për ta adresuar këtë çështje, nuk veproi.
Ndryshe, ekspertët dhe shoqëria civile vlerësojnë se provimi në shqip nuk përbën rrezik dhe duhet të reflektojë realitetin demografik.
Propozim-ligj i cili do të mundësonte dhënien e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe ishte gati në vitin 2024 nga Ministria e Drejtësisë, por me ndryshimin e përbërjes parlamentare dhe qeverisë së re, e njëjta u hoq nga agjenda e kuvendit dhe s’u përmend fare nga qeveria aktuale.
Në Ligjin për Provimin e Jurisprudencës nuk ekziston dispozitë ligjore në të cilin thuhet se ky provim mund të mbahet vetëm në gjuhë maqedonase.
Ndërkaq, neni 2 i Ligjit për Përdorimin e Gjuhëve thotë se “institucionet e qeverisjes shtetërore duhet të mundësojnë përdorim të gjuhëve tjera zyrtare të cilat fliten nga më së paku 20% e qytetarëve”, që është gjuha shqipe.
Neni 2 dhe neni 5 i këtij ligji thotë se “institucionet janë të obliguara të mundësojnë përdorim të gjuhës shqipe në të gjitha procedurat para gjykatave dhe organeve tjera shtetërore”. Kjo do të thotë se në qoftë se ligji për provimin e jurisprudencës nuk e kufizon dhënien e këtij provimi vetëm në gjuhën maqedone, duhet të mundësohet edhe në gjuhën shqipe.
Ligji për Zbatimin e Gjuhëve ka hyrë në fuqi në vitin 2019, nga atëherë janë ndërruar katër ministra të drejtësisë, edhe atë Bojan Mariçiq, Nikolla Tupançevski, Krenar Lloga dhe aktualisht është Igor Filkov. Në vitet paraprake edhe kur s’ka pasur ministër shqiptar, zëvendësi ka qenë i përkatësisë shqiptare.
Lajme nga vendi
VAZHDON VAPA AFRIKANE – TEMPERATURA MBI 40 GRADË!
Vala e të nxehtit do të vazhdojë të përfshijë vendin edhe gjatë kësaj jave, ndërsa temperaturat jashtëzakonisht të larta do të mbeten të pranishme deri në fund të javës.
Vendi ynë do të mbetet nën ndikimin e valës shumë të nxehtë dhe të thatë ajrore, që vjen nga jugu, përkatësisht nga Afrika, gjatë periudhës 3 deri 9 gusht. Temperaturat më të larta priten nga e mërkura, 5 gusht, deri në fund të javës.
Do të vazhdojnë edhe të ashtuquajturat netë tropikale, që do të thotë se temperaturat do të mbeten shumë të larta edhe gjatë natës.
Nën ndikimin e një mase ajrore të ngrohtë nga jugu, moti do të jetë kryesisht me diell dhe shumë i nxehtë, me vranësira të pakta deri mesatare në disa zona. Temperaturat maksimale ditore kudo do të jenë mbi 33 gradë Celsius, ndërsa në disa pjesë të vendit do të kalojnë edhe 40 gradë.
Lehtësim nuk pritet as gjatë natës, pasi temperaturat do të mbeten të larta, duke e bërë edhe më të vështirë përballimin e vapës.
Një situatë e ngjashme pritet edhe në pjesën më të madhe të Evropës, ku vala e të nxehtit vazhdon të sjellë temperatura ekstreme, thatësirë dhe rrezik të shtuar nga zjarret pyjore. Më të prekura janë vendet e Evropës Jugore dhe Juglindore, ndërsa temperaturat e larta po vazhdojnë edhe në rajone të tjera të kontinentit.
Autoritetet u bëjnë thirrje qytetarëve të shmangin qëndrimin në ambiente të hapura gjatë orëve më të nxehta të ditës, të konsumojnë mjaftueshëm lëngje dhe të tregojnë kujdes të veçantë ndaj fëmijëve, të moshuarve dhe personave me sëmundje kronike.
Lajme nga vendi
“BOTA SERBE” DHE “OHRI”, PËRPLASJE BDI – VLEN
Prej kur VLEN-i, si humbës u bë pjesë e qeverisë, “bota serbe” është më e pranishme se kurrë në Maqedoninë e Veriut – këtë e konfirmon për dy vite me radhë edhe Raporti i Parlamentit Evropian – thuhet në një reagim nga BDI-ja.
Sipas tyre, për dy vite me radhë, Raporti i Parlamentit Evropian evidenton shqetësimin për rritjen e ndikimit të “botës serbe” në Republikën e Maqedonisë së Veriut dhe apostrofon qartë promovimin e këtyre politikave nga përfaqësues të pushtetit.
Nuk është aspak rastësi që paralelisht me këtë ndikim po vazhdon edhe gërryerja sistematike e Marrëveshjes së Ohrit, përmes vendimeve të Gjykatës Kushtetuese dhe politikave të kësaj qeverie pa legjitimitet etnik, thonë nga BDI.
Faktet flasin vetë. Nga roli dhe ndikimi politik i Ivan Stoilkoviqit brenda qeverisë, deri te deklaratat e tij publike se ka “shpëtuar” përfaqësuesit e VLEN-it nga turpi politik; nga afrimi me strukturat politike të Milorad Dodikut, deri te kontratat në sektorin energjetik me kompani të lidhura me interesat e tij; nga zgjerimi i pranisë së kapitalit bankar serb në vend e deri te një sërë vendimesh institucionale që kanë krijuar hapësirë për forcimin e këtij ndikimi – të gjitha këto përbëjnë një mozaik që nuk mund të mohohet.
Kanë reaguar nga VLEN. Sipas tyre, BDI nuk e mbron kauzën shqiptare, por e mban peng.
VLEN përmes reagimit thotë se BDI-ja nuk mund t’ua falë shqiptarëve që e dërguan në opozitë, prandaj tani po u hakmerret duke e bllokuar Ligjin për përfaqësim të drejtë.
Shqiptarët nuk ua kanë borxh pushtetin e përjetshëm karrigexhinjve të Reçicës së Vogël. Nuk u kanë borxh a ministra, as drejtorë dhe as tenderë. Aq më pak ua kanë dhënë të drejtën që, vetëm pse mbetën pa kolltuqe, ta bllokojnë Ligjin për përfaqësim të drejtë dhe ta rrënojnë Marrëveshjen kornizë të Ohrit. Plot 25 vjet e kishin edhe gurin, edhe arrën në dorë, por nuk u shkoi mendja që këtë të drejtë ta mbronin me ligj. Më të rëndësishme i kishin tenderët, pasurimin personal dhe pazaret e pista. Tani, kur dikush tjetër po e kryen punën, nga dëshpërimi kapen pas një fijeje kashte dhe kërcënojnë se do ta bllokojnë gjithë Kuvendin.
Sipas VLEN, Shqiptarët nuk janë plaçkë partiake e askujt dhe të drejtat e tyre nuk janë monedhë për kusure politike. Marrëveshja e Ohrit, sic thonë nga VLEN, nuk është tapi as e Ali Ahmetit dhe as e karrigexhinjve të tij të përjetshëm. Ajo u përket qytetarëve dhe askush nuk ka të drejtë ta mbajë peng për shkak të etjes së shfrenuar për pushtet, thuhet në reagimin e VLEN-it./Tv Koha/
Lajme nga vendi
Nafta në rënie pas ndalimit të sulmeve ndaj Iranit, tregjet shpresojnë për ulje tensionesh
Çmimet e naftës kanë pësuar rënie në tregjet ndërkombëtare pasi Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi ndalimin e sulmeve ajrore ndaj Iranit dhe sinjalizoi se negociatat për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit po avancojnë.
Nafta e papërpunuar Brent, standardi ndërkombëtar, ra me rreth 5.6% duke zbritur në afërsisht 83 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane u ul me rreth 5.5%, duke shkuar pranë 80 dollarëve për fuçi.
Rënia e çmimeve erdhi pasi tregjet reaguan ndaj mundësisë së një zgjidhjeje diplomatike dhe uljes së tensioneve mes SHBA-së dhe Iranit.
Ngushtica e Hormuzit mbetet pika kryesore e krizës
Ngushtica e Hormuzit është një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të energjisë në botë. Përpara nisjes së konfliktit, rreth 20 milionë fuçi naftë kalonin çdo ditë përmes kësaj zone.
Megjithatë, tensionet ushtarake kanë kufizuar trafikun detar dhe kanë rritur pasigurinë në tregjet globale.
Edhe pse Trump ka ndaluar planet për sulme të reja ndaj Iranit, Teherani nuk ka dhënë ende sinjale të qarta se do të ndryshojë qëndrimin e tij për Ngushticën e Hormuzit.
Një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme iraniane tha se një mirëkuptim me Omanin për një rrugë alternative detare nuk do të thotë automatikisht rihapje të ngushticës.
Disa anije janë përballur me kërcënime gjatë përpjekjeve për të kaluar nëpër Ngushticën e Hormuzit, ndërsa Trupat e Gardës Revolucionare të Iranit kanë ndërhyrë ndaj disa mjeteve detare.
Ndërkohë, Arabia Saudite ka rritur përdorimin e rrugëve alternative të transportit të naftës përmes Ngushticës Bab al-Mandeb. Por edhe kjo zonë mbetet e pasigurt për shkak të sulmeve të rebelëve Huthi në Jemen, të mbështetur nga Irani.
Tregjet globale tashmë presin të shohin nëse negociatat mes Uashingtonit dhe Teheranit do të sjellin një marrëveshje që do të rikthejë qarkullimin normal të energjisë në rajon.

