Lajme nga vendi
Nxënësit e klasave të katërta, probleme me lexim
Përmirësimi i aftësive për të lexuar dhe kuptuar përmbajtjen, gjithnjë e më shumë po bëhet sfidë për nxënësit e shkollave fillore, pasi ata më shumë parapëlqejnë që përmbajtjen e përrallave, për shembull, ta mësojnë nga filmat e animuar, thonë mësimdhënësit në Maqedoninë e Veriut.
Këto reagime pasojnë rezultatet e një studimi ndërkombëtar të vlerësimit të aftësive të nxënësve të klasës së katërt për sa i përket leximit dhe përvetësimit të përmbajtjes së lexuar. Sipas të dhënave të këtij studimi, nxënësit e moshës 9 dhe 10-vjeçare në shkollat fillore të Maqedonisë së Veriut janë cilësuar se nuk kanë njohuri të mjaftueshme për sa i përket të lexuarit dhe të kuptuarit nga leximi duke siguruar vetëm 442 nga 500 pikët që përbëjnë mesataren.
Ekspertët e arsimit theksojnë se këto rezultate janë shumë të dobëta dhe janë alarm për institucionet përkatëse arsimore, prindërit, mësimdhënësit, por edhe për shoqërinë.
Goce Bumbarovski, mësimdhënës i klasave të ulëta në shkollën fillore “Koço Racin” në Prilep, thotë për Radion Evropa e Lirë se fëmijët kopjojnë prindërit.
Sipas tij, përderisa prindërit nuk lexojnë orëve të pasdites, por tërë kohën e kalojnë para ekranit televiziv ose pajisjeve tjera elektronike, është e kuptueshme që edhe fëmijët e tyre të mos krijojnë shprehi të shëndosha të të lexuarit.
“Duhet të jemi vetëkritikë, edhe në të rriturit gjithnjë e më shumë i përdorim telefonat celularë për të gjetur ndonjë informacion dhe jo në libra dhe fëmijët kopjojnë sjelljet e të rriturve”, thekson Bumbarvski.
Ai konsideron se edhe librat për klasat e ulëta të shkollës fillore nuk përmbajnë tekste atraktive të ilustruara në përputhje me trendët që ofron koha, në mënyrë që ta rrëmbejnë përqendrimin e fëmijëve të kësaj moshe.
Mosleximi kufizon imagjinatën te fëmijët
Albjonda Paçuku-Iseni, mësuese në shkollën fillore “Hasan Prishtina” në Shkup, thotë se “është shume e rëndësishme që fëmijët ta kuptojnë përmbajtjen e përrallës dhe porosinë që ajo përcjell. Por, një element edhe më i rëndësishëm thekson se është zhvillimi i imagjinatës së fëmijëve, që arrihet vetëm përmes leximit të librave.
“Ka nxënës që e dinë përmbajtjen e lektyrave, pasi ata i kanë parë përrallat, por nuk i kanë lexuar. Në këtë rast ata nuk dinë t’u përgjigjen më shumë pyetjeve apo japin më shumë zgjidhje të situatave pasi imagjinata e tyre kufizohet në atë kornizë që e ka dhënë regjisori. Kurse leximi të jep më shumë hapësirë për imagjinatë. Për shembull, si dukej pylli përmes të cilit kalonte Kësulëkuqja”, shpjegon ajo për Radion Evropa e Lirë.
Dilemat e prindërve për mënyrën e ndihmës
Elena thotë se e ka shumë të vështirë ta bindë djalin e saj 9-vjeçar t’i lexojë lektyrat, i cili thotë se gjithmonë gjen ndonjë arsyetim se pse nuk mund të lexojë vetë. Në fund për të mos marrë notë të dobët, ajo detyrohet ta lexojë lektyrën që ai ta kuptojë përmbajtjen përmes dëgjimit.
“Nuk e di nëse i bëj mirë apo kundër shërbim. Po në fund e di se do të jetë i përgatitur në klasë pasi të paktën nga ajo që kam lexuar ai e ka mësuar përmbajtjen e lektyrës. Ai arsyetohet se është i lodhur, ose ka shumë detyra dhe nuk ka kohë për ta lexuar vetë pasi lexon ngadalë. Vërtet, nuk e di se si të veproj”, thotë ajo.
Mungesa e të lexuarit në klasat e ulëta reflektohet edhe gjatë studimeve
Nga ana tjetër, Vesna Mojsova-Cepishevska, profesoreshë universitare thotë se prindërit nuk duhet të mbrohen me mungesën e kohës që ka imponuar jeta dinamike.
“Gjysma e prindërve thonë se fëmijët nuk kanë nevojë për të lexuar pasi fëmijët e tyre që në moshën e hershme e flasin shkëlqyeshëm gjuhën angleze dhe kanë shkathtësi të shumta që kanë mësuar nga telefoni celular.
Por, ata nuk e dinë se leximi zhvillon qendra krejtësisht të tjera në tru nga ajo që zhvillon të pamurit, pamja audio-vizuale. Pra, bëhet fjalë për dy pozicione krejtësisht të ndryshme. Pra, më duhet të theksoj se mungesa e të lexuarit në klasat e ulëta reflektohet me zbrazëtira të mëdha edhe gjatë studimeve, pasi këta fëmijë nuk kanë relacionin e duhur me librat, skriptat”, thotë ajo për REL-in.
Ajo shton se mosleximi nga ana e prindërve për fëmijët që në moshë të hershme të fëmijërisë së tyre, është e barabartë me mungesë përkushtimi.
Për sa i përket lexim-kuptimit nga studimi që ka realizuar PIRLS nga vendet e rajonit më së miri qëndron Sllovenia me 520 pikë e radhitur në vendin e 23-të, Serbia me 514 pikë në vendin e 26-të dhe pas saj Shqipëria me 513 pikë.
Nën mesataren është renditur Maqedonia e Veriut me 487 pikë dhe Kosova me 421 pikë.
Me më shumë pikë për sa i përket leximit dhe përvetësimit të përmbajtjes së lexuar të fëmijëve të testuar nga mosha 9 – 10 vjeç është radhitur Singapori me 587 pikë, më pas Hong Kongu me 578 dhe Rusia me 567 pikë.
Në mesin e 10 vendeve ku fëmijët lexojnë kuptueshëm është Anglia, Franca, Polonia, Suedia, Austria dhe Bullgaria, vende këto që kanë mbi 540 pikë./REL
Lajme nga vendi
Punësim të përhershëm për 40 personat me kontratë në Spitalin Klinik të Tetovës procesi vazhdon
Për personat me kontratë pune të cilët në dhjetor 2025 mbetën pa punësim të përhershëm në Spitalin Klinik të Tetovës, procesi vazhdon me qëllim që të ofrohet një zgjidhje për statusin e punësimit të përhershëm për ta, thotë Ministri i Shëndetësisë Azir Aliu.
Ai po përgjigjej në pyetjen e një gazetari se çfarë do të ndodhë me 40 stafin mjekësor dhe teknik që shkojnë në punë në janar dhe shkurt pa kontratë pune.
Institucioni duhet të kërkojë një mendim nga ne, Fondi i Shëndetësisë dhe Ministria e Financave. Drejtori e ka bërë tashmë këtë. Procedurat janë në vazhdim, nëse nuk janë përfunduar tashmë, dhe vlerësoj se kontratat do të duhet të nënshkruhen në një kohë të shkurtër. Gjithashtu vërej se po punojmë për të siguruar që këta njerëz të jenë të punësuar përgjithmonë, në mënyrë që të jenë në gjendje të investojnë në kapacitete njerëzore. Ata duhet të sigurohen se nëse ka ndonjë ndryshim politik, ata do të jenë pjesë e sistemit të kujdesit shëndetësor dhe nuk do të abuzohen përsëri, për fat të keq, siç janë abuzuar deri më tani – tha Aliu.
Lajme nga vendi
Reformat në arsimin e lartë, studentët e dalluar në 100 universitetet më të mira në botë ose në Maqedoni do të kenë përparësi punësimi në universitetet shtetërore
Studentët që studiojnë në 100 universitetet më të mira në botë me bursë shtetërore ose studiojnë në Maqedoni si dhe ata që janë shpallur studentët më të mirë, do të kenë përparësi kur të punësohen në universitetet shtetërore, si staf mësimor dhe shkencor, paralajmëroi ministrja e arsimit dhe shkencës, Vesna Janevska. Ajo po ashtu bëri të ditur se është vendosur një mënyrë e re e financimit të institucioneve të arsimit të lartë.
“Po forcojmë kriteret për avancim në titujt e fakultetit. Kushdo që aplikon për zgjedhje në titullin – profesor asistent, profesor i asociuar ose profesor i rregullt, që tani e tutje, varësisht nga titulli, do të jetë i detyruar të prodhojë dhe publikojë 6 deri në 7 punime shkencore deri në kohën e zgjedhjes, nga të cilat 3 deri në 4 duhet të publikohen në një revistë me faktor ndikimi nga bazat e të dhënave Web of Science ose Scopus”, theksoi Vesna Janevska, minstre e Arsimit dhe Shkencës.
Profesorët e rregullt të zgjedhur pasi të jenë zgjedhur, në të ardhmen pas miratimit të ligjit, do të kenë të drejtë rizgjedhjeje pas 7 vitesh. Ata që tashmë janë zgjedhur si profesorë të rregullt nuk do të mbulohen nga ky ligj, dhe komuniteti akademik do të unifikohet në të gjithë territorin. Mandati i rektorëve do të jetë 4 vjet, në vend të 3 viteve që është aktualisht, dhe modeli për zgjedhjen e një rektori do të ndryshohet gjithashtu.
“Pagat nuk janë më temë diskutimi. Ato u rritën me 14% vitin e kaluar, dhe buxheti për mbështetjen e aktiviteteve shkencore dhe kërkimore është rritur gjithashtu nga 380 milionë denarë në vitin 2024 në 773 milionë denarë këtë vit. Më shumë se dyfishi”, u shpreh theksoi Vesna Janevska, minstre e Arsimit dhe Shkencës.
Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka përgatitur ligj të ri për arsimin e lartë dhe shkencën, i cili pritet të ofrojë arsim akademik me cilësi më të lartë dhe të inkurajojë aktivitetin shkencor dhe kërkimor në vend.
Reparti I Transfuzionit në Tetovës oshtë është bërë me hapësira të reja. Amir Elezi Drejtori i Institutit të transfuziologjise tha se qendra e transfuzionit në Tetovë ka karatker rajonale dhe ofron shërbime për gjithë fushën e pollogut.
“ Renovimi I këtij objekti ka filluar në vitin 2024 dhe ka përfunduar tani dhe tani hapim edhe zyrtarisht objektin e transfuzionit të gjakut. Është një qendër ndër më të mëdha në nivel të shtetit pasi që njësia e transfuzionit ka katër qendra të Manastirit, Shtipit të Tetovë dhe qendrën në Shkup, ku shërbehen në mënyrë ambulatore gjithashtu edhe grumbullohet gjak edhe përpunohet në qendrën e Tetovës . vitin që lamë pas pas ishte viti ku arritëm rekord të numrit të dhuruesve të gjakut , 60 222 dhurues të gjakut në republikën e Maqedonisë së veriut.”
Ndërsa ministri I shëndetësisë Azir Aliu tha se përpos hapësirave modern ka edhe teknologji të avancuar, ndërsa ai pret që së shpejti të hapet edhe konkursi për punësim që kjo qendër të plotëson edhe mungesat e kuadrit që I ka.
“ Sot jemi këtu për inauguruar edhe hapësirat në transfuzionit që janë edhe në aspekt fizik dhe teknologjik modern dhe me nevojat që I kemi në Tetovë, është një qendra regjionale që jep shërbime për këtë pjesë të shtetit . Urojmë edhe në shtyllën e dytë të kapaciteteve njerëzore , shumë shpejtë do të hapet edhe procedura për punësimi e mjekëve dhe motrave medicinale , me qëllim që të kemi edhe kapacitete njerëzore me nevojat që kemi këtu në Tetovë.”
Prezent në këtë ngjarje ishte edhe zv/kryeministri i parë Bekim Sali i cili tha se investimet e tilla do të vazhdojnë edhe në spitalet tjera ku paraqitet nevoja.
Deri më tani reparti i transfuzionit ka qenë i vendosur në objektin kirurgjikal në spitalin e Tetovës. Ndërsa në ato hapësira tani do të vendoset kirurgjia Torakale. TV KOHA
Punësim të përhershëm për 40 personat me kontratë në Spitalin Klinik të Tetovës procesi vazhdon
Inspektorati mbyll 26 motele dhe vila, ishin të paregjistruara e nuk plotësonin kushtet minimale
Reformat në arsimin e lartë, studentët e dalluar në 100 universitetet më të mira në botë ose në Maqedoni do të kenë përparësi punësimi në universitetet shtetërore
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
