Lajme nga vendi
Editorial / Varfëria është futur në çdo pore të jetës
Inflacioni i lartë, ndryshimet e çmimeve dhe pamundësia e qeverisë për t’i bërë ballë këtij presioni, ka bërë që qytetarët e Maqedonisë së Veriut të jetojnë në një shtet të varfër me të ardhura tepër të ulëta. Sipas Bankës Botërore, 16.4 % e popullatës në Maqedoninë e Veriut jeton në varfëri ekstreme, ose që kanë të ardhura 5.5 dollarë më pakë në ditë. Më keq se Maqedonia e Veriut janë Shqipëria dhe Kosova me 17.6%, Mali i Zi me 15.6%. dhe Serbia ka një nivel nën 10%. Sipas Bankës Botërore, rritja e çmimeve dhe niveli i lartë i inflacionit mund të rrisin varfërinë në rajonin e Ballkanit, kur shumica e buxhetit të familjeve shkojnë për ushqime.
Kriza dhe varfëria ndjehen çdo ditë e më shumë
Qytetarët e Maqedonisë së Veriut thotë se çdo ditë e ndiejnë koston e lartë të jetesës. Me pagat që marrin apo edhe me pensionet, mezi arrijnë të mbulojnë shpenzimet personale dhe të familjes apo të paguajnë faturat e rrymës. Qytetarët me një rrogë minimale mezi arrijnë të mbijetojnë, duke pasur parasysh se ushqimi është bërë shumë i shtrenjtë, ndërsa pensionistët me pensionin që marrin mezi arrijnë të paguajnë faturat e energjisë elektrike, të ngrohjes dhe të ujit.
Sipas të dhënave të data bazës botërore për koston e jetesës, Numbeo, nga 139 vende, Maqedonia e Veriut renditet në vendin e 188 sa i përket kostos së jetesës. Në indeksin e shpenzimeve të jetesës të Numbeos llogaritet çmimi i banimit, ushqimit, restoranteve dhe fuqisë blerëse. Nga vendet e rajonit, sipas këtij indeksi, vetëm Kosova ka kosto më të lirë të jetesës, duke u renditur në vendin e 134-të.
Ndërkaq, sipas të dhënave të Entit shtetëror të Statistikave, numri i qytetarëve të Maqedonisë së Veriut që jetojnë në varfëri është në rritje. Sipas këtyre të dhënave, më 2020, 452,000 qytetarë kanë jetuar nën kufirin e varfërisë.
Të dhënat e Entit të Statistikave po ashtu vënë në pah se është thelluar hendeku midis të pasurve dhe të varfërve, pasi më 2020 koeficienti për këtë arriti në 31.4, krahasuar me 30.7 sa ishte më 2019.
Mbi 70 milionë banorë, në varfëri ekstreme
Kombet e Bashkuara kanë njoftuar se rritja e çmimeve të ushqimit dhe energjisë ka shtyrë mbi 71 milionë persona në mbarë botën në varfëri që nga fundi i shkurtit kur Rusia nisi luftën ndaj Ukrainës. Në raportin e Programit për Zhvillim i OKB-së (UNDP), i publikuar në korrik, gjithashtu paralajmërohet për rrezikun e trazirave shoqërore në disa vende për shkak të trazirave ekonomike.
Analizat e bëra në 159 shtete në zhvillim tregojnë për rritje të çmimeve të mallrave këtë vit që kanë goditur pjesë të Ballkanit, Afrikës Sub-Sahariane, Azisë dhe vende tjera.
Kostoja e jetesës po çon miliona njerëz në varfëri dhe madje edhe uria po përhapet me shpejtësi marramendëse. Rusia dhe Ukraina së bashku përbëjnë pothuajse çerekun e eksporteve globale të grurit dhe mbi gjysmën e eksporteve të vajit të lulediellit.
Çmimet e energjisë po ashtu janë rritur pas paqartësive lidhur me luftën, por po ashtu për shkak se Rusia ka ndërprerë disa eksporte të naftës dhe gazit. Para luftës, Rusia ishte eksportuesja më e madhe në botë e gazit natyror dhe eksportuesja e dytë e naftës së papërpunuar. Sanksionet perëndimore ndaj Rusisë, që janë vendosur për ta ndëshkuar Moskën për shkak të pushtimit të Ukrainës, kanë përkeqësuar gjithashtu presionet e inflacionit.
Disa shtete janë goditur më së keqi nga inflacioni, tha kjo agjenci e OKB-së, përfshirë Haitin, Argjentinën, Egjiptin, Irakun, Turqinë, Filipinet, Ruandën, Sudanin, Kenian, Shri Lankën dhe Uzbeksitanin. Në shtetet si Afganistani, Etiopia, Mali, Nigeria dhe Jemeni, ndikimi i inflacionit është më i madh, për shkak se këto shtete veçse kanë nivele të larta të varfërisë.
Varfëria ka prekur në palcë çdo pikë të jetës
Varfëria është futur në çdo pore të jetës. Fatkeqësisht në Maqedoninë e Veritu qytetarët janë të varfër për bukë, të varfër për ajër të pastër, të varfër për drejtësi, të varfër për energji. Varfëri ka nëpër dyqane dhe pensionistët e numërojnë çdo qindarkë dhe bredhin nga një supermarket në tjetrin duke blerë atë produkt që është ndoshta 2-3 denarë më i lirë. Për shkak të varfërisë, rrugët janë me gropa, e fatkeqësisht varfëria vjen edhe për shkak të punëtorëve të paaftë, për shkak të menaxhimit të papaftë, për shkak të varfërisë në dije e aftësi.
Varfëria është futur në arsim dhe për fat të keq, shpesh gjen personel të paarsimuar dhe të paaftë që pret të jenë ndërtuesit e ardhshëm të kësaj shoqërie dhe të aftët largohen me këmbëngulje.
Fatkeqësisht varfëria është bërë arti i të jetuarit në Ballkan. Mënyra se si mbijetojnë qytetarët dita-ditës dhe rregullojnë muajt është një art i vërtetë, një temë analize dhe diskutimi i gjerë. Fatkeqësisht populli i Ballkanit është bërë konsumatori më i madh i barërave qetësues.
Populli është ngopur me varfërinë dhe është e trishtueshme kur shpresa vdes ngadalë dhe populli po bëhet i varfër edhe për shpresë!
Qeveria të marrë masa urgjente
Qeveria e Maqedonisë së Veriut duhet që sa më shpejt të aplikoj zgjidhje në interes të qytetarëve. Një prej tyre që shihet si opsion, e që u hodh si ide ditëve të fundit është taksa më të larta për të pasurit. Por edhe kjo zgjidhje është “thikë me dy tehe” sepse mund të ulë investimet, mund të mbesin shumë njerëz pa punë dhe mund të mbyllen kompani. Megjithatë, shteti duhet të mendojë për zgjidhjen më pak të dhimbshme e në të mirë të qytetarëve.
Më e rëndësishmja në mirëqenien ekonomike është që qeveria të mbetet fort e angazhuar për të luftuar korrupsionin dhe ekonominë joformale. Në të kundërtën, rezultatet e krizës së luftës së Rusisë në Ukrainë do të rrisë edhe më shumë shkallën e varfërisë për shkak të shtrenjtimit të produkteve ushqimore dhe të energjisë.
Fatkeqësisht nuk ka vesh për të dëgjuar kërkesat e sindikalistëve të cilët kërkojnë një rritje lineare të pagave për 2800 denarë. Andaj, revoltën të rinjtë po e shfaqin duke ikur nga vendi, kurse më të moshuarit po heshtin nga frika se mund të humbasin edhe atë qe e kanë./Zhurnal.mk/
Ambasadori i BE-së Michalis Rokas sot qëndroi në Komunën e Bogovinës, ku u njoftua nga afër me këshilltarët, kryetarin e këshillit dhe kryetarin e Komunës së Bogovinës, Feti Abazin. Ambasadori Rokas tha se është mëse i lumtur të gjendet në Komunën e Bogovinës dhe se kanë biseduar shumë tema me kryetarin e ri të Komunës të cilit i ka uruar edhe marrjen e postit si i pari i komunës. Rokas tha se ka paraparë edhe takime të shumëta me grupe të ndryshme të banorëve të Bogovinës me të cilët do të diskutojë edhe rëndësinë e integrimit të Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian, por edhe të shohë nga afër investimet që janë bërë me fondet e BE-së.
Deklarat – Michalis Rokas – Ambasador i BE-së në Maqedoni të Veriut
“Është shumë me rëndësi, që të takohemi dhe të angazhohemi me qytetarët. Sot gjatë ditës do të takohemi me qytetarët. Do të kem një debat me popullatën lokale këtu me vendasit. Për të pasur një takim shumë të hapur me integrimin e vendit në BE, për shkak se duam të potencojmë disa mesazhe shumë të rëndësishme, faktikisht kontributi që BE-ja e jep për vendin. Pastaj gjithashtu agjenda reformuese dhe reformat që burojnë nga kjo agjendë. Gjithashtu dëshira jonë si Bashkim Europian me qëllim që ta përshpejtojmë proçesin anëtarësimit të vendeve në BE dhe gjithashtu të sigurojmë se reformat e duhura do të implementohen së shpejti nga Maqedeonia e Veriut që sa më shpejtë e njëjta të bëhet pjesë e familjes tonë të madhe evropiane”.
Kryetari i Komunës së Bogovinës, Feti Abazi tha se ndihet i privilegjuar të jetë nikoqir i Ambasadorit të BE-së Michail Rokas, duke thënë se gjatë takimit nuk kanë munguar as bisedat për problmet dhe projektet konkrete të komunës me të cilën ai udhëheq.
Deklarat – Feti Abazi – Kryetar i Komunës së Bogovinës
Ambasadori i BE-së Michalis Rokas sot qëndroi gjatë gjithë ditës në Komunë të Bogovinës ku përveç takimeve zyrtare në hapësirat e Komunës ka zhvilluar edhe takime të tjera me grupe të ndryshme të qytetarëve.
Qytetarët e Maqedonisë së Veriut, menzi presin që vendi të anëtarësohet në familjen e madhe të Bashkimit Europian, duke shpresuar në rritje të standartit të jetësës, ekonomisë, sigurisë dhe drejtësisë.
Por krejt çka po marrin prap janë deklarata retorike për pëfitim të poenëve politik ditor! Qeveria e re erdhi me premtimin se do të plotësohet kushti i Komisionit Evropian, pra që ndryshimet kushtetuese do të ndodhin dhe se vendi do të hapëroj drejt BE-së por deri më tani nuk është lëvizur fare në këtë aspekt.
Qeveria e Maqedonisë së Veriut thotë se është pajtuar që ndryshimet kushtetuese të ndodhin, por kërkon garanca që nuk do të ketë kushtëzime tjera. Bullgaria siç duket nuk e ka me nxitim dhe nuk po e flet atë që Hristjan Mickoski dëshiron ta ndëgjojë! E kjo ka shkaktuar ngecje në integrimin e Maqedonisë!
Në pyetjen e Televizionit Koha, se çfarë tjetër mund të bëj Brukseli që të bind udhëheqësit e Maqedonisë së Veriut që të lëvizin përpara drejtë integrimit, Ambasadori i BE-së në RMV, Michail Rokas tha se të gjithë liderët e BE-së që kanë qenë këtu, kanë bërë apele, i kanë sguruar dhe u kanë ofruar mbështetje politikanëve të Maqedonisë për ndryshimet kushtetuese dhe plotësimin e kushteve të tjera. Ai shtoi se pozicioni i BE-së është i qartë, se duhet me patjetër të implementohen kërkesat e tyre, që janë ndryshimet kushtetuese, pa të cilat vendi nuk mund të ec përara.
“Liderët europian të cilët së fundmi e kanë vizituar vendin, ata kanë pasur një mesazh të përbashkët, dera është e hapur dhe Maqedonia e Veriut e ka vendin në familjen europiane. Pra ne jemi gati dhe u kemi ofruar mbështetje në çfarëdo ngritje të besimit, nevojat që të pasojnë, dhe çfarëdo do mase ose ideje që do të vijoj me qëllim që të hapim negociatat. Pozicioni i BE-së është shumë i qartë, daton që nga viti 2022, dhe angazhimin që shteti e ka marr duhet patjetër që të implementohet”
Nga ana tjetër, në mungesë të hapava konkret të krerëve të shtetit për sa i përket integrimit në BE, qytetarët po ndërmarrin masa vetë! Qindra qytetarë presin çdo ditë para ambasadave të vendeve europiane, duke shpresuar për jetë më të mirë jashtë Maqedonisë së Veriut. Vetëm në rajonin e Tetovës, pas përfundimit të gjysmëvjetorit të parë, 120 nxënës kërkuan fletshpërngulje nga shkollat fillore, për të bërë bashkimin familjar me prindërit e tyre që tashmë jetonin në mërgim. Ndërkaq, secilin vit kemi shumë e më shumë persona që migrojnë dhe shifrat janë frikshëm në rritje. Se a po bëhet qëllimisht ky ngërç i integrimit që të shtyejn qytetarët e sidmos shqiptarët drejt migrimit, mbetet që ta komentin ju shikues të nderuar!
Kryetari i LSM-së, Slobodan Trendafilov, ka drejtuar akuza të ashpra se po ndiqet. Jo vetëm ai personalisht por edhe fëmijtë e tij.
Sipas tij, Deputetja e VMRO-DPMNE-së, Dafina Stojanoska, ka publikuar në mënyrë të jashtëligjshme një video-xhirim ku shihen fëmijtë e tij të mitur.
Videoja shtë publikuar gjatë bllokimit të Kuvendit nga ana e LSM-së ku kërkohej rritja e pagave. Në videon që e ka shpërndarë Stojanoska shihet se si Trendafilovi dhe fëmijtë e tij, hyjnë në automjet.
Kreu I LSM-së ka kërkuar nga MPB-ja që të konstatojë se kush e ka bërë xhirimin dhe t`i merret imuniteti deputetes Stojanoska.
SLOBODAN TRENDAFILOV – LSM
“Pyes Ministrin e Brendshëm? A e ndjekin shërbimet Kryetarin e LSM-së dhe nëse ia xhirojnë fëmijët. A janë individë dhe nëse po menjëherë të arrestohen. I bëj thirrje Prokurorit Publik të dëshmojë se drejtësia është e njëjtë për të gjithë. Në një shtet normal deputetja do të ishte në burg”
Derisa për të enjten LSM-ja vazhdon protestat me bllokimin e Odës Ekonomike, VMRO-DPMNE-ja ka reaguar se protestat e LSM-së kanë dështuar duke I quajtur protesta me prapavijë politike.
Përmes një komunikate thonë se Trendafilovi rrejshëm paraqitet si viktimë duke rikujtuar se vetë ka pranuar se ka pagë prej 57.000 denarëve dhe automjet zyrtar.
ROKAS NË BOGOVINË, TAKON KËSHILLTARËT DHE KRYETARIN E KOMUNËS
SHUMË FJALË, PAK VEPRA – MAQEDONIA SA AFËR AQ LARG BE-së
TRENDAFILOV: PO NDIQEM – KEQPËRDOREN FËMIJTË!
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
You must be logged in to post a comment Login