Connect with us

Lajme nga vendi

Ndihma për fëmijët e porsalindur në Maqedoni, e pamjaftueshme

Published

on

Për Linda Iseni Kokën, e cila sapo ka lindur foshnjën e saj të parë, 5 mijë denarë (80 euro) në muaj që i merr ndihmë nga shteti maqedon, nuk mjaftojnë për të mbuluar as shpenzimet javore.

“Ato 5 mijë denarë harxhohen menjëherë. Nëse bëjmë një përllogaritje të shpejtë, 5 mijë denarë shkojnë për vitamina, qumësht… për gjërat që ka nevojë një foshnje e porsalindur dhe për një javë, më e shumta për dy – këto mjete më nuk i ke”, thotë ajo për Radion Evropa e Lirë.

Në Maqedoninë e Veriut ndihma e shtetit për fëmijën e parë është 5 mijë denarë. Kjo shumë jepet vetëm një herë.

Linda ka punuar pa kontratë të përhershme pune, rrjedhimisht nuk ka të drejtë në shfrytëzimin e pushimit me pagesë, andaj, siç thotë ajo, është e detyruar që krahas përkujdesjes për foshnjën e saj, të mendojë për një punë me orar të shkurtuar, në mënyrë që të mund të përballojë shpenzimet për foshnjën.

“Si nënë e re më duhet të rrisë djalin tim të vogël dhe njëkohësisht të mendoj për një punë, pasi shpenzimet janë të papërballueshme”, thotë ajo.

Advertisement

Edhe Mirosllava Simonovka, po ashtu nënë e një foshnjeje, thotë për Radion Evropa e Lirë se ndihma e shtetit për nënat është e vogël dhe se kjo e bën që të mendojë nëse do të sjellë në jetë edhe një fëmijë tjetër.

“Për të dalë nga spitali një palë rrobe me të cilat do ta vishni foshnjën tuaj kushtojnë 1 mijë denarë , pakoja e qumështit pluhur [nëse nëna nuk është gjidhënëse] kushton nga 1 mijë deri 1.400 denarë, vitaminat për zhvillimin e kockave të foshnjës kushtojnë 1 mijë denarë, dhe shto këtu dhe pecetat. Pra, ende pa dalë nga spitali pas lindjes, ju keni shpenzuar ato 5 mijë denarët”, thotë ajo.

Sipas saj, në këtë kohë krize, krevati dhe karroca për fëmijë konsiderohen luks, pasi shpenzimet për to tejkalojnë shumën prej 500 eurosh.

Me Ligjin e ri për mbrojtje të fëmijëve, i cili ka hyrë në fuqi në mars të vitit 2020, parashihet ndihmë e njëhershme për çdo fëmijë të lindur. Për fëmijën e parë ndihma është 5 mijë denarë (80 euro), për fëmijën e dytë është 20 mijë denarë (320 euro), ndërsa për fëmijën e tretë 60 mijë denarë (960 euro).

Përveç ndihmës së ulët financiare, lehonat ankohen edhe për vonesa në pagesën e pushimit të lehonisë.

Advertisement

Në bazë të Ligji për marrëdhënie pune, njëri nga dy prindërit ka të drejtë të marrë pushimin e lehonisë për nëntë muaj. Këto mjete i paguan Fondi për Sigurime Shëndetësore. Prindi merr 80 për qind të pagës që ka për nëntë muaj.

Ivana Ramadanova, nënë e një foshnje katër muajshe, thotë për Radion Evropën e Lirë se në kohën kur në familje vjen një anëtar i ri, vonesa e pagesës së pushimit të lehonisë paraqet barrë të rëndë për buxhetin e familjes.

“Paratë nga pushimi i lehonisë më vijnë çdo muaj në data të ndryshme. Për muajin qershor pagesa u realizua më 5 gusht, me arsyetimin se ishte ditë feste”, tregon ajo.

Sipas saj, është shumë e rëndësishme që këto pagesa të mos vonohen “dhe më rëndësishmja këto mjete të lëshohen në të njëjtën datë për të gjitha lehonat”, për shkak që siç thotë Ivana, ka nëna që varen nga këto të ardhura.

Nga Fondi për Sigurime Shëndetësore thonë se ky institucion nuk është punëdhënësi, dhe se nuk është i obliguar që paratë t’i lëshojë në të njëjtën datë për të gjitha lehonat.

Advertisement

Ata thonë se pagesa bëhet në varësi se kur është deponuar dokumentacioni.

“Thelbësore mbetet që me kohë të deponohet dokumentacioni i plotë. Vetë procesi për kontrollin dhe përpunimin e të dhënave nuk është i thjeshtë, andaj nevojitet kohë”, thonë për Radion Evropa e Lirë nga Fondi për Kursime Shëndetësore.

Ankesat e lehonave vijnë në kohën nataliteti po shënon rënie të vazhdueshme në Maqedoninë e Veriut.

Referuar të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikave, vitin e kaluar kanë lindur rreth 4 mijë fëmijë më pak, krahasuar me një dekadë më herët.

Gjatë vitit 2021 është regjistruar numri më i ulët i lindjeve, me gjithsej 18.790 lindje. Një dekadë më herët, pra në vitin 2011, numri i fëmijëve të lindur në Maqedoninë e Veriut ishte 22.770./REL/

Advertisement
Advertisement
Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Lajme nga vendi

Moti sot do të jetë me vranësira me erëra të lehta deri në mesatare

Published

on

Moti sot do të jetë me vranësira me erëra të lehta deri në mesatare nga drejtimi juglindor. Në pjesët juglindore do të ketë reshje të shiut (mbi 20 l/m²), ndërsa në viset më të larta në pjesët veriperëndimore reshje të borës.

Temperatura minimale do të jetë në intervalin prej 3 deri në 7 gradë Celsius, ndërsa ajo maksimale do të arrijë nga 8 deri në 14 gradë Celsius.

Në Shkup, moti do jetë kryesisht me vranësira me kushte të kohëpaskohshme të shiut. Do të fryjë erë mesatare nga drejtimi i ndryshueshëm. Temperatura minimale do të bie në 4, ndërsa ajo maksimale do të arrijë deri në 13 gradë Celsius.

Siç njoftoi DPHM, deri të shtunën moti do të jetë me vranësira të ndryshueshme dhe relativisht i ngrohtë me reshje të kohëpaskohshme që do të jenë më të dendura. Gjatë natës në pjesët juglindore do të bie mbi 20 l/m², ndërsa të premten do të ketë reshje më intensive në pjesët ekstreme perëndimore. Do të fryjë erë mesatare deri e përforcuar.

Nga e diela do të ketë një valë të të ftohtit ku priten reshje bore në male dhe në disa nga vendet më të larta.

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

Sistemi i ri elektronik për ndërhyrjet kirurgjike jo urgjente, Aliu: Transparencë në shëndetësi dhe në listat e pritjes së operacioneve

Published

on

Ministri i Shëndetësisë, Azir Aliu, sot në konferencë për shtyp promovoi modulin e ri për evidencë elektronike të ndërhyrjeve kirurgjikale elektive në institucionet publike shëndetësore. Pacientët që kanë caktuar ndërhyrje të tilla përmes portalit do të jenë në gjendje të shohin se kur është caktuar ndërhyrja dhe sa është e gjatë lista e pritjes. Ministri i Shëndetësisë Aliu shpjegoi  se në portalin publik i cili ndodhet në faqen e internetit të Ministrisë, do të jetë në dispozicion lista e ndërhyrjeve kirurgjikale elektive, me një kategorizim të qartë të ndërhyrjeve dhe rregulla të standardizuara për futjen dhe përditësimin e të dhënave.

“Për herë të parë vendosim rregull dhe një protokoll të qartë që evidenca elektronike e ndërhyrjeve të caktuara të mbahet në mënyrë transparente. Qëllimi është që çdo pacient ta marrë shërbimin sipas parimit “i pari që vjen, i pari shërbehet”. Portali mundëson kërkim dhe paraqitje të të dhënave përmes disa parametrave të kombinuar, në mënyrë që të jetë i dobishëm si për qytetarët ashtu edhe për krijuesit e politikave. Përdoruesit e portalit publik mund të kërkojnë sipas: specialitetit të mjekut, ndërhyrjes kirurgjikale, institucionit publik shëndetësor, mjekut specialist dhe numrit të pacientëve që presin”, theksoi ministri Aliu.

Ai shtoi se aktualisht evidenca për ndërhyrjet kirurgjikale elektive mbahet në sistemin “Termini im”, përmes lëshimit të një rekomandimi me tip “rekomandim spitalor për operacion”, por janë konstatuar mospërputhje, ndër të cilat: rekomandimet nuk lëshohen menjëherë pas konstatimit të nevojës për operacion, por para vetë ndërhyrjes; disa institucione dhe mjekë përdorin një lloj tjetër rekomandimi (trajtim konservativ) për evidencën e pacientëve në lista; mjekët i mbajnë listat në formë letre, ndërsa listat e pritjes nuk pastrohen rregullisht, gjë që krijon një perceptim jo të saktë për kohën e pritjes dhe nevojat reale.

“Institucioneve publike shëndetësore që kryejnë ndërhyrje kirurgjikale tashmë u janë dërguar njoftime individuale me të dhëna nga analiza e realizuar. Çdo institucioni i është treguar veçmas nëse dhe sa dallon numri i ndërhyrjeve të kryera nga numri i rekomandimeve të realizuara për operacion në sistemin “Termini im”. Me këtë risi po rrisim transparencën, po mundësojmë matje reale të kohës së pritjes dhe, rrjedhimisht, planifikim dhe shpërndarje më të mirë të burimeve, si dhe zbatim të praktikave evropiane në këtë fushë,”– përfundoi ministri.

Continue Reading

Lajme nga vendi

RRITJA E PAGAVE: PËRPLASJE LSM – MICKOSKI!

Published

on

Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë ka dorëzuar nismën ku kërkohet ulja e pagave të funksionarëve për 80%.

LSM-ja propozon që baza e llogaritjes së pagave të deputetëve dhe funksionarëve, në vend të asaj minimale të jetë paga minimale si dhe ulja e koeficientëve për llogaritjen e pagave dhe kompensimeve për 40%.

SLOBODAN TRENDAFILOV – LSM

“120 deputetët menjëherë të votojnë për nismën për shkak se u thonë punëtorëve se mirë jetohet me pagë minimale dhe e ruajnë në sirtar propozimin e LSM-së për rritjen e pagës minimale dhe pagave tjera për së paku 6.000 denarë”

Por, Kryeministri Mickoski thotë se sindikatave u është ofruar formula sipas së cilës do të llogariten të ardhurat personale për të punësuarit në administratën publike, duke shtuar se pjesa më e madhe e sindikatave pajtohen që pagat të llogariten sipas formulës ekzistuese të qeverisë.

Advertisement

HRISTIJAN MICKOSKI – KRYEMINISTËR

“Pres që të dalin nga përqafimi partiak disa nga udhëheqësia e LSM-së dhe të dakordohen me Qeverinë në interes të punëtorëve, për shkak se 7.700 deri 7.800 kolegë tanë nuk kanë marrëveshje kolektive me qeverinë, kurse gjithë të tjerët kanë. Fomula paraseh rritje vjetore prej rreth 8% që deri në vitin 2028 do të kishte rreth 40% paga më të larta”

Derisa kërkohet zgjidhje për paga më të larta, Sindikata e punonjësve të administratës, organeve të jurisprudencës dhe shoqatave të qytetarëve nesër kanë një takim në Qeveri . Nga ana tjetër LSM-ja rikujton se mbeten në qëndrimin që paga minimale të jetë 600 euro dhe plus 100 euro dhe për të martën nisin me protesta dhe bllokime duke mos përjashtuar grevën.

Continue Reading

Më të lexuarat