Lajme nga vendi
Editorial / Varfëria është futur në çdo pore të jetës
Inflacioni i lartë, ndryshimet e çmimeve dhe pamundësia e qeverisë për t’i bërë ballë këtij presioni, ka bërë që qytetarët e Maqedonisë së Veriut të jetojnë në një shtet të varfër me të ardhura tepër të ulëta. Sipas Bankës Botërore, 16.4 % e popullatës në Maqedoninë e Veriut jeton në varfëri ekstreme, ose që kanë të ardhura 5.5 dollarë më pakë në ditë. Më keq se Maqedonia e Veriut janë Shqipëria dhe Kosova me 17.6%, Mali i Zi me 15.6%. dhe Serbia ka një nivel nën 10%. Sipas Bankës Botërore, rritja e çmimeve dhe niveli i lartë i inflacionit mund të rrisin varfërinë në rajonin e Ballkanit, kur shumica e buxhetit të familjeve shkojnë për ushqime.
Kriza dhe varfëria ndjehen çdo ditë e më shumë
Qytetarët e Maqedonisë së Veriut thotë se çdo ditë e ndiejnë koston e lartë të jetesës. Me pagat që marrin apo edhe me pensionet, mezi arrijnë të mbulojnë shpenzimet personale dhe të familjes apo të paguajnë faturat e rrymës. Qytetarët me një rrogë minimale mezi arrijnë të mbijetojnë, duke pasur parasysh se ushqimi është bërë shumë i shtrenjtë, ndërsa pensionistët me pensionin që marrin mezi arrijnë të paguajnë faturat e energjisë elektrike, të ngrohjes dhe të ujit.
Sipas të dhënave të data bazës botërore për koston e jetesës, Numbeo, nga 139 vende, Maqedonia e Veriut renditet në vendin e 188 sa i përket kostos së jetesës. Në indeksin e shpenzimeve të jetesës të Numbeos llogaritet çmimi i banimit, ushqimit, restoranteve dhe fuqisë blerëse. Nga vendet e rajonit, sipas këtij indeksi, vetëm Kosova ka kosto më të lirë të jetesës, duke u renditur në vendin e 134-të.
Ndërkaq, sipas të dhënave të Entit shtetëror të Statistikave, numri i qytetarëve të Maqedonisë së Veriut që jetojnë në varfëri është në rritje. Sipas këtyre të dhënave, më 2020, 452,000 qytetarë kanë jetuar nën kufirin e varfërisë.
Të dhënat e Entit të Statistikave po ashtu vënë në pah se është thelluar hendeku midis të pasurve dhe të varfërve, pasi më 2020 koeficienti për këtë arriti në 31.4, krahasuar me 30.7 sa ishte më 2019.
Mbi 70 milionë banorë, në varfëri ekstreme
Kombet e Bashkuara kanë njoftuar se rritja e çmimeve të ushqimit dhe energjisë ka shtyrë mbi 71 milionë persona në mbarë botën në varfëri që nga fundi i shkurtit kur Rusia nisi luftën ndaj Ukrainës. Në raportin e Programit për Zhvillim i OKB-së (UNDP), i publikuar në korrik, gjithashtu paralajmërohet për rrezikun e trazirave shoqërore në disa vende për shkak të trazirave ekonomike.
Analizat e bëra në 159 shtete në zhvillim tregojnë për rritje të çmimeve të mallrave këtë vit që kanë goditur pjesë të Ballkanit, Afrikës Sub-Sahariane, Azisë dhe vende tjera.
Kostoja e jetesës po çon miliona njerëz në varfëri dhe madje edhe uria po përhapet me shpejtësi marramendëse. Rusia dhe Ukraina së bashku përbëjnë pothuajse çerekun e eksporteve globale të grurit dhe mbi gjysmën e eksporteve të vajit të lulediellit.
Çmimet e energjisë po ashtu janë rritur pas paqartësive lidhur me luftën, por po ashtu për shkak se Rusia ka ndërprerë disa eksporte të naftës dhe gazit. Para luftës, Rusia ishte eksportuesja më e madhe në botë e gazit natyror dhe eksportuesja e dytë e naftës së papërpunuar. Sanksionet perëndimore ndaj Rusisë, që janë vendosur për ta ndëshkuar Moskën për shkak të pushtimit të Ukrainës, kanë përkeqësuar gjithashtu presionet e inflacionit.
Disa shtete janë goditur më së keqi nga inflacioni, tha kjo agjenci e OKB-së, përfshirë Haitin, Argjentinën, Egjiptin, Irakun, Turqinë, Filipinet, Ruandën, Sudanin, Kenian, Shri Lankën dhe Uzbeksitanin. Në shtetet si Afganistani, Etiopia, Mali, Nigeria dhe Jemeni, ndikimi i inflacionit është më i madh, për shkak se këto shtete veçse kanë nivele të larta të varfërisë.
Varfëria ka prekur në palcë çdo pikë të jetës
Varfëria është futur në çdo pore të jetës. Fatkeqësisht në Maqedoninë e Veritu qytetarët janë të varfër për bukë, të varfër për ajër të pastër, të varfër për drejtësi, të varfër për energji. Varfëri ka nëpër dyqane dhe pensionistët e numërojnë çdo qindarkë dhe bredhin nga një supermarket në tjetrin duke blerë atë produkt që është ndoshta 2-3 denarë më i lirë. Për shkak të varfërisë, rrugët janë me gropa, e fatkeqësisht varfëria vjen edhe për shkak të punëtorëve të paaftë, për shkak të menaxhimit të papaftë, për shkak të varfërisë në dije e aftësi.
Varfëria është futur në arsim dhe për fat të keq, shpesh gjen personel të paarsimuar dhe të paaftë që pret të jenë ndërtuesit e ardhshëm të kësaj shoqërie dhe të aftët largohen me këmbëngulje.
Fatkeqësisht varfëria është bërë arti i të jetuarit në Ballkan. Mënyra se si mbijetojnë qytetarët dita-ditës dhe rregullojnë muajt është një art i vërtetë, një temë analize dhe diskutimi i gjerë. Fatkeqësisht populli i Ballkanit është bërë konsumatori më i madh i barërave qetësues.
Populli është ngopur me varfërinë dhe është e trishtueshme kur shpresa vdes ngadalë dhe populli po bëhet i varfër edhe për shpresë!
Qeveria të marrë masa urgjente
Qeveria e Maqedonisë së Veriut duhet që sa më shpejt të aplikoj zgjidhje në interes të qytetarëve. Një prej tyre që shihet si opsion, e që u hodh si ide ditëve të fundit është taksa më të larta për të pasurit. Por edhe kjo zgjidhje është “thikë me dy tehe” sepse mund të ulë investimet, mund të mbesin shumë njerëz pa punë dhe mund të mbyllen kompani. Megjithatë, shteti duhet të mendojë për zgjidhjen më pak të dhimbshme e në të mirë të qytetarëve.
Më e rëndësishmja në mirëqenien ekonomike është që qeveria të mbetet fort e angazhuar për të luftuar korrupsionin dhe ekonominë joformale. Në të kundërtën, rezultatet e krizës së luftës së Rusisë në Ukrainë do të rrisë edhe më shumë shkallën e varfërisë për shkak të shtrenjtimit të produkteve ushqimore dhe të energjisë.
Fatkeqësisht nuk ka vesh për të dëgjuar kërkesat e sindikalistëve të cilët kërkojnë një rritje lineare të pagave për 2800 denarë. Andaj, revoltën të rinjtë po e shfaqin duke ikur nga vendi, kurse më të moshuarit po heshtin nga frika se mund të humbasin edhe atë qe e kanë./Zhurnal.mk/
Lajme nga vendi
Abuzimi seksual dhe shantazhi ndaj të miturës – Zgjerohet hetimi, mbi 15 persona të dyshuar, u zhvatën me mijëra euro!
Ekskluzivisht detaje të reja nga hetimi mbi abuzimin seksual dhe kushtëzimin e së miturës nga një fshat i Komunës së Likovës.
Sipas informacioneve të siguruara në rrugë jo zyrtare, dje dhe sot janë ftuar edhe persona të tjerë në biseda informative mbi dyshimet për përfshirje në abuzim seksual ose kushtëzim për favore financiare. Identiteti i tyre për redaksinë tonë është i njohur, por nuk do të zbulohet për shkak të rëndësisë së hetimit dhe kujdesit ndaj sekretit hetimor.
Burimet tona bëjnë të ditur se vajza është kushtëzuar me para për disa muaj rresht. Bazë për këtë kusht kanë qenë disa fotografi eksplicite të saj. Nga ajo janë zhvatur disa mijëra euro, ndërsa paratë e mitura i ka siguruar nëpër njerëz me arsyetime të ndryshme.
Në rrethana anonime kemi mësuar se një tentativë për kushtëzim ka pasur edhe ndaj një familjareje të saj, por burimet e njëjta shtojnë se tentativa e të dyshuarve nuk ka qenë e suksesshme.
Aktualisht në biseda janë marrë 5 persona. Dy prej tyre janë nën dyshime për kushtëzim, ndërsa të tjerët për abuzim seksual me të miturën. Procedura hetimore sipas Ministrisë së Brendshme është zgjeruar nëpër disa sektorë, me qëllim vërtetimin e veprave penale dhe saktësimin e veprimeve për çdo të dyshuar.
Ditë më parë Ministria e Brendshme konfirmoi se rastin, duke potencuar se denoncimi ka ardhur nga personi me inicialet S.J që mësohet të jetë prindi i së miturës.
Pas dokumentimit të rastit, policia pritet që dosjen t’ia dorëzon Prokurorisë Publike në Kumanovë nga ku pritet edhe caktimi i masave të kujdesit për disa persona. Sipas Kodit Penal për veprat penale cenim apo kushtëzim me para ose favore seksuale parashikohet burg deri në 10 vjet. Dënim edhe më i madh parashikohet kur vepra kryhet nga një grup i personave. / Alsat.mk
Lajme nga vendi
Më 1 shkurt do të fillojë zbatimi i sistemit “Qyteti i Sigurt”, MPB vendos kamera përgjatë korridoreve 8 dhe 10
Edhe më pak se një muaj na ndan nga zbatimi i plotë i sistemit “Qyteti i Sigurt”. Autoritetet e MPB-së aktualisht janë duke punuar në miratimin e disa akteve ligjore dhe në përditësimin e sistemit me të dhëna të sakta, ndërkohë që po vendosen edhe kamera të tjera të sigurisë përgjatë korridoreve 8 dhe 10. Këto kamera, sipas autoriteteve të MPB-së, së shpejti do të vihen në funksion për fazën e testimit, ndërsa pas përfundimit të testimit dhe miratimit të akteve ligjore, më 1 shkurt do të fillojë zbatimi i plotë i sistemit “Qyteti i Sigurt” në të gjithë territorin e vendit, bëjnë të ditur nga MPB.
“Aktualisht, sistemi “Qyteti i Sigurt” funksionon në territorin e qytetit të Shkupit, ndërsa së shpejti planifikohet aktivizimi i tij edhe në Kumanovë dhe Tetovë. Pajisjet tashmë janë të vendosura edhe në korridoret 8 dhe 10 dhe në çdo moment pritet të fillojë detektimi i shkeljeve në trafik edhe atje. Gjatë vitit 2026 është paraparë që sistemi të fillojë të funksionojë në të gjithë territorin e shtetit. Tani ndodhemi në një periudhë testuese, gjatë së cilës qytetarët marrin vetëm paralajmërim për shkeljen e trafikut të kryer. Është paraparë që nga data 01.02.2026 sistemi të funksionojë plotësisht dhe të fillojë sanksionimi i qytetarëve që kryejnë shkelje të evidentuara nga kamerat.”, – deklaroi zëdhënësi i MPB-së, Goce Andreevski.
Periudha e deritanishme e testimit të sistemit “Qyteti i Sigurt” ka treguar rezultate të shkëlqyera. Sipas autoriteteve, qytetarët nga dita në ditë kanë përmirësuar sjelljen dhe mënyrën e vozitjes në rrugët e vendit, duke u treguar më të përgjegjshëm dhe duke respektuar rregullat e komunikacionit. Gjatë zbatimit të këtij sistemi parashihet të ketë një tolerancë të vogël të shpejtësisë, por kjo tolerancë do të vlejë vetëm për tejkalime minimale dhe nuk do të përjashtojë përgjegjësinë penale apo administrative për shkeljet që mund të shkaktojnë rrezik në komunikacion. Përfaqësuesit e MPB-së vlerësojnë se përmes këtij sistemi do të rritet siguria e qytetarëve në komunikacion dhe do të ulet ndjeshëm numri i aksidenteve të rënda në trafik me pasoja fatale.
Sipas statistikave botërore, kur një automjet lëviz me shpejtësi prej 60 kilometrash në orë, shanset për mbijetesë të një personi të aksidentuar janë minimale; nga 10 persona, mesatarisht mbijetojnë vetëm dy, ndërkaq, kur shpejtësia e automjetit është 30 kilometra në orë, në raste të tilla mund të mbijetojnë deri në tetë persona të aksidentuar në trafik.
Lajme nga vendi
Hyrja e bankës serbe Alta në Maqedoni, kërkohen hetime, përmenden lidhje dhe emra
Ekipi Antikorrupsion i LSDM-së ka dalë sot me akuza të reja lidhur me hyrjen e grupit serb ALTA në tregun bankar të Maqedonisë së Veriut, duke u fokusuar këtë herë në emra të caktuar dhe lidhje të dyshuara me struktura afër VMRO-DPMNE-së.
Sipas LSDM-së, në pozitat menaxheriale dhe në bordet mbikëqyrëse të bankës janë emëruar persona me lidhje politike dhe biznesi nga konteksti politik vendas, dhe ata kërkuan që institucionet të hapin një hetim mbi marrjen e bankës dhe origjinën e kapitalit.
Në konferencën për shtyp, partia përmendi emra si Lidiya Nedelkova në ekipin menaxherial, Stevço Jolakoski në bordin mbikëqyrës, si dhe Marjan Zakev, duke e lidhur me struktura biznesi të mëparshme që kanë qenë objekt i debatit publik. Gjithashtu, LSDM përmendi Majan Kadievska-Vojnoviq si anëtare të bordit drejtues, duke e paraqitur këtë si një “rreze X” për mënyrën se si një institucion financiar lidhet me rrjetet politike.
Akuzat vijnë në një kohë kur marrja e bankës është formalizuar tashmë si procedurë. Banka Industriale a.d. Bitola më 12 Dhjetor 2025 mori zyrtarisht emrin ALTA Banka AD Bitola, ndërsa raportet publike tregojnë se akvizicioni është finalizuar në Tetor 2025, me shumicën dominuese të kapitalit tek pronari i ri dhe subjektet e lidhura. Në atë periudhë, LSDM kishte ngritur tashmë dyshime për pastrim parash dhe kishte dërguar pyetje te Banka Popullore, duke iu referuar masave evropiane ndaj kompanive të lidhura me kontekstin e Addiko Bank dhe raporteve mediatike mbi kontrolle dhe rreziqe.
Nga ana tjetër, ALTA Banka AD Bitola reagoi duke e cilësuar lajmin si të pavërtetë dhe manipulues, kërkoi falje publike dhe paralajmëroi hapa ligjorë. Sipas bankës, akvizicioni është realizuar me aprovime rregullatore, dhe këto akuza dëmtojnë reputacionin e institucionit dhe besimin në sistemin financiar.
Debati politik nuk ndalet vetëm te deklaratat institucionale. LSDM drejton pyetjen edhe tek kryeministri Hristijan Mickoski, duke kërkuar të sqarojë nëse ka llogari në bankë dhe nëse zyrtarë ose bashkëpunëtorë të afërt kanë investime në struktura financiare në Serbi të lidhura me rrethin afër SNS. Ndërkohë, debati zhvendoset në zonën më të ndjeshme: besimi në kontrollet, transparenca e pronësisë dhe kufiri mes politikës dhe sektorit bankar.(INA)
-
Lajme nga vendi1 month agoNdryshime partiake në Maqedoninë e Veriut, por me udhëheqës të vjetër
-
Lajme nga rajoni2 months agoFilm ndërkombëtar për Reçakun dhe luftën në Kosovë, pjesë e kastit edhe legjenda e kinemasë Robert De Niro
-
Sport2 months agoSHQIPËRIA SIGUROI NJË VEND NË PLAY OFF PËR BOTËRORIN 2026


You must be logged in to post a comment Login