Lajme nga vendi
Rritja e popullsisë është interes i përbashkët jo garë etnike!
Të dhënat më të fundit demografike në Maqedoninë e Veriut po hapin një debat të ndjeshëm, por të domosdoshëm rënia e përgjithshme e popullsisë dhe dallimet e theksuara mes komuniteteve etnike. Në një shtet që përballet me eksod masiv, plakje të popullsisë dhe bilanc natyror negativ, çdo rritje e popullsisë duhet parë si vlerë shoqërore dhe ekonomike pa u ndikuar përmes prizmit etnik. Sepse, ky debat u shndërrua dhe mori jehonë më shumë përshkak të rritjes së popullsisë shqiptare. Pavarësisht rritjes së popullsisë shqiptare është e domosdoshme të merren masa shtesë për stimulimin e shtimit të popullsisë në tërësi, shkruan Zhurnal.
Rritet numri i shqiptarëve, ulet ai i maqedonasve –
Statistikat e publikuara nga ESSH flasin qartë, në nivel shtetëror me 16.061 lindje dhe 20.201 vdekje, vendi regjistron një shtim natyror negativ. Megjithatë, ndarja sipas përkatësisë etnike tregon dy realitete të ndryshme popullsia shqiptare mban një bilanc pozitiv prej +2.164 banorësh, ndërsa ajo maqedonase përballet me një rënie shqetësuese prej –7.919. Këto shifra nuk janë triumf për njërën palë dhe humbje për tjetrën, por alarm për shtetin në tërësi që duhet të merren masa adekuate.
Te maqedonasit, raporti prej 216 vdekjesh për çdo 100 lindje është tregues i qartë i plakjes së thellë demografike dhe i rënies së vazhdueshme të lindshmërisë. Në anën tjetër, shqiptarët ruajnë një strukturë më të re demografike, ku për çdo 100 lindje ka rreth 60 vdekje, duke mbajtur bilanc pozitiv edhe përkundër emigrimit. Kjo diferencë pasqyrohet edhe në nivel lokal, ku komunat me shumicë shqiptare si Çairi, Saraji dhe Studeniçani shënojnë rritje, ndërsa shumë komuna të tjera përballen me tkurrje të vazhdueshme.
Ndryshimet demografike nuk janë thjesht çështje statistikore. Ato kanë pasoja direkte në sistemin arsimor, tregun e punës, fondin pensional dhe balancat ekonomike e politike të vendit. Një shoqëri që plaket shpejt dhe nuk ripërtërihet përmes lindjeve apo kthimit të emigrantëve, rrezikon stagnim afatgjatë.
Në këtë kontekst, politikat stimuluese si pagesat për fëmijën e tretë dhe të katërt, kanë treguar se nuk mjaftojnë. Problemi nuk është vetëm numri i fëmijëve, por kushtet për t’i rritur ata. Të dhënat e varfërisë e konfirmojnë këtë paradoks familjet me tre ose më shumë fëmijë janë më të varfrat në vend, me shkallë varfërie që në vitin 2024 ka arritur në 54.8 për qind. Kjo tregon se nxitja e lindjeve pa mbështetje reale ekonomike mund të thellojë problemet sociale, në vend që t’i zgjidhë ato.
Deklaratat e kryeministrit Hristijan Mickoski për politika pro-life, kthim taksash për nënat dhe lehtësime për banesa për çiftet e reja tregojnë një orientim të ri, por ende të paprovuar në praktikë. Ndërkohë, ide të tilla si taksa për beqarët, edhe kur hidhen si “test i opinionit publik”, tregojnë mungesë ndjeshmërie ndaj realitetit social të të rinjve, të cilët martohen më vonë jo nga dëshira, por nga pasiguria ekonomike.
Kujtojmë që, rritja e popullsisë duhet të shihet si interes i përbashkët shtetëror, e jo si garë etnike. Çdo fëmijë i lindur, pavarësisht përkatësisë, është investim për të ardhmen e vendit. Politikat publike duhet të fokusohen te mirëqenia, siguria ekonomike dhe cilësia e jetës së familjeve të reja, sepse vetëm kështu demografia mund të kthehet nga problem në potencial zhvillimi. Në të kundërt, shifrat do të vazhdojnë të flasin ndërsa politika do të mbetet prapa realitetit. /Zhurnal.mk
Lajme nga vendi
Greqi, rritet shqetësimi për përhapjen e virusit të Nilit Perëndimor: 6 të vdekur dhe 65 të infektuar
Situata epidemiologjike në Greqi po shkakton shqetësim, pasi virusi i Nilit Perëndimor po përhapet me ritme të shpejta dhe autoritetet shëndetësore kanë ngritur alarmin.
Gjatë javës së fundit është shënuar një rritje e ndjeshme e rasteve të konfirmuara. Deri tani, numri i viktimave ka arritur në gjashtë dhe të gjithë personat që kanë humbur jetën kanë qenë mbi 65 vjeç.
Rastet janë përqendruar kryesisht në Atikë, ku përfshihet edhe Athina, si dhe në Thesali e Maqedoninë Qendrore. Sipas autoriteteve shëndetësore, qarkullimi i virusit është veçanërisht i lartë në Atikë. Ndërkohë, disa zona të tjera janë klasifikuar si me rrezik të lartë, pavarësisht se deri më tani nuk kanë raportuar raste infektimi te njerëzit.
Infeksioni transmetohet kryesisht përmes pickimit të mushkonjave që mbartin virusin. Këto insekte infektohen nga shpendët, ndërsa virusi nuk kalon nga një person te tjetri përmes kontaktit të zakonshëm. Rreth 80 për qind e të infektuarve nuk kanë simptoma, ndërsa pjesa më e madhe e të tjerëve shfaqin një formë të lehtë të sëmundjes, të ngjashme me gripin. Më pak se një për qind e të prekurve zhvillojnë komplikacione të rënda neurologjike.
Autoritetet kanë bërë të ditur se sezoni i transmetimit nuk ka përfunduar ende dhe se raste të reja mund të shfaqen edhe në rajone të tjera të vendit.
Lajme nga vendi
PACIENTËT ONKOLOGJIK PROTESTUAN PARA MINISTRISË SË SHËNDETËSISË
Pacientët e Klinikës së Onkologjisë sot zhvilluan protestë para Ministrisë së Shëndetësisë, duke kërkuar zgjidhje për mungesën e vazhdueshme të terapisë në Klinikën e Onkologjisë.
Nga Shoqatat që merren me problemet me të cilat përballen pacientët me kancer, u bë apel mediave, partive politike dhe qytetarëve që të ndalojnë përdorimin e pacientëve onkologjikë për përplasje të politikës ditore.
Ata theksuan se problemet me të cilat përballen pacientët nuk janë përgjegjësi e një qeverie apo e një ministri të vetëm, por një problem afatgjatë i gjithë shtetit.
ANA MARJANOVIQ – Shoqata “Hema-Onko”
“Nëse problemi nuk tejkalohet dhe për një muaj kemi sërish këtë problem, ngecje prej 5, një javë apo 10 ditë dhe nëse nuk tregohet saktësisht se tek cili furnizues është problemi, do të dalim para të gjithë institucioneve. Nuk ekzistojnë studime klinike ku thuhet se ne mund ta anulojmë terapinë për 10 ditë. Ky shtet për 5 vite të kaluara na mban në pasiguri, pa marrë parasysh se cili ka qenë Ministër dhe kush ka qenë në pushtet. Nuk kërkojmë privilegje por terapi në kohë dhe në vazhdimësi”
Lidhur me vonesën e disa terapive, Ministria e Shëndetësisë njoftoi se një pjesë e dërgesave tashmë është realizuar, për disa ilaçe janë arritur marrëveshje të reja, derisa për të tjerët kërkohen zgjidhje të përkohshme deri në normalizimin e plotë të furnizimit.
Përfaqësuesit e pacientëve onkologjikë paralajmëruan se, nëse nuk fillohet me zbatimin e një parandalimi më të mirë dhe programeve cilësore të depistimit (screening), buxheti për Onkologjinë do të duhet të rritet vazhdimisht, pasi po rriten si çmimet e barnave, ashtu edhe numri i pacientëve.
Një ditë më parë, nga Klinika njoftuan se për një pjesë të vogël të preparateve nga lista pozitive e Fondit për Sigurim Shëndetësor është evidentuar një vonesë afatshkurtër në furnizim, të cilën e lidhin me disa faktorë, si: rritja e konsumit, numri më i madh i pacientëve, periudha ndërmjet dy procedurave të prokurimit publik dhe mungesa e pjesshme e barnave te distributorët.
Lajme nga vendi
Për 17 ditë Artan Grubi del edhe nga arresti shtëpiak, nëse prokurori që e nxori nga Shutka nuk ngre akuzë brenda afatit ligjor
Muaji i gjashtë dhe i fundit për hetimin ndaj ish‑zëvendëskryeministrit Artan Grubi nga BDI përfundon më 22 gusht, kur ai do të lirohet edhe nga arresti shtëpiak, nëse prokurori nuk ngre akuzë kundër tij.
Prokurori i Prokurorisë Themelore Publike Shkup, i cili pas 14 muajsh arratisje të Grubit e mbajti vetëm gjysmë dite në paraburgim dhe menjëherë ia zbuti masën në arrest shtëpiak, ka afat ligjor prej 17 ditësh për ta përfunduar hetimin. Në të kundërtën, Grubi është i lirë.
“Nëse nuk ka akuzë, arresti shtëpiak i të dyshuarit për të cilin pyesni hiqet dhe Gjykata Themelore Penale Shkup, me detyrë zyrtare, cakton masë për sigurimin e pranisë. Më së shpeshti kjo është marrja e dokumentit të udhëtimit”, thonë për Sakamdakazam.mk nga Gjykata Penale.
Artan Grubi, para se të dorëzohej në pikën kufitare Bllacë më 23 shkurt 2026, ishte i arratisur në Kosovë, ku nuk nevojitet pasaportë — kufiri kalon me letërnjoftim.
Ai dyshohet për përvetësim prej 8,2 milionë euro në Lotarinë Shtetërore. Pas disa orësh të kaluara në paraburgim, deklaroi se nuk ishte ndier i sigurt në Shutkë, ndaj prokurori, operativë të Agjencisë për Siguri Kombëtare (ASK) dhe të Ministrisë së Punëve të Brendshme (MPB), si dhe gjyqtari i procedurës paraprake, menjëherë e nxorën nga burgu me propozim për masë arrest shtëpiak.
Më 24 nëntor 2025, atëherë prokurori i shtetit, Ljupço Kocevski, deklaroi se provat për Grubin janë mbledhur dhe se pritej vetëm ekstradimi i tij nga Kosova. Heshtja për këtë lëndë mbetet e paqartë. Edhe dje Prokuroria na u përgjigj se nuk ka asgjë të re për hetimin që mund t’i komunikohet opinionit.
Përveç Grubit, i dyshuar në këtë rast është edhe Prparim Bajrami, kryetar i Bordit Drejtues dhe drejtor i përgjithshëm i Lotarisë Shtetërore. Edhe ai është në arratisje.
Katër të tjerë janë të dyshuar në cilësinë e kryetarëve dhe anëtarëve të komisioneve për dy thirrje të veçanta publike, dhe për ta ekziston dyshimi se kanë keqpërdorur autorizimet dhe detyrat e veçanta duke zhvilluar thirrje publike për transferimin e të drejtës për organizimin e lojërave elektronike dhe online të fatit, megjithëse kanë ditur se një procedurë e tillë nuk duhej të zbatohej në rastet konkrete. përcjell Zhurnal.mk .

