Lajme nga vendi
Borxhi publik rreth 9 miliardë euro!
Borxhi publik i Maqedonisë do të rritet edhe më tej. Javën e kaluar, Ministria e Financave njoftoi se është përgatitur një Strategji e re Fiskale e Shtetit për periudhën 2025-2029. Nga informacionet e disponueshme thuhet se pritshmëritë e autoriteteve janë që borxhi publik me nivelin prej 66.4 për qind deri në vitin e ri do të ulet në periudhën në vijim. Duke marrë parasysh se Prodhimi i Brendshëm në vitin 2023 ishte 13 miliardë euro, kjo i bie që borxhi do të jetë 8 miliardë e 632 milionë euro, apo afër 9 miliardë euro. Lufta kundër ekonomisë gri dhe rritja e arkëtimit të fondeve buxhetore, pra mbushja e arkës së shtetit, renditen si prioritete të shtetit. “Në vitin 2024 do të arrijë përfundimisht një nivel prej 66.4% dhe në vitet në vijim do të ulet gradualisht si rezultat i konsolidimit gradual fiskal dhe në vitin 2029 do të jetë nën kufirin e përcaktuar prej 60% të Prodhimit të Brendshëm Bruto”, theksohet në strategjinë fiskale.
“Gjithashtu, për të ulur rrezikun e shumës së garancive të lëshuara, përcaktohet një kufi i garancive të lëshuara dhe theksi vihet në projektet që janë të vetëqëndrueshme dhe gjenerojnë të ardhura, mbështesin rritjen ekonomike dhe mundësojnë konkurrencë më të madhe të ekonomisë vendase në suaza afatmesme”, thonë nga Ministria e Financave.
Ministrja e Financave, Gordana Dimitrievska Koçovska pohon se qeveria ka plan për konsolidimin financiar të financave publike dhe zvogëlimin e deficitit buxhetor.
“Qëllimi i politikës fiskale është përmirësimi i stabilitetit makroekonomik dhe mbështetja e aktivitetit ekonomik. Kjo do të arrihet përmes konsolidimit gradual fiskal, përmirësimit të menaxhimit të financave publike dhe mbajtjes së një niveli të lartë të shpenzimeve kapitale. Në të njëjtën kohë, do të vazhdojmë mbështetjen e ekonomisë me investime në projekte infrastrukturore, duke ridizenjuar strukturën e financave publike, e cila do të dominohet nga një nivel i lartë i shpenzimeve kapitale, si dhe forcimin e transparencës dhe llogaridhënies”, shton ajo.
Nga ana tjetër, shteti duhet të kthejë gati tre miliardë euro apo 2.87 miliardë euro në tre vitet e ardhshme, për të shlyer borxhin e marrë në emër të katër eurobondeve. “Politika fiskale nëpërmjet financimit të deficitit buxhetor ka një ndikim të rëndësishëm në nivelin dhe qëndrueshmërinë e borxhit publik. Gjendja e borxhit publik më 31.12.2023 e shprehur në përqindje është 58,26 për qind e PBB-së, e llogaritur sipas parashikimeve të PBB-së të Ministrisë së Financave, ndërsa sipas të dhënave të publikuara për PBB-në e Entit Shtetëror të Statistikave në mars 2024 për tremujorin e katërt të vitit 2023, llogaritja e borxhit publik të shprehur në përqindje është 62.01 për qind e PBB-së. Sipas të dhënave zyrtare të publikuara në ueb faqen e Ministrisë së Finançave për tremujorin e parë të vitit 2024, gjendja e borxhit publik me datën 31.12.2023 e shprehur në përqindje është 62.1 për qind e PBB-së”, theksojnë nga Revizori i Shtetit.
Në periudhën 2025-2028 do të maturohen eurobonot e emetuara, gjë që mund të krijojë pasiguri në efiçencën e shërbimit të borxhit për shkak të rritjes së nevojave financuese të shtetit, thuhet në analizën e Entit të Revizionit apo Auditimit.
Në vitin 2025 duhet të kthehet borxhi prej 500 milion euro me afër 97 milion euro kamata, në vitin 2026 do të kthehen 700 milion euro nga viti 2020 me 154 milion euro kamata, në vitin 2028 do të kthehen 700 milion euro të tjera nga viti 2021 me afër 80 milion euro kamata, dhe në vitin 2027 do të kthehen 500 milion euro me 140 milion euro kamatë nga viti 2023. Revizioni më tej thekson se Buxheti i Republikës së Maqedonisë së Veriut nuk tregon nevojat reale bruto për financimin e shtetit, gjë që çon në zvogëlimin e transparencës dhe paraqitjen jo të plotë të të hyrave dhe shpenzimeve në buxhet.
Auditimi thekson se megjithëse nuk janë tejkaluar ende rregullat fiskale të përcaktuara me Ligjin e Buxhetit, niveli aktual i borxhit publik që i referohet borxhit prej afër 59 për qind si pjesë e PBB-së kërkon menaxhim të kujdesshëm të financave publike në të ardhmen përmes një niveli të qëndrueshëm të borxhit publik dhe një politike fiskale me një nivel të duhur të deficitit buxhetor.
Për të përmirësuar dhe avancuar procesin e shërbimit të borxhit publik, auditimi rekomandoi disa masa që përfshijnë analizën e kuadrit institucional për menaxhimin e borxhit publik për uljen e rrezikut operacional, paraqitjen e saktë të nevojave financiare në Buxhet, aplikimin e analizës së qëndrueshmërisë së borxhit gjatë krijimit të politikës fiskale, duke përcaktuar një metodologji të qartë për llogaritjen dhe analizën e borxhit për paraqitjen e detyrimeve afatgjata dhe afatshkurtra të interesit.
Në planin afatmesëm, politika fiskale parashikon një konsolidim fiskal me faza, ndërkohë që deficiti buxhetor reduktohet në përqindje të PBB-së. Pra, do të merren masa konsoliduese fiskale për të arritur një nivel të moderuar të borxhit.
Ndryshe, borxhi publik sipas definicionit paraqet deficitin e akumuluar buxhetor, ose gjendjen kur harxhimet publike të shtetit në nivel lokal dhe qendror , janë më të larta se të ardhurat shtetërore. Gjithashtu sipas vlerësimeve të Bankës Botërore, shtetet me borxh publik deri në 40 për qind vlerësohen me borxh të ulët, ato me 40 deri 60 për qind të borxhit publik si pjesë e PBB-së si shtete me borxhe të matura, ndërsa shtetet me borxh më të lartë se 60 për qind e PBB-së si shtete me borxhe të larta. (koha.mk)
Lajme nga vendi
58-vjeçari gjendet i vdekur në një hotel në Mavrovë
MPB njofton më datë 27.01.2026 në orën 10:55, në DPB Gostivar është denoncuar se ka një person të vdekur në një hotel në Mavrovë. Ekipi i këqyrjes në prani të prokurorit publik ka kryer këqyrjen në ambientet ndihmëse të hotelit, ku në një nga dhomat e personelit është gjetur i vdekur V.L. (58) nga Ohri. Nga ana e mjekut është konstatuar vdekja pa gjurmë dhune, ndërsa me urdhër të prokurorit publik, trupi është dorëzuar për obduksion.
Lajme nga vendi
“Keqpërdorimi i fotove intime” bëhet vepër penale
Ndryshimet në Kodin Penal, korrigjojnë një padrejtësi të rëndë të kryer nga qeveria e LSDM-së…
Mile Lefkov, deputet i VMRO-DPMNE-së, theksoi se ndryshimet në Kodin Penal nga shtatori 2023, të miratuara nga qeveria e mëparshme, zbutën dënimet për korrupsionin, fshinë dispozitat kryesore për abuzimet në prokurimin publik dhe krijuan kushte për parashkrimin e rasteve të profilit të lartë.
Sot, Parlamenti miratoi Ligjin për Ndryshimet në Kodin Penal, të propozuar nga një grup deputetësh të VMRO-DPMNE-së dhe Koalicionit, me 76 vota “pro”.
– Ky ligj korrigjon një padrejtësi të rëndë të kryer me ndryshimet në Kodin Penal të shtatorit 2023, të miratuara nga qeveria e mëparshme, të cilat zbutën dënimet për korrupsionin, fshinë dispozitat kryesore për abuzimet në prokurimin publik dhe krijuan kushte për vjetërsimin e lëndëve të profilit të lartë – tha Mile Lefkov, deputet i VMRO-DPMNE-së.
Lajme nga vendi
Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria përparojnë bashkëpunimin kufitar
Ministri i Brendshëm, Pançe Toshkovski, ishte nikoqir i homologes shqiptare, Albana Koçiu, me të cilën biseduan dhe sollën disa vendime të rëndësishme për të mirën e të dyja vendeve, thanë ministrat në fjalë. Sipas Toshkovskit dhe Koçiut, këto marrëveshje kanë të bëjnë me drejtim të lehtësimit të qarkullimit sa më të shpejtë të njerëzve, mallrave dhe kapitalit.
“Një nga vendimet më të rëndësishme ka qenë që sezonin para veror të fillojmë ta implementojmë sistemin “One Stop Shop” edhe me Republikën e Shqipërisë, ku ekipet tona janë duke punuar intensivisht, me çka do të mundësohet qarkullimi sa më i shpejtë i njerëzve. Vendimi i dytë ka të bëjë me çështjen e Qendrës për përmirësimin e bashkëpunimit ndërkufitar për ta avancuar, me ç’rast bashkëpunimi operativ mes të dyja vendet do të rritet edhe më shumë. Po ashtu biseduam edhe për mundësinë që pika kufitare Xhepishtë-Trebishtë afër Dibrës, të largohen barrierat e funksionit që ishin gjatë kohës së dimrit, të funksionojnë deri në ora 16:00, ndërsa gjatë verës deri në ora 20:00, të jetë funksional 24 orë.”, – deklaroi Pançe Toshkovski nga MPB.
Sipas Koçiut, ky takim vjen në vazhdën e një bashkëpunimi shumë të mirë mes të dyja vendeve dhe për të dhënë një mesazh të qartë për vullnetin tonë të përbashkët, sipas ministres shqiptare Republika e Shqipërisë dhe ajo e Maqedonisë së Veriut janë partnere strategjike dhe miqësi të vazhdueshme.
“Dy vende të cilat ndajnë një hapësirë të përbashkët të lidhura shumë më shumë në ngjashmëri, sesa në dallime, si dhe dy vende kandidate për Bashkimin Evropian, prandaj kjo hapësirë që ne ndajmë sot, do të jetë një hapësirë evropiane ku mallrat, kapitali dhe njerëzit do të lëvizin pa kufizime. Për këtë arsye, lehtësimi i procedurave për qytetarët, por edhe për biznesin, është jo vetëm diçka e zgjuar, por është diçka edhe shumë praktike të cilën e bëjmë në funksion të së ardhmes sonë të përbashkët.”, – theksoi ministrja e Punëve të Brendshme e Shqipërisë, Albana Koçiu.
Sipas ministres shqiptare, një bashkëpunim i tillë dhe një Qendër e tillë e koordinuar do të krijojë mundësi akoma më të mëdha për të shkurtuar edhe më shumë burokracitë, për të shkurtuar kohën e kalimit në pikat kufitare, por njëkohësisht do të nxisë edhe më shumë shkëmbimin mes të dyja palëve. Ministrja Koçiu theksoi se gjatë vitit të kaluar ka pasur rreth 5 milionë kalime të njerëzve, si dhe 1.8 milion automjete, me çka tregon se Shqipëria, por edhe Liqeni i Ohrit në Maqedoni ende mbeten të pa eksploruar plotësisht.

