Lajme nga vendi
Paralajmërohet ashpërsimi i dënimeve për armëmbajtje pa leje
Vrasja e nëntë nxënësve dhe rojës së një shkolle në Beograd më 3 maj, nga një nxënës 13 vjeç, ka nxitur ndërmarrjen e masave për mbledhjen e armëve pa leje që posedojnë qytetarët në Maqedoninë e Veriut. Gjithashtu është paralajmëruar edhe ashpërsimi i dënimeve për armëmbajtje pa leje.
Vetëm gjatë javës së fundit, në Maqedoninë e Veriut kanë ndodhur dy vrasje me armë zjarri. Në qytetin juglindor maqedonas, Demir Kapi, një person ka vrarë fqinjin e tij dhe më pas është vetëvrarë.
Ndërkohë, autoritetet gjyqësore në Shkup kanë shqiptuar një muaj paraburgim ndaj 14 personave, që dyshohet se janë anëtarë të grupeve kriminale për trafikim të drogës dhe armëve.
Sipas analizës së fundit të “Kërkimeve për armë të vogla”, në Maqedoninë e Veriut janë mbi 620 mijë armë zjarri, 450 mijë prej të cilave vlerësohet se janë pa leje.
Sipas këtyre të dhënave, në 100 persona, 30 prej tyre posedojnë armë, tetë prej të cilëve kanë leje për to, ndërkaq 22 jo.
Në këtë studim janë përfshirë shtetet e Bashkimit Evropian, Ballkanit Perëndimor dhe Moldavia. Në mesin e 34 shteteve të përfshira në të dhënat e “Kërkimeve për armë të vogla”, Maqedonia e Veriut është radhitur e shtata sa i përket posedimit të armëve pa leje.
Kryeprokurori publik, Lubomir Joveski, ka kërkuar ndëshkime të ashpra për armëmbajtje pa leje.
Ai ka theksuar se “shtrëngimi i politikës penale duhet të sigurojë që masat e sanksionimit për krime të tilla të jenë brenda kufijve të përcaktuar me ligj, pa mundësinë e masave alternative”.
“Kërkoj nga të gjithë prokurorët publikë në këtë vend që gjatë veprimeve të tyre të insistojnë në sanksione më të rrepta penale për veprën penale ‘Prodhimi, mbajtja dhe tregtimi pa leje i armëve apo lëndëve shpërthyese’”, ka thënë ai.
Joveski po ashtu është shprehur se në rastet e sanksioneve më të butë me aktgjykime të shkallës së parë, autoritetet duhet të përpiqen që përmes procedurave të shkallës së dytë, të shqiptohen dënime më të rënda.
Por, njohësit e çështjeve juridike, thonë se problemi i armëve ilegale nuk zgjidhet vetëm me shtrëngimin e masave penale. Ata thonë se duhet të gjinden modalitete për regjistrimin dhe mbledhjen e tyre.
“Fillimisht, duhet fokusuar në mbledhjen e armëve, të shihet se sa armë ilegale ka në vend. Pasi të përfundojë kjo fazë, në fazën e dytë mund të shqiptohen dënime më të larta dhe më pas duhet të fokusohemi në zbulimin e njerëzve që tregtojnë armë të paligjshme. Ju e shihni se sa herë kemi të bëjmë me trafikimin e lëndëve narkotike, gjithmonë ka edhe armë pa leje”, thotë Bashkim Selmani, ish-gjykatës, njëherësh ligjërues i të Drejtës Penale në Universitetin e Tetovës.
Çka thuhet në Ligjin për armët?
Në Maqedoninë e Veriut, Ligji për armët është miratuar më 2005. Ky ligj ndan në katër kategori armët. Në kategorinë A përfshihen armët e zjarrit që janë plotësisht automatike dhe që janë të ndaluara për përdorim civil. Kategoritë B dhe C përfshijnë armët e zjarrit gjysmëautomatike, pistoletat, pushkët dhe pushkët e gjahut që mund të blihen dhe qytetarët të pajisen për to me leje normale. Ndërkaq, kategoria D përfshin armët e ftohta, ajrore dhe zjarri që mund të blihen pa licencë, por duhet të regjistrohen.
“Për të marrë leje për armë zjarri në Maqedoni të Veriut, personi duhet të jetë së paku 18 vjeç, i aftë për punë, i shëndetshëm, të mos jetë i rrezikshëm për rendin publik, të ketë vendbanim të përhershëm në Maqedoni të Veriut, të ketë njohuri teknike për armët dhe rregulloret përkatëse dhe të ketë arsye të justifikuar për fitimin e një të drejte të tillë”, thuhet në këtë ligj.
Nga Ministria e Punëve të Brendshme të Maqedonisë së Veriut thanë se sipas shifrave që kanë, 180 mijë qytetarë posedojnë armë me leje.
Nga kjo ministri thanë se vazhdimisht po rritet interesimi i qytetarëve që të pajisen me leje për armë.
Por, partia maqedonase në opozitë, VMRO DPMNE akuzoi pushtetin, përkatësisht, siç tha, mosveprimin e Ministrisë së Punës të Brendshme karshi numrit të madh të armëve pa leje që gjenden në duart e qytetarëve.
Nga kjo parti përmendën edhe rastin e grabitjes në deponë e Policisë në Ohër dhe një vit pas kësaj ngjarje, ende nuk dihet se ku kanë përfunduar armët e vjedhura dhe ende nuk janë gjetur autorët.
Nga vijnë armët ilegale?
Ish-ministri i Punëve të Brendshme, Pavle Trajanov, thotë për Radion Evropa e Lirë se prania e madhe e armëve ilegale në shtetet e Ballkanit Perëndimor vjen si rrjedhojë e luftërave në ish-Jugosllavi dhe vjedhjeve të mëdha në depotë e armëve në Shqipëri më 1997.
“Në përgjithësi, armët ilegale paraqesin një lloj kërcënimi të sigurisë për stabilitetin e shtetit”, thotë ai.
Ish-ministri i Punëve të Brendshëm Pavle Trajanov thotë për Radion Evropa e Lirë se prania e madhe e armëve në vendet e Ballkanit Perëndimor është si rrjedhojë e luftërave në ish-Jugosllavi dhe vjedhjeve të mëdha të depove në Shqipëri në vitin 1997.
“Në përgjithësi, armët ilegale paraqesin një lloj kërcënimi të sigurisë për stabilitetin e shtetit”, thotë Trajanov.
Ndryshe, dy ditë pas të shtënave masive në një shkollë fillore në Beograd, Serbia u përball edhe me një ngjarje tjetër të rëndë, kur një person vrau me armë zjarri tetë persona. Kjo bëri që autoritetet në Beograd të paralajmëronin shtrëngim të masave për posedim të armëve. Zyrtarët serbë kanë njoftuar në mesin e majit se mbi 20.000 armë dhe pajisje shpërthyese janë dorëzuar nga qytetarët.
Lajme nga vendi
Rreth 25 milionë euro të shpenzuara për import të energjisë elektrike që nga fillimi i vitit 2026
Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI) publikon fakte konkrete, duke marrë parasysh deklaratat e kryeministrit Hristijan Mickoski lidhur me punën e ESM.
Këto të dhëna i demantojnë plotësisht pretendimet dhe dezinformatat që vijnë nga drejtuesit e ESM-së dhe Ministria e Energjetikës.
Vetëm që nga fillimi i vitit 2026, ESM, për të mbuluar nevojat e amvisërive dhe konsumatorëve të vegjël, ka qenë e detyruar të blejë energji elektrike në të paktën dy raste:
– Janar: 104.160 MWh me çmim 119,50 euro/MWh
Gjithsej: 12.447.120 euro
– Shkurt: 94.080 MWh me çmim 126,90 euro/MWh
Gjithsej: 11.938.752 euro
Në total, për vetëm dy muaj janë shpenzuar 24.385.872 euro për import të energjisë elektrike.
Këto shifra tregojnë qartë se ESM nuk ka kapacitet të mjaftueshëm prodhues për të mbuluar nevojat e tregut të rregulluar. Kjo situatë krijon presion të drejtpërdrejtë mbi çmimin e energjisë elektrike për qytetarët.
Sistemi elektroenergjetik po përballet me sfida serioze, ndërsa pasojat e menaxhimit të dobët dhe jo profesional do t’i paguajnë qytetarët përmes faturave më të larta të energjisë.
Gjurmë të grupit rus të hakerëve “Fancy Bear”, të cilin institucionet shtetërore amerikane dhe britanike e lidhin me shërbimin ushtarak të inteligjencës ruse GRU, janë gjetur në adresa elektronike të lidhura me domainet e qeverisë maqedonase, Ushtrisë së Maqedonisë së Veriut dhe Ministrisë së Mbrojtjes, njoftoi grupi i ekspertëve të pavarur ndërkombëtarë për sigurinë kibernetike “Ctrl Alt Intel”.
Në raportin e “Ctrl Alt Intel” thuhet se “Fancy Bear” ka komprometuar me sukses subjekte qeveritare dhe ushtarake në Maqedoninë e Veriut, Ukrainë, Rumani, Bullgari, Greqi dhe Serbi – përfshirë edhe adresa elektronike të lidhura me katër vende anëtare të NATO-s.
“Më 28 shkurt 2024 u njoftua se Maqedonia e Veriut iu bashkua sanksioneve perëndimore kundër Rusisë dhe dërgoi armë dhe pajisje në Ukrainë. Kjo e bën Maqedoninë e Veriut një objektiv të besueshëm, edhe pse me rëndësi më të vogël, për t’u përfshirë në grupin e viktimave të lidhura me shtetet që mbështesin Ukrainën”, thuhet në raport.
Në raport ishte theksuar gjithashtu se një e-mail me domenin gov.mk ishte komprometuar nga grupi rus i hakerëve.
Radio Evropa e Lirë iu drejtua Qeverisë me pyetje nëse posta e saj elektronike ka qenë objekt i hakerimit dhe nëse një sulm i tillë është raportuar në Qendrën Kombëtare për Reagim ndaj Incidenteve Kompjuterike MKD-CIRT.
Përgjigjja e Qeverisë ishte se nuk ka incident zyrtar kibernetik, por vetëm përmendje të adresave të e-mailit që konsiderohen të dhëna publikisht të disponueshme, dhe jo fjalëkalime apo informacione të tjera konfidenciale.
“Në lajmin, përkatësisht raportin, referohen adresa e-maili, por jo kredenciale, të cilat hakerët i mbledhin vazhdimisht (shpesh nga burime publike) për sulme të mundshme në të ardhmen. Në përputhje me këtë, dhe në kuadër të kompetencave të Sekretariatit të Përgjithshëm të Qeverisë, nuk është raportuar incident në CIRT kombëtar. Qeveria ndërmerr aktivitete të vazhdueshme për përmirësimin e sigurisë kibernetike dhe ndjek në mënyrë proaktive të gjitha informacionet”, u përgjigj Qeveria për REL.
Një ditë pasi gjetjet e raportit iu përcollën Qeverisë, pjesa që i referohej një e-maili qeveritar të komprometuar u zhduk nga versioni fillestar i publikuar.
Ben Folland, studiues në organizatën “Ctrl Alt Intel”, shpjegoi për REL se bëhej fjalë për një gabim në publikimin e blogut.
“Maqedonia e Veriut ishte një objektiv i fortë i ‘Fancy Bear’; ata madje regjistruan domenin govmk.com për t’u paraqitur si MK për përdorim në fushata phishing. Nga ditari i viktimave, pamë një objektiv me domenin mail.govmk.com. Ne thamë se kishte një viktimë nga ky domen, megjithëse kjo nuk ishte një viktimë reale nga Maqedonia e Veriut. Ne pamë viktima të MK përmes proxy-ve, diku tjetër në fushatë”, tha Folland.
Megjithatë, në raport mbetën të listuara shtatë adresa, prej të cilave pesë lidhen me Ushtrinë e Maqedonisë së Veriut (mil.mk) dhe dy me Ministrinë e Mbrojtjes (mod.gov.mk). Shpjegimi është se ato janë nxjerrë nga “lista e kontakteve” që u përkasin viktimave reale të atij sulmi.
“Kjo tregon se adresat maqedonase janë nxjerrë nga ‘lista e kontakteve’ të viktimave të tjera reale. Ato vijnë nga Ministria e Mbrojtjes e Greqisë”, sqaroi Folland.
Nga Ministria e Mbrojtjes e Maqedonisë së Veriut thanë se siguria e domaineve të Ministrisë dhe Ushtrisë monitorohet 24 orë në ditë nga specialistë.
“Deri në këtë moment, Ministria e Mbrojtjes dhe Ushtria nuk kanë të dhëna për rrjedhje informacioni nga e-mail-et e tyre. Fakti që janë identifikuar adresa me domainet mil.mk dhe mod.gov.mk nuk do të thotë domosdoshmërisht se ato janë sulmuar. Në tekstin e përmendur nuk përmendet një fushatë konkrete, por vetëm dosje të gjetura të një grupi hakerësh. Si institucione përgjegjëse në këtë fushë, sidomos pas fillimit të luftës në Ukrainë, jemi vazhdimisht subjekt i sulmeve kibernetike (qasje e paautorizuar, phishing, etj.) në përpjekje për të hyrë në të dhëna përkatëse. Për mbrojtje nga këto sulme, punonjësit trajnohen rregullisht së bashku me kolegë nga institucione të tjera shtetërore dhe me ndihmën e vendeve aleate”, thanë nga Ministria e Mbrojtjes.
Nga Ministria e Transformimit Digjital thanë se në adresat e përmendura në raport nuk ka kredenciale të komprometuara apo prova për qasje të paautorizuar në sistemet qeveritare. Ata shpjegojnë se këto adresa shpesh mblidhen nga burime publike ose rrjedhje të mëparshme jo sistematike dhe përdoren për fushata të mundshme phishing në të ardhmen.
“Duke qenë se nuk është konfirmuar incident, nuk janë regjistruar pasoja të drejtpërdrejta në sistemet informative, integritetin e të dhënave apo disponueshmërinë e shërbimeve. Në raport, domainet mil.mk dhe mod.gov.mk shfaqen në kontekstin e ‘vjedhjes së librave të adresave’, që do të thotë se bëhet fjalë për kontakte të nxjerra nga lista adresash, dhe jo për llogari të komprometuara. Megjithatë, të gjitha informacionet relevante nga burime të hapura monitorohen dhe analizohen vazhdimisht si pjesë e monitorimit proaktiv”, thanë nga ministria për REL.
Në raport, “Ctrl Alt Intel” thotë se arriti të qasej në dosjet e serverit të grupit rus të hakerëve në mes të marsit.
Në serverët e grupit janë gjetur më shumë se 2.800 e-mail-e, të nxjerra nga baza qeveritare dhe ushtarake. Janë vjedhur më shumë se 240 sete kredencialesh përdoruesi, përfshirë fjalëkalime dhe kode të autentifikimit me dy faktorë, ndërsa 140 adresa janë ridrejtuar në mënyrë të fshehtë drejt një e-maili të kontrolluar nga sulmuesit.
Më shumë se 11.500 adresa e-maili janë nxjerrë nga adresat e viktimave, duke hartëzuar rrjete të tëra komunikimi, shtoi “Ctrl Alt Intel”.
Nga institucionet evropiane drejt strukturave ushtarake evropiane
Një nga mënyrat e funksionimit të këtij grupi është identifikuar si depërtimi në sisteme përmes të ashtuquajturit spear phishing.
Kjo është një skemë e dërgimit të mesazheve të synuara, ku sulmuesi e përshtat mesazhin që të duket sikur vjen nga një person apo organizatë e besueshme, shpesh duke përdorur të dhëna personale të viktimës.
Qëllimi është të mashtrohet viktima për të shkarkuar një skedar të dëmshëm dhe kështu të sigurohet qasje në sistem, nga ku më pas sulmuesit marrin të dhëna nga serverët e brendshëm.
Sa i përket sulmit ndaj institucioneve shtetërore në Serbi, ekspertët e “Ctrl Alt Intel” identifikuan gjashtë llogari e-maili të komprometuara brenda Ministrisë së Mbrojtjes, si dhe nga një në sistemet e Akademisë Ushtarake dhe Akademisë Ushtarake Mjekësore.
Janë mbledhur 248 kontakte me të cilat këto llogari kishin komunikuar.
“Këto adresa e-maili të Ministrisë së Mbrojtjes së Serbisë janë përdorur për të kontaktuar adresa të tjera, përfshirë disa brenda vetë ministrisë, si dhe struktura ushtarake dhe mbrojtëse evropiane. ‘Fancy Bear’ arriti të nxjerrë lista kontaktesh nga objektivat e saj fillestare në ministri për të marrë këto të dhëna”, shpjegoi Ben Folland.
Ministria e Mbrojtjes e Serbisë nuk iu përgjigj kërkesave të Radios Evropa e Lirë lidhur me këto informacione.
Sulmi kibernetik nuk është raportuar as te Komisioneri për Informacion me Rëndësi Publike dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale, siç kërkon ligji serb.
Në një letër për REL/RL, CERT-i kombëtar i Serbisë, organi qendror përgjegjës për parandalimin dhe reagimin ndaj rreziqeve në sistemet informative, deklaroi gjithashtu se nuk ka informacion për këtë sulm.
Kush qëndron pas grupit rus të hakerëve “Fancy Bear”?
“Fancy Bear” është një grup hakerësh aktiv për të paktën 10 vjet. Ata njihen edhe me emra të tjerë, përfshirë “APT28” ose “Forest Blizzard”, siç quhen në bazat e të dhënave të kompanisë teknologjike Microsoft.
Qendra Kombëtare për Sigurinë Kibernetike e qeverisë britanike vlerëson se “APT28 pothuajse me siguri është pjesë e Drejtorisë Kryesore të Inteligjencës (GRU) të Shtabit të Përgjithshëm të Rusisë”.
Anëtarët e këtij grupi u identifikuan drejtpërdrejt si oficerë të GRU-së në aktakuzën e Departamentit të Drejtësisë së SHBA në vitin 2018 kundër 12 anëtarëve të GRU-së për hakerimin e Komitetit Kombëtar Demokratik, Komitetit Demokratik të Kongresit dhe fushatës presidenciale të Hillary Clinton.
Sipas faqes së Microsoft, ky grup hakerësh rusë zakonisht sulmon qeveri, organizata joqeveritare, kompani IT dhe universitete, ndërsa sulme janë regjistruar në SHBA, Australi, Kanada, Indi, Ukrainë, Izrael dhe Japoni. /rel/
Qeveria e Maqedonisë së Veriut ka shpallur konkurs publik përmes të cilit kërkon kandidatë të interesuar për punësim në këtë institucion shtetëror. Bëhet fjalë për punësimin e dy nëpunësve shtetërorë në Sekretariatin e Përgjithshëm, për pozita që lidhen me prokurimet publike dhe mbështetjen administrative në procedurat qeveritare.
Për pozitën e parë, kërkohet një ekzekutues për vendin e punës: Udhëheqës i Sektorit për realizimin e procedurave për prokurim publik, në kuadër të Sektorit për Prokurime Publike. Për këtë pozitë është paraparë një pagë neto prej 40.248 denarë.
Kandidatët duhet të kenë arsim të lartë në fushën e ekonomisë, biznesit ose drejtësisë, me të paktën katër vite përvojë pune (prej të cilave një pjesë në sektorin publik), ose gjashtë vite përvojë në sektorin privat, përfshirë përvojën udhëheqëse. Gjithashtu, kërkohet provimi i dhënë për menaxhim administrativ, njohja e një gjuhe të huaj dhe certifikata për person për prokurime publike.
Përveç kësaj pozite, kërkohet edhe një bashkëpunëtor i ri për mbështetje profesionale-administrative në Sektorin për dërgimin e materialeve në procedurë qeveritare, me pagë neto prej 31.639 denarë. Për këtë vend pune kërkohet arsim i lartë nga shkencat shoqërore, ndërsa përvoja e punës nuk është e obligueshme.
Përveç plotësimit të pozitave të ndryshme në shkollat fillore, kërkohen persona edhe nëpër komuna, por edhe në institucione si Këshilli Fiskal, Banka Popullore (BP RMV), Kuvendi, Ministria e Transportit, si dhe Drejtoria e të Hyrave Publike (DHP) dhe Ministria e Financave.
Të gjitha konkurset KËTU
“Evropa rrezikon mungesë karburanti”, kreu i Shell paralajmëron krizë energjetike
Rreth 25 milionë euro të shpenzuara për import të energjisë elektrike që nga fillimi i vitit 2026
Institucionet e RMV-së në shënjestër të hakerëve shtetërorë rusë
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
Shkup, panairi i patundshmërive të Dubait! Citi Casa rikthehet në hapësirat e COWORK21 më 31 maj dhe 1 qershor
-
Lajme nga vendi2 months agoRrjeti i madh i dyqaneve për produkte të shtëpisë Comodita Home po rritet akoma më tepër, tash me dyqanin më të madh në Re Mall, Tetovë
-
Sport2 months agoOLIMPIADA DIMËRORE ‘’MILANO CORTINA 2026’’ FILLON MË 6 SHKURT
-
Lajme nga vendi2 months agoVLEN: Me Fetain në krye, nis goditja reale ndaj pasurisë së paligjshme