Lajme nga vendi
Maqedonia e Veriut shpenzon 22 euro për banor gjatë vitit, më së shumti për shëndetësi dhe arsim
Për hulumtim dhe zhvillim në vend mesatarisht në vit shpenzohen rreth 22 euro për kokë banori. Më së shumti për kërkime në shëndetësi dhe arsim, ndërsa më pak për mbrojtje dhe energji.
Sipas të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikave, në vitin 2020 për hulumtim dhe zhvillim në vend janë ndarë gjithsej 2.494.023.000 denarë ose 40.553.219 euro. Prej tyre, pjesa më e madhe – 63,5 për qind janë nga sektori i arsimit të lartë, pasuar nga sektori i biznesit – 25.6 për qind, sektori shtetëror – 9.6 për qind dhe vetëm 1.1 për qind në sektorin privat jofitimprurës.
Shumica e mjeteve financiare për kërkim dhe zhvillim në sektorin e arsimit të lartë ose gjysma janë nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës (MASH), ndërsa në sektorin e biznesit mbi 80 për qind janë nga fondet e veta. Mbi 98 përqind e mjeteve për hulumtim dhe zhvillim në sektorin privat jofitimprurës janë të ardhura nga jashtë.
Pjesa më e madhe e mjeteve për hulumtim dhe zhvillim në sektorin e arsimit të lartë ose gjysma janë nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës (MASH), ndërsa në sektorin afarist mbi 80 për qind janë nga fondet personale. Mbi 98 për qind e e mjeteve për hulumtim dhe zhvillim në sektorin privat jofitimprurës janë me të ardhura nga jashtë.
Është interesante, megjithëse vetëm një e katërta e shpenzimeve të përgjithshme për hulumtim dhe zhvillim janë në sektorin afarist, mbi 40 për qind e kërkimit ose 410 nga gjithsej 1.017 projekte kërkimore të përfunduara dhe të papërfunduara në vitin 2020 janë bërë këtu. Për krahasim, në sektorin e arsimit të lartë janë derdhur pothuajse dy të tretat e fondeve të përgjithshme, por janë vetëm 451 projekte, ose rreth 4 për qind më shumë projekte nga sektori i biznesit.
Më shumë para për hulumtim në shëndetësi – mbi 40 për qind, për bujqësi – 2,5 për qind, ndërsa për mbrojtje – 0,25 për qind
Shikuar nga aspekti socio-ekonomik dhe sektori i ekzekutimit, sipas të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikave, pjesa më e madhe e mjeteve ose 42 për qind shkojnë për sektorin e shëndetësisë.
Për arsimin – 24 për qind, për avancimin e përgjithshëm të njohurive – 7,1 për qind, për prodhimin industrial dhe teknologjinë – 6,9 për qind, për kulturën dhe rekreacionin, religjioni dhe median – 4,1 për qind, për bujqësinë – 2,5 për qind, për sistemet politike dhe sociale, strukturat dhe proceset – 2,49 për qind.
Për mjedisin jetësor janë shpenzuar – 2,2 për qind, për transport, telekomunikacion dhe infrastruktura të tjera – 0,5 për qind, për mbrojtje – 0,25 për qind dhe për energji – 0,23 për qind.
Sektori i biznesit ka bërë më së shumti kërkime në sektorin e shëndetësisë – mbi 70 për qind të mjeteve të përgjithshme, ndërsa të gjitha mjetet nga sektori privat jofitimprurës janë ndarë në fushën e sistemeve, strukturave dhe proceseve politike dhe sociale.
Sektori qeveritar pjesën më të madhe të fondeve ose mbi 55 për qind i ka dedikuar për kërkime në fushën e avancimit të përgjithshëm të njohurive. Shumica e mjeteve për sektorin e arsimit të lartë – 36,5 për qind ishin në fushën e arsimit, ndërsa 31 për qind për shëndetësinë.
Në BE mesatarisht në hulumtimin dhe zhvillim, shtetet shpenzojnë nga 229 euro për kokë banori
Sipas të dhënave të Eurostat-it, planifikimet qeveritare buxhetore për kërkim dhe zhvillim në BE në vitin 2020 arrijnë në 0.77 për qind të BPV-së ose mesatarisht 229.8 euro për kok banori.
Në vitin 2020, planifikimet më të larta kishin Luksemburgu (608 euro për kokë banori), Danimarka (519 euro për person) dhe Gjermania (446.9 euro për kokë banori). Nga ana tjetër, më pak planifikime buxhetore për kërkim dhe zhvillim kanë Rumania (20.5 euro për kokë banori), Bullgaria (20.9 euro) dhe Letonia (41.5 euro për person).
Nga vendet e tjera të rajonit për të cilat Eurostat ka të dhëna, Serbia ka shpenzuar 31 euro për frymë për kërkim dhe zhvillim në vitin 2020, ndërsa në vitin 2021, 32.9 euro, Kroacia ka shpenzuar 96.9 euro në 2020, ndërsa në 2021, 103 euro për frymë për kërkim dhe zhvillimin. Sllovenia ka shpenzuar 116 euro për banor për kërkim dhe zhvillim në vitin 2020 dhe 127 euro në vitin 2021.
Ndarjet e Buxhetit të Qeverisë për hulumtim dhe zhvillimin, sipas metodologjisë së Eurostatit, mbulojnë jo vetëm kërkimin dhe zhvillimin e financuar nga qeveria të kryera në institucionet qeveritare, por edhe kërkimin dhe zhvillimin e financuar nga qeveria në tre sektorët e tjerë kombëtarë (ndërmarrjet e biznesit, jofitimprurëse private organizimi, arsimi i lartë), si dhe jashtë vendit. Të dhënat mblidhen nga autoritetet kombëtare duke përdorur të dhëna të mbledhura nga buxhetet publike
Nuk ka të dhëna të tilla për vendin tonë, por në pyetjen e MIA-s se sa shpenzon vendi për hulumtim dhe zhvillim, nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës janë përgjigjur se shpenzimet e përgjithshme në përqindje të BPV-së në vendin tonë në vitin 2020 kanë qenë 0.38 për qind.
Sipas të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikave, bruto-prodhimi vendor në vitin 2020 ka qenë 655.931 milionë denarë, që do të thotë se shpenzimet e përgjithshme për hulumtim dhe zhvillim në vitin 2020 ishin 2.492 milionë denarë ose 40,4 milionë euro.
Nëse merren të dhënat e fundit nga Regjistrimi i vitit 2021 se popullsia rezidente në vend është 1.836.713 qytetarë, atëherë llogaritjet tregojnë se vendi shpenzon rreth 22 euro për kokë banori në vit për kërkime dhe zhvillim.
Në BE për hulumtim në industri dhe teknologji shpenzohen 10 për qind, në sektorin e shëndetësisë 7,8 për qind, ndërsa për kërkime në hapësirë – 5,6 për qind
Në vitin 2021, planifikimet e përgjithshme buxhetore të Qeverisë për kërkime dhe zhvillim në BE arrijnë në 109,350 milionë euro ose 0.75 për qind të BPV-së ose 244 euro për kokë banori, që është rritje prej 32.5 për qind krahasuar me vitin 2011 kur ka qenë 184 euro për banorë.
Planifikimet më të larta në 2021 ka në Luksemburg (689 euro për person), e përcjellë nga Danimarka (530 euro për person) dhe Gjermania (470.9 euro për person). Nga ana tjetër, vendet e BE-së me planifikimet më të ulëta buxhetore për kërkim dhe zhvillim për person janë Rumania (19 euro për person), Bullgaria (24.1 euro për person), Letonia (44.6 euro për person) dhe Hungaria (59, 8 euro për person).
Të ndara sipas sektorëve, pjesa më e madhe e planifikimeve buxhetore ose mbi gjysma në vitin 2021 në BE janë për avancimin e përgjithshëm të njohurive, nga të cilat 35.9 për qind janë për kërkimin dhe zhvillimin e financuar nga fondet e përgjithshme universitare dhe 17 për qind për avancimin e përgjithshëm të njohurive të financuara nga burime të tjera përveç fondeve universitare.
Vetëm 10.1 për qind e ndarjeve buxhetore për hulumtim dhe zhvillim janë në fushën e prodhimit industrial dhe teknologjisë, 7.8 për qind në sektorin e shëndetësisë dhe 5.6 për qind për kërkim në hapësirë.
Për hulumtim dhe zhvillim në fushën e energjisë janë rreth 4.7 për qind e mjeteve buxhetore të planifikuara për kërkim dhe shkencë në BE, pastaj 3.8 për qind janë në fushën e mbrojtjes, 3.2 për qind për transport dhe telekomunikacion, 3 për qind për bujqësi, 2.6 për qind për mjedisin, 1,9 për qind për sistemet dhe proceset politike dhe sociologjike, 1,8 për qind për kërkimin në vend, 1.5 për qind për arsimin dhe 1.2 për qind për kulturën, rekreacionin, religjion dhe mediat masive.
Ministri për Çështje Evropiane, z. Bekim Sali, u takua me Ambasadorin e Mbretërisë së Suedisë në Republikën e Maqedonisë së Veriut, z. Ola Solstrom.
Në takim u riafirmua partneriteti i shkëlqyer ndërmjet dy vendeve dhe mbështetja e vazhdueshme e Suedisë për rrugëtimin evropian të Maqedonisë së Veriut, si dhe rëndësia e ruajtjes së momentumit pozitiv në politikën e zgjerimit të Bashkimit Evropian.
Ministri Sali theksoi se integrimi evropian mbetet një nga prioritetet kyçe të Qeverisë, me fokus në zbatimin e reformave në fushat themelore, veçanërisht shtetin e së drejtës dhe modernizimin e administratës publike.
Bashkëbiseduesit diskutuan edhe për procesin e aderimit në BE, zhvillimet e fundit në kuadër të Agjendës së Reformave dhe Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, si dhe për rëndësinë e bashkëpunimit rajonal si shtyllë e përparimit drejt Tregut të Përbashkët Rajonal dhe integrimit gradual në Tregun e Vetëm të BE-së.
U theksua kontributi i rëndësishëm i Suedisë në Ballkanin Perëndimor përmes bashkëpunimit reformues 2021–2027, me fokus në demokraci, të drejtat e njeriut, shtetin e së drejtës, barazinë gjinore, zhvillimin e qëndrueshëm mjedisor dhe ekonomik, si dhe ndërtimin e shoqërive paqësore dhe gjithëpërfshirëse.
Në fund, Ministri Sali falënderoi Ambasadorin Solstrom për mbështetjen e vazhdueshme të Suedisë dhe shprehu gatishmërinë për thellimin e bashkëpunimit dypalësh dhe koordinimin e mëtejmë në kuadër të perspektivës evropiane të vendit.
Lajme nga vendi
Dyzetë inspektorë të rinj do të përfshihen në terren që të kontrollohet kush nuk i respekton ligjet
Inspektorati Shtetëror i Tregut do të përforcohet me 40 inspektorë të rinj, të cilët duhet ta kalojnë periudhën e trajnimit dhe në mes të vitit në mënyrë aktive të përfshihen në terren.
Ministri i Ekonomisë dhe Punës, Besar Durmishi thotë se në terren nevojiten inspektorë të cilët do ta kryejnë kontrollin mbi të gjitha shoqatat tregtare me qëllim që të konfirmohet se kush nuk i respekton ligjet.
Siç deklaroi sot, në Inspektoratin e Punës për momentin ka 80 inspektorë, ndërsa në Inspektoratin e Tregut – 120.
“Që në kohën kur këto dy inspektorate, me ndryshimet në ligj, humbën të drejtën për të qenë person juridik dhe u bënë pjesë e Ministrisë së Ekonomisë, unë e informova Qeverinë me kërkesë që të ketë më shumë inspektorë, veçanërisht në Inspektoratin e Tregut, sepse ata mbulojnë të gjithë tregun e brendshëm. Duhet të ketë më shumë inspektorë në këtë Inspektorat në mënyrë që ata të mund ta kryejnë punën e tyre me llogaridhënie dhe që të kemi kontroll më të madh mbi të gjithë tregun e brendshëm dhe mbi të gjithë ata që nuk i respektojnë ligjet”, deklaroi sot Durmishi, i cili mori pjesë në prezantimin e strategjisë kombëtare për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme 2025 – 2030.
Lajme nga vendi
SPB Tetovë me një sërë masash dhe veprimesh në kushte dimërore për rrjedhën e papenguar të qarkullimit në Mavrovë dhe në Kodrën e Diellit
Sektori i Punëve të Brendshme Tetovë po vepron në përputhje me planin vjetor për veprim në kushte dimërore në qendrat rekreative dimërore Mavrovë dhe Kodra e Diellit, por edhe në të gjithë zonën që mbulon.
Sipas SPB tetovë, si vitin e kaluar, ashtu edhe këtë vit në zonat e Mavrovës dhe Kodrës së Diellit vihet në përdorim rrethrrotullimi i lëvizjes së automjeteve me qëllim që të shmanget çdo lloj bllokimi i rrugës. Por, për shkak të disa shoferëve të papërgjegjshëm që nuk e respektojnë këtë rregull, vjen deri te bllokmi i plotë i qarkullimit. Gjithashtu, paraqet problem parkimi i automjeteve pranë rrugës, me çka pamundësohet nga institucionet kompetente pastrimi i plotë i rrugës dhe në ç’mënyrë edhe më tepër vështirësohet qarkullimi rrugor, gjegjësisht në disa segmente rrugore për në Mavrovë nuk ka mundësi për komunikacion dy-drejtimësh.
“Që të mos përsëriten situatat e viteve të kaluara në Mavrovë dhe në Kodrën e Diellit kur SPB Tetovë angazhoi forca shtesë të nëpunësve policorë nga njësitë e tjera policore për rregullimin fizik me lirimin alternativ të automjeteve dhe lirimin e qarkullimit, SPB Tetovë u bën thirrje qytetarëve, që të respektojnë rregullat dhe rregulloret e komunikacionit, të mos i parkojnë automjetet e tyre në rrugë, t’i respektojnë urdhrat e nëpunësve policorë dhe të mos nisen në drejtim të këtyre lokaliteteve pa pajisje adekuate dimërore. Vetëm në këtë mënyrë të gjithë së bashku do të kontribuojmë për një siguri më të madhe në komunikacion. SPB Tetovë i njofton qytetarët se do të angazhohet edhe shërbimet ‘merimangë’ në Tetovë dhe në Gostivar çdo herë kur një automjet do të pengojë qarkullimin, përkatësisht do të tërhiqet dhe do të sanksionohet ligjërisht”, thuhet në kumtesën e SPB Tetovë.
Prej aty informojnmë se para fillimit të sezonit, Seksioni i Parandalimit pranë SPB Tetovë mbajti disa takime me menaxherët dhe pronarët e hoteleve dhe objekteve gastronomike në këto dy lokalitete turistike, me ç’rast u tha që të marrin masa adekuate brenda fushëveprimit të tyre të punës për sigurinë e vizitorëve, por edhe lidhur me sigurimin e numrit të mjaftueshëm të vendparkimeve për klientët e tyre.
Takim i Ministrit Sali me Ambasadorin e Mbretërisë së Suedisë, Solstrom
Dyzetë inspektorë të rinj do të përfshihen në terren që të kontrollohet kush nuk i respekton ligjet
SPB Tetovë me një sërë masash dhe veprimesh në kushte dimërore për rrjedhën e papenguar të qarkullimit në Mavrovë dhe në Kodrën e Diellit
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
You must be logged in to post a comment Login