Prodhuesit bujqësor raportojnë se subvencionet e vitit 2025 ende nuk janë derdhur në llogaritë e tyre bankare, edhe pse sipas tyre tani shpejt vjen koha për pagesën për këtë vit.

Prodhuesit e grurit, qumështit dhe kultivuesit e sektorëve të tjerë theksojnë se pritja e gjatë, e shoqëruar me kritere të rrepta administrative, po e vështirëson tejkalimin e kësaj gjendjeje të rëndë.

Ndërsa reagimet e prodhuesve bëhen çdo ditë e më të ashpra, krerët e shtetit arsyetojnë vonesat me situatën e trashëguar financiare dhe problemet teknike.

Sipas të dhënave nga shoqatat e bujqërve, vlera totale e mjeteve të pashlyera nga shteti ka kaluar shifrën e 100 milionë eurove. Edhe pse Ministria e Bujqësisë deri në mars të vitit 2026 arriti të shlyejë një pjesë të obligimeve prej rreth 30 milionë eurosh, mbi 70 milionë euro mbeten të bllokuara vetëm për periudhat e kaluara, ndërkohë që detyrimet vazhdojnë të grumbullohen.

Kryeministri Hristijan Mickoski dhe drejtuesit e Agjencisë për Mbështetje Financiare në Bujqësi dhe Zhvillim Rural (AMFBZH) theksuan se me rebalancin e buxhetit janë siguruar mjetet e nevojshme për të përmbyllur ciklin e borxheve të mbetura nga vitet e kaluara, përfshirë periudhën 2021–2025.

Advertisement

Nga qeveria bëjnë me dije se paralelisht po zhvillohet edhe procesi i aplikimit për programin e ri të vitit 2026, me qëllim vendosjen e një stabiliteti afatgjatë.

“Gjetëm probleme shqetësuese, borxhe të grumbulluara, programe të papaguara dyvjeçare dhe akumulime boshe. Me rebalancin siguruam mjetet për shlyerjen e këtyre detyrimeve. Planifikojmë t’i përfundojmë pagesat direkte në bujqësi për vitin 2025″, premtoi muajin e kaluar kryeministri Mickoski.

Megjithatë, bujqit mbeten skeptikë ndaj afateve dhe premtimeve të reja. Sipas tyre, çdo vonesë dëmton zinxhirin e prodhimit vendor, duke i lënë familjet bujqësore pa mjete elementare për të nisur ciklet e reja të mbjelljeve dhe kultivimit.

Natën midis 22 dhe 23 gushtit 1929, Shkupi u godit nga një përmbytje e madhe e shkaktuar nga reshjet e dendura të shiut në Shkup.

Sipas raportit të publikuar menjëherë pas ngjarjes, koha më kritike ishte rreth orës 21:30. Uji nga pjesët veriore dhe veriperëndimore të luginës lëvizi drejt Radishanit dhe Butelit, dhe më pas u derdh në Çair, Fushën e Topanës dhe pjesë të tjera të Shkupit. Në disa nga vendbanimet përreth, uji arriti një lartësi prej dy metrash e gjysmë deri në tre.

Çairi dhe Topaana u goditën më rëndë. Në atë kohë, shumë shtëpi ishin ndërtuar prej qerpiçi, një material që nuk mund t’i rezistonte kontaktit të zgjatur me ujin që ngrihej. Shtëpitë u përmbytën, u shkatërruan dhe disa prej tyre u shembën plotësisht.

Dëshmitë e asaj periudhe përshkruajnë shpejtësinë me të cilën uji hyri në shtëpi. Banorët në disa pjesë të qytetit qëlluan me armë për të paralajmëruar fqinjët. Të tjerë u përpoqën t’i tërhiqnin anëtarët e familjes në një vend të sigurt, duke lënë pas sendet e tyre personale. Në një rast, një familje shpëtoi duke u ngjitur në një pemë ndërsa uji vërshoi nëpër shtëpinë e tyre.

Përmbytja vazhdoi drejt Bit Pazarit dhe më pas arriti në rrugët qendrore të qytetit. Uji hyri në dyqane, magazina, kafene dhe bodrume. Në disa pjesë të rrugës Karagjorgjeva, bodrumet u mbushën me ujë deri në një lartësi prej rreth një metër e gjysmë.

Advertisement

Midis ndërtesave të prekura ishin farmacia Curi, kafeneja Qendrore, Zyra Postare Nr. 4 dhe disa dyqane e depo. Avokati Zarko Kalik, zyra e të cilit u përmbyt, po mblidhte dokumentet e tij të shpërndara nga uji të nesërmen në mëngjes.

Dëmi ishte i madh edhe në shtëpitë e familjeve që jetonin nga bujqësia. Stoqet e drithërave, misrit, fasuleve dhe produkteve të tjera bujqësore u shkatërruan në shtëpitë dhe hambaret e përmbytura. Rreth 50 shtëpi u shembën në rrugën e atëhershme numër 125.

Sipas vlerësimit fillestar të Departamentit të Ndërtimit të Komunës së Shkupit, u përmbytën afërsisht 400,000 metra katrorë. Numri i shtëpive që u shembën ose u bënë të papërdorshme u vlerësua në 800 deri në 1,000, ndërsa dëmi material u vlerësua në 40 deri në 50 milionë dinarë.

Uji hyri edhe në Xhaminë Haji Musdin, ku një pjesë e popullsisë kërkoi strehim. Pasi ndërtesa u përmbyt gjithashtu, njerëzit u detyruan të largoheshin.

Të nesërmen, autoritetet e qytetit dhe të shtetit shkuan në vendngjarje për të vlerësuar situatën. Policia, ushtria dhe shërbimet bashkiake u dislokuan, dhe organizatat humanitare u bashkuan gjithashtu për t’u ofruar ndihmë viktimave.

Advertisement

Rrëfimet e mëvonshme e përshkruajnë përmbytjen si një katastrofë pa viktima të konfirmuara njerëzore. Megjithatë, raportet fillestare përfshinin informacione të paverifikuara në lidhje me një viktimë të mundshme në njërën nga shtëpitë e shembura, kështu që të dhënat historike nuk ofrojnë një bazë për një pohim kategorik se askush nuk vdiq.

Përmbytja e vitit 1929 ngriti më tej çështjen e rregullimit të lumit Serava dhe përmirësimin e mbrojtjes së Shkupit nga ujërat e përmbytjeve. Kjo ndodhi në një kohë kur qyteti tashmë po hynte në një fazë të re të planifikimit urban. Plani i Përgjithshëm Rregullues i Shkupit i vitit 1929 ishte dokumenti i parë zyrtar i planifikimit për zhvillimin e qytetit, dhe në vitet në vijim u krye edhe punë për rregullimin e rrjedhave të ujit.

Më shumë se tre dekada më vonë, Shkupi u përball me një tjetër përmbytje të madhe, këtë herë në vitin 1962, kur lumi Vardar i fryrë shkaktoi dëme të mëdha në qytet. Nata e 22-23 gushtit 1929 u regjistrua si një nga përmbytjet më të këqija që goditën Shkupin në periudhën para Luftës së Dytë Botërore.

Në 24 orët e fundit në vend janë regjistruar gjithsej 33 zjarre në ambient të hapur, nga të cilat 4 janë aktive, 4 janë nën kontroll, ndërsa 25 janë shuar, njoftoi sot në mëngjes Qendra për Menaxhim me Kriza.

Zjarre aktive ka në komunat Studeniçan dhe Zelenikovë – pranë fshatrave Moranë, Vërtekicë dhe Gaber me degëzim drejt fshatrave Paligrad dhe Vërazhalë në Komunën e Zelenikovës, në Komunën e Makedonski Brodit – pranë vendit Vidush dhe fshatrave Dragov Doll dhe Lokvicë, në Komunën e Kërçovës – pranë fshatrave Tajmishte dhe vendin Darda dhe në Komunën e Gostivarit – pranë fshatit “Gorna Gjonovica”.

Zjarret janë nën kontroll në fshatin Ilinden, pranë fshatit Bigla në Dellçevë, pranë fshatit Tudencë në Komunën e Jegunovcit dhe në Komunën e Vrapçishtit – pranë fshatrave Lomnicë dhe Gjergjevishtë.