Duhanpirja paraqet faktorin e rrezikut për sëmundjet malinje, veçanërisht për kancerin e mushkërive. Faktorë tjerë të rrezikut paraqiten edhe mbipesha, përdorimi I alkoolit, mosaktiviteti fizik dhe ushqimi jo I rregullt. Urologia Vjollca Skenderi, për Tv Koha, thotë se qytetarët të mos anashkalojnë kontrollet preventive dhe të dëgjojnë këshillat e mjekëve.

Neoplazmat malinje apo kanceri, pas sëmundjeve kardiovaskulare, është shkaktari i dytë I vdekjeve në vendin tonë.

Një një raport të Institutit për Shëndet Publik thuhet se gjatë periudhës nga viti 2010 deri në 2024 shkalla e vdekshmërisë ka qenë 180.3 në 100.000 banorë në vitin 2010 deri në 217 në vitin 2024.

Mjekët thonë se Maqedonia e Veriut ndjek trendet botërore kurse shifrat nuk janë enorme. Faktorët që mund të ndikojnë në paraqitjen e kancereve, sipas onkologes Vjollca Skenderi, janë të ndryshme.

“Faktor numër një është faktori I mjedisit jetësor, mandej disa veti si pirja e duhanit, alkooli, mbipesha trupore, gjenetika dhe kur bëhet modifikimi I këtyre faktorëve bëhen ndryshime, qysh në nivelin molekular, qelizor dhe kjo manifestohet me nivelin e karcinomave. 

Advertisement

Sipas onkologes Vjollca Skenderi, në vendin tonë bëhet vetëm skriningu te kanceri i gjirit, me mamografinë te gratë e moshës mbi 40-vjeç dhe për sëmundjet tjera nuk ka skriningje. Mjekët rekomandojnë kontrolle preventive.

“Çdo njeri që është duhanpirës dhe që ka kollë më shumë se dy javë duhet që patjetër të shikojë shëndetin e mushkërive, gjithashtu pacientët që në anamnezën e tyre familjare kanë kancer ytë zorrës duhet ta bëjnë kolonoskopinë dhe atë 10 vjet më herët se sa te anëtari i familjes kur është paraitur kanceri. E njëjta gjë vlen edhe për kancerin e lukthit. Gratë një herë në vit, patjetër duhet ta vizitojnë gjinekologun, meshkujt mbi 50-vjec duhet ta vizitojnë urologun për të matur vlerën e PSA-së për kancerin e prostatës”

Mjekët thonë se në përgjithësi, karcinoma që zë vendin e parë te meshkujt është karcinoma e mushkërive, te gratë është karcinoma e gjirit.

E dyta për nga shpeshtësia te gratë është karcinoma e kollonit kurse te meshkujt ajo e prostatës.

Sipas të dhënave të ISHP-së, numri i përgjithshëm i vdekjeve nga kanceri në vitin 2024 ka qenë 3.958, prej të cilëve 2.325 meshkuj dhe 1.633 gra.

Advertisement

Në 2024 numri I vdekjeve nga kanceri të moshës mbi 65 vjec thuajse është dyfish më I madh nga numri I vdekjeve deri në moshën 64-vjeç.TV KOHA

Sot në Gjykatën Themelore Penale në Shkup Vazhdon gjykimi kundër ish-drejtorit të Klinikës së Onkologjisë, Nino Vasev. Seanca gjyqësore do të vazhdoj me dëgjimin e ekspertëve nga Sllovenia, të cilët kanë punuar në raportet e ekspertizës mjekësore për Prokurorinë.

Çështja është në procedurën e provave dhe po zhvillohet nga gjyqtarja Snezhana Markovska, dhe këtë javë janë caktuar disa seanca dëgjimore për dëgjimin e ekspertëve nga Sllovenia.

Në përputhje me dinamikën e shpallur, dëgjimi i ekspertëve nga Serbia, të cilët gjithashtu kanë punuar në raportet e ekspertizës mjekësore për Prokurorinë, do të fillojë në fund të marsit.

Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë (LSM) ka paralajmëruar protestë me bllokadë që do të mbahet më 10 shkurt 2026 (e martë) para Kuvendit të Maqedonisë së Veriut, duke filluar nga ora 9:00. Bllokimi do të zhvillohet në rrugët “11 Tetori” dhe “Dame Gruev”.

Nga LSM thonë se protesta po organizohet për shkak të, siç deklarojnë ata, heshtjes njëvjeçare të deputetëve për propozimin e tyre për rritjen e pagës minimale dhe pagave të tjera. Sindikata kërkon që paga minimale të rritet menjëherë në 600 euro, dhe pagat e tjera të rriten me të paktën 6,000 denarë ose diferencën që do të rezultojë nga rritja e pagës minimale.

LSM akuzon se deputetët nuk po i dëgjojnë kërkesat e punëtorëve, ndërsa pagat e tyre tashmë janë rritur me 79 përqind, me mundësinë e rritjeje shtesë prej 21.8 përqind. Sipas sindikatës, kjo situatë krijon një hendek të madh midis të ardhurave të zyrtarëve dhe punëtorëve.
LSM njofton se përmes bllokadës do të përpiqet të parandalojë deputetët nga përdorimi i shpenzimeve të udhëtimit dhe u bën thirrje atyre që të votojnë urgjentisht për rritjen e pagave të punëtorëve, si dhe për uljen e të ardhurave të zyrtarëve, në përputhje me iniciativën e tyre. Përndryshe, ata njoftojnë mbledhjen e 10,000 nënshkrimeve për ndryshime ligjore.

“Deputetët do të jenë të parët që do të përballen me zemërimin e punëtorëve, dhe përmes bllokadës do t’ua bëjmë të pamundur atë ditë mbledhjen e shpenzimeve të udhëtimit që tejkalojnë 100 euro në një ditë, për të ardhur në këmbë ose me transport publik ashtu siç shkojnë punëtorët në punë. U kujtojmë atyre se jo vetëm që duhet të votojnë urgjentisht për rritjen e pagës minimale dhe për rritjen e të gjitha pagave të tjera, por duhet të votojnë edhe për uljen e pagave të zyrtarëve sipas iniciativës së LSM-së. Nëse heshtin, ne do të kalojmë në mbledhjen e 10,000 nënshkrimeve me të cilat do të ulim pagat e tyre dhe do të rrisim pagat e punëtorëve”, thotë kryetari i LSM-së, Slobodan Trendafilov në thirrjen e publikuar në rrjetet sociale.

Sindikata informon se gjatë protestës do të mundësohet lëvizja e papenguar e ambulancave, zjarrfikësve dhe automjeteve të policisë. LSM u kërkon ndjesë qytetarëve për çdo vonesë dhe njofton se çdo rast emergjent do të anashkalohet.

Advertisement