Presidentja bullgare Iliana Jotova deklaroi se Sofja zyrtare nuk do të heqë dorë nga bullgarët në Republikën e Maqedonisë së Veriut dhe do të vazhdojë të mbrojë të drejtat e tyre. Kreu i shtetit theksoi se Bullgaria dhe Maqedonia e Veriut ndajnë histori të përbashkët dhe nuk kanë asgjë për të ndarë. Jotova kundërshtoi provokimet dhe poshtërimet ndaj të cilave u nënshtrohen qytetarët e vendit fqinj perëndimor, me vetëdije kombëtare bullgare.

“Në Republikën e Maqedonisë së Veriut sot flitet me shumë urrejtje e shumë përçarje për bullgarët. Ndërsa, historia jonë është e përbashkët. Çfarë kemi për të ndarë? Edhe sot ka provokime e poshtërime. Është detyrë e ne politikanëve dhe e të gjithë njerëzve, që të ngrihemi kundër kësaj urrejtjeje e kundër kësaj përçarjeje. Ne nuk do t’ju tradhtojmë. Nuk do të heqim dorë nga ju dhe do t’i mbrojmë të drejtat tuaja, të çdo njeriu. Dhe kjo nuk është deklaratë politike”, tha Jotova.

Ajo ka deklaruar se ky është leximi i vërtetë i testamentit të ilindenasve, të cilët e dinin se vetëm në unitet, vetëm në bashkimin e një populli. Yotova gjithashtu u bëri thirrje bullgarëve të ngrenë kokën me krenari duke ndjekur shembullin e paraardhësve të tyre.

“Këta heronj që po na shikojnë nga lart tani do të shikojnë me një buzëqeshje dhe do të thonë se ne jemi të denjë për sakrificën e tyre”, deklaroi presidentja bullgare.

Prodhuesit bujqësor raportojnë se subvencionet e vitit 2025 ende nuk janë derdhur në llogaritë e tyre bankare, edhe pse sipas tyre tani shpejt vjen koha për pagesën për këtë vit.

Prodhuesit e grurit, qumështit dhe kultivuesit e sektorëve të tjerë theksojnë se pritja e gjatë, e shoqëruar me kritere të rrepta administrative, po e vështirëson tejkalimin e kësaj gjendjeje të rëndë.

Ndërsa reagimet e prodhuesve bëhen çdo ditë e më të ashpra, krerët e shtetit arsyetojnë vonesat me situatën e trashëguar financiare dhe problemet teknike.

Sipas të dhënave nga shoqatat e bujqërve, vlera totale e mjeteve të pashlyera nga shteti ka kaluar shifrën e 100 milionë eurove. Edhe pse Ministria e Bujqësisë deri në mars të vitit 2026 arriti të shlyejë një pjesë të obligimeve prej rreth 30 milionë eurosh, mbi 70 milionë euro mbeten të bllokuara vetëm për periudhat e kaluara, ndërkohë që detyrimet vazhdojnë të grumbullohen.

Kryeministri Hristijan Mickoski dhe drejtuesit e Agjencisë për Mbështetje Financiare në Bujqësi dhe Zhvillim Rural (AMFBZH) theksuan se me rebalancin e buxhetit janë siguruar mjetet e nevojshme për të përmbyllur ciklin e borxheve të mbetura nga vitet e kaluara, përfshirë periudhën 2021–2025.

Advertisement

Nga qeveria bëjnë me dije se paralelisht po zhvillohet edhe procesi i aplikimit për programin e ri të vitit 2026, me qëllim vendosjen e një stabiliteti afatgjatë.

“Gjetëm probleme shqetësuese, borxhe të grumbulluara, programe të papaguara dyvjeçare dhe akumulime boshe. Me rebalancin siguruam mjetet për shlyerjen e këtyre detyrimeve. Planifikojmë t’i përfundojmë pagesat direkte në bujqësi për vitin 2025″, premtoi muajin e kaluar kryeministri Mickoski.

Megjithatë, bujqit mbeten skeptikë ndaj afateve dhe premtimeve të reja. Sipas tyre, çdo vonesë dëmton zinxhirin e prodhimit vendor, duke i lënë familjet bujqësore pa mjete elementare për të nisur ciklet e reja të mbjelljeve dhe kultivimit.

Natën midis 22 dhe 23 gushtit 1929, Shkupi u godit nga një përmbytje e madhe e shkaktuar nga reshjet e dendura të shiut në Shkup.

Sipas raportit të publikuar menjëherë pas ngjarjes, koha më kritike ishte rreth orës 21:30. Uji nga pjesët veriore dhe veriperëndimore të luginës lëvizi drejt Radishanit dhe Butelit, dhe më pas u derdh në Çair, Fushën e Topanës dhe pjesë të tjera të Shkupit. Në disa nga vendbanimet përreth, uji arriti një lartësi prej dy metrash e gjysmë deri në tre.

Çairi dhe Topaana u goditën më rëndë. Në atë kohë, shumë shtëpi ishin ndërtuar prej qerpiçi, një material që nuk mund t’i rezistonte kontaktit të zgjatur me ujin që ngrihej. Shtëpitë u përmbytën, u shkatërruan dhe disa prej tyre u shembën plotësisht.

Dëshmitë e asaj periudhe përshkruajnë shpejtësinë me të cilën uji hyri në shtëpi. Banorët në disa pjesë të qytetit qëlluan me armë për të paralajmëruar fqinjët. Të tjerë u përpoqën t’i tërhiqnin anëtarët e familjes në një vend të sigurt, duke lënë pas sendet e tyre personale. Në një rast, një familje shpëtoi duke u ngjitur në një pemë ndërsa uji vërshoi nëpër shtëpinë e tyre.

Përmbytja vazhdoi drejt Bit Pazarit dhe më pas arriti në rrugët qendrore të qytetit. Uji hyri në dyqane, magazina, kafene dhe bodrume. Në disa pjesë të rrugës Karagjorgjeva, bodrumet u mbushën me ujë deri në një lartësi prej rreth një metër e gjysmë.

Advertisement

Midis ndërtesave të prekura ishin farmacia Curi, kafeneja Qendrore, Zyra Postare Nr. 4 dhe disa dyqane e depo. Avokati Zarko Kalik, zyra e të cilit u përmbyt, po mblidhte dokumentet e tij të shpërndara nga uji të nesërmen në mëngjes.

Dëmi ishte i madh edhe në shtëpitë e familjeve që jetonin nga bujqësia. Stoqet e drithërave, misrit, fasuleve dhe produkteve të tjera bujqësore u shkatërruan në shtëpitë dhe hambaret e përmbytura. Rreth 50 shtëpi u shembën në rrugën e atëhershme numër 125.

Sipas vlerësimit fillestar të Departamentit të Ndërtimit të Komunës së Shkupit, u përmbytën afërsisht 400,000 metra katrorë. Numri i shtëpive që u shembën ose u bënë të papërdorshme u vlerësua në 800 deri në 1,000, ndërsa dëmi material u vlerësua në 40 deri në 50 milionë dinarë.

Uji hyri edhe në Xhaminë Haji Musdin, ku një pjesë e popullsisë kërkoi strehim. Pasi ndërtesa u përmbyt gjithashtu, njerëzit u detyruan të largoheshin.

Të nesërmen, autoritetet e qytetit dhe të shtetit shkuan në vendngjarje për të vlerësuar situatën. Policia, ushtria dhe shërbimet bashkiake u dislokuan, dhe organizatat humanitare u bashkuan gjithashtu për t’u ofruar ndihmë viktimave.

Advertisement

Rrëfimet e mëvonshme e përshkruajnë përmbytjen si një katastrofë pa viktima të konfirmuara njerëzore. Megjithatë, raportet fillestare përfshinin informacione të paverifikuara në lidhje me një viktimë të mundshme në njërën nga shtëpitë e shembura, kështu që të dhënat historike nuk ofrojnë një bazë për një pohim kategorik se askush nuk vdiq.

Përmbytja e vitit 1929 ngriti më tej çështjen e rregullimit të lumit Serava dhe përmirësimin e mbrojtjes së Shkupit nga ujërat e përmbytjeve. Kjo ndodhi në një kohë kur qyteti tashmë po hynte në një fazë të re të planifikimit urban. Plani i Përgjithshëm Rregullues i Shkupit i vitit 1929 ishte dokumenti i parë zyrtar i planifikimit për zhvillimin e qytetit, dhe në vitet në vijim u krye edhe punë për rregullimin e rrjedhave të ujit.

Më shumë se tre dekada më vonë, Shkupi u përball me një tjetër përmbytje të madhe, këtë herë në vitin 1962, kur lumi Vardar i fryrë shkaktoi dëme të mëdha në qytet. Nata e 22-23 gushtit 1929 u regjistrua si një nga përmbytjet më të këqija që goditën Shkupin në periudhën para Luftës së Dytë Botërore.