Në brifing me gazetarët, kryetari i Kuvendit, Afrim Gashi në lidhje me kërkesën e studentëve që provimi i jurisprudencës të jetë edhe në gjuhën shqipe, tha se Ligji për gjuhët duhet të respektohet dhe të sigurohet dygjuhësia në provim, shkruan Tv21.

Në pyetjen nëse ndonjë nga grupet parlamentare ka dorëzuar iniciativë për interpelancë ndaj ministrit të Drejtësisë, Igor Filkov, ai u përgjigj se deri më tani nuk është dorëzuar një e tillë, por nëse së paku pesë deputetë e paraqesin, ajo do të vihet në rend dite të seancës.

Konfiskimi i rreth 40 tonëve kanabis është goditje serioze ndaj krimit të organizuar dhe një ndër sekuestrimet më të mëdha që kemi parë deri më tani” ka deklaruar zëvendëskryeministri Arben Fetai, duke përshëndetur aksionin e Policisë dhe Prokurorisë.

Sipas Fetait, ky operacion përbën sinjal të qartë se Qeveria është e vendosur të godasë rrënjët e krimit dhe jo vetëm majat e tij. Ai theksoi se kur flitet për dhjetëra tonë drogë, nuk bëhet fjalë për raste të izoluara, por për rrjete të tëra kriminale, të ndërtuara ndër vite.

Zëvendëskryeministri vlerësoi aksionin si mesazh të fortë se koha e paprekshmërisë po mbyllet dhe se shteti po vepron me vendosmëri.

“Shteti e ka për detyrë të mbrojë shëndetin, sigurinë dhe të ardhmen e qytetarëve. Kushdo që është pasuruar duke shkatërruar jetë duhet të dalë përballë drejtësisë,” ka deklaruar Fetai, duke shtuar se ky proces duhet të shkojë deri në fund, ashtu siç është theksuar edhe për çështje të tjera me rëndësi të veçantë për vendin.

Duhanpirja paraqet faktorin e rrezikut për sëmundjet malinje, veçanërisht për kancerin e mushkërive. Faktorë tjerë të rrezikut paraqiten edhe mbipesha, përdorimi I alkoolit, mosaktiviteti fizik dhe ushqimi jo I rregullt. Urologia Vjollca Skenderi, për Tv Koha, thotë se qytetarët të mos anashkalojnë kontrollet preventive dhe të dëgjojnë këshillat e mjekëve.

Neoplazmat malinje apo kanceri, pas sëmundjeve kardiovaskulare, është shkaktari i dytë I vdekjeve në vendin tonë.

Një një raport të Institutit për Shëndet Publik thuhet se gjatë periudhës nga viti 2010 deri në 2024 shkalla e vdekshmërisë ka qenë 180.3 në 100.000 banorë në vitin 2010 deri në 217 në vitin 2024.

Mjekët thonë se Maqedonia e Veriut ndjek trendet botërore kurse shifrat nuk janë enorme. Faktorët që mund të ndikojnë në paraqitjen e kancereve, sipas onkologes Vjollca Skenderi, janë të ndryshme.

“Faktor numër një është faktori I mjedisit jetësor, mandej disa veti si pirja e duhanit, alkooli, mbipesha trupore, gjenetika dhe kur bëhet modifikimi I këtyre faktorëve bëhen ndryshime, qysh në nivelin molekular, qelizor dhe kjo manifestohet me nivelin e karcinomave. 

Advertisement

Sipas onkologes Vjollca Skenderi, në vendin tonë bëhet vetëm skriningu te kanceri i gjirit, me mamografinë te gratë e moshës mbi 40-vjeç dhe për sëmundjet tjera nuk ka skriningje. Mjekët rekomandojnë kontrolle preventive.

“Çdo njeri që është duhanpirës dhe që ka kollë më shumë se dy javë duhet që patjetër të shikojë shëndetin e mushkërive, gjithashtu pacientët që në anamnezën e tyre familjare kanë kancer ytë zorrës duhet ta bëjnë kolonoskopinë dhe atë 10 vjet më herët se sa te anëtari i familjes kur është paraitur kanceri. E njëjta gjë vlen edhe për kancerin e lukthit. Gratë një herë në vit, patjetër duhet ta vizitojnë gjinekologun, meshkujt mbi 50-vjec duhet ta vizitojnë urologun për të matur vlerën e PSA-së për kancerin e prostatës”

Mjekët thonë se në përgjithësi, karcinoma që zë vendin e parë te meshkujt është karcinoma e mushkërive, te gratë është karcinoma e gjirit.

E dyta për nga shpeshtësia te gratë është karcinoma e kollonit kurse te meshkujt ajo e prostatës.

Sipas të dhënave të ISHP-së, numri i përgjithshëm i vdekjeve nga kanceri në vitin 2024 ka qenë 3.958, prej të cilëve 2.325 meshkuj dhe 1.633 gra.

Advertisement

Në 2024 numri I vdekjeve nga kanceri të moshës mbi 65 vjec thuajse është dyfish më I madh nga numri I vdekjeve deri në moshën 64-vjeç.TV KOHA