Lajme nga vendi

Liria e mediave, RMV lider në Ballkaninë Perëndimor

Published

3 years ago

May 3, 2023

Maqedonia e Veriut është në vendin e 38-të nga gjithsej 180 shtete në botë sipas Indeksit Global të Lirisë së mediave të “Reporterëve pa kufij”. Vendi shënon një kërcim prej 19 vendesh në krahasim me vitin 2022 dhe është pozicionuar më së miri në rajonin e Ballkanit Perëndimor, përpara Malit të Zi (39), Kroacisë (42), Kosovës (56), Bosnjë e Hercegovinës (64) dhe Serbisë (91) dhe Shqipërisë (96).

“Reporterët pa kufij” në raportin për Maqedoninë e Veriut, theksojnë se edhe pse gazetarët nuk punojnë në një mjedis armiqësor, keqinformimi i përhapur dhe mungesa e profesionalizmit kontribuojnë në rënien e besimit të shoqërisë në media, e cila i ekspozon mediat e pavarura ndaj kërcënimeve dhe sulmeve. Vazhdon edhe tendenca që zyrtarët e qeverisë të kenë qëndrime të këqija dhe poshtëruese ndaj gazetarëve.

Megjithëse televizioni është burim dominues i informacioneve, mediat onlajn luajnë një rol të rëndësishëm. Megjithatë, duhet bërë një dallim midis redaksive onlajn profesionale të cilat punësojnë gazetarë profesionistë dhe publikojnë përmbajtje origjinale dhe portaleve individuale të cilët kryejnë plagjiaturë dhe kopjojnë përmbajtjen e njerëzve të tjerë. Ekziston gjithashtu një hendek i madh midis shikueshmërisë dhe besimit: TV stacionet më të ndjekura kanë një indeks të ulët besueshmërie.

Konteksti politik

Mjedisi i përgjithshëm mbetet i favorshëm për lirinë e mediave dhe lejon raportim kritik, megjithëse transparenca e institucioneve është mjaft e dobët. Për shkak të polarizimit të fortë politik, media mund t’i nënshtrohet presionit nga pushteti, politikanët dhe biznesmenët. Dy partitë më të mëdha (në pushtet dhe në opozitë) kanë krijuar sisteme mediatike paralele mbi të cilat ushtrojnë ndikimin e tyre politik dhe ekonomik. Shërbimi i transmetimit publik nuk ka pavarësi editoriale dhe financiare.

Korniza ligjore

Përderisa Kushtetuta garanton lirinë e fjalës dhe ndalon censurën, vendi mbetet prapa në harmonizimin e legjislacionit të medias me standardet e Bashkimit Evropian, të cilit synon t’i bashkohet. Abuzimi gjyqësor i Ligjit për përgjegjësi civile për shpifje inkurajon autocensurën në media. Paditë përdoren si një mjet për të frikësuar dhe presion mbi mediat e pavarura. Një projekt-ligj për të riautorizuar qeverinë për të reklamuar në media private ka ngritur shqetësime për ndikimin e mundshëm politik.

Konteksti ekonomike

Edhe pse disa lloje të përqendrimit mediatik janë të ndaluara me ligj, redaksia e disa prej kanaleve kryesore televizive janë të ekspozuara ndaj presioneve ekonomike nga pronarët e tyre. Financimi shtetëror është i kufizuar dhe jo transparent dhe media e pavarur mbështetet shumë te donatorët. Grantet e huaja të bazuara në projekte kontribuojnë vetëm për mbijetesën, por jo për zhvillimin e mëtejshëm. Ekziston një tregti e ndikimit midis agjencive të marketingut dhe shtëpive të caktuara mediatike.

Konteksti sociokulturor

Megjithëse nuk ka kufizime të qarta në mjedisin social dhe kulturor që ndikojnë në gazetarinë e lirë, rrjetet sociale dhe sfera digjitale në përgjithësi favorizojnë përhapjen e dezinformatave dhe kërcënimeve kibernetike. Të kombinuara me standarde të ulëta profesionale, ato kontribuojnë në rënien e besimit të publikut në media dhe hapin rrugën për sulme ndaj gazetarëve bazuar në kritere gjinore, etnike ose fetare.

Siguria

Gazetarët janë rregullisht objektiv i sulmeve verbale. Me pretekstin e mbrojtjes së sekreteve shtetërore dhe të të dhënave personale, ata mund të ekspozohen ndaj presionit ligjor dhe ndjekjes penale abuzive (procedurat e zvarritjes ose SLAPP). Megjithatë, gjykatat priren të mbështesin lirinë e shtypit dhe të mbrojnë gazetarët. Është caktuar një prokuror special për të trajtuar rastet e sulmeve ndaj gazetarëve, ndërsa po shqyrtohet hapja e zyrave të ngjashme në të gjithë vendin.

Mediat më të lira në vendet nordike

Në përgjithësi, vendet nordike renditen më së miri – Norvegjia, Danimarka, Suedia, Irlanda, Finlanda, ndërsa vendet aziatike renditen më keq – Turkmenistani, Irani, Vietnami, Kina dhe Koreja e Veriut. Sipas raportit mbi Indeksin Global të Lirisë së Medias, i cili vlerëson mjedisin në të cilin punojnë gazetarët në 180 vende dhe territore, ndërsa i cili u publikua në Ditën Botërore të Lirisë së mediave, situata është “shumë e keqe” në 31 vende, “e keqe” në 42, “problematike” në 55, “mirë” ose “mjaftueshëm mirë” në 52 vende. Me fjalë të tjera, mjedisi në të cilin punojnë gazetarët është i keq për shtatë nga 10 vende, ndërsa i kënaqshëm për një në tre vende, theksohet në raportin e “Reporterëve pa kufij”.

Në raportin vjetor theksohet se gazetaria në vitin 2023 kërcënohet nga industria e përmbajtjes së rreme dhe se përmbajtja e rreme ka një ndikim të fortë në media. Në rreth 118 vende, të anketuarit deklaruan se aktorët politikë janë të përfshirë sistematikisht në dezinformim masiv ose në fushata propagandistike. Zhvillimi i madh i inteligjencës artificiale po shkakton probleme edhe në botën mediatike.

Lajme nga vendi

“BETEJA” KUNDËR NDOTJES: MINISTRI HOXHA PARALAJMËROI PESË PLATFORMA DIGJITALE

Published

23 minutes ago

October 28, 2026

TetovaExpres

Ministri i Ambientit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor, Muhamed Hoxha, ka prezantuar pesë modulet e iniciativës për transformimin e gjelbër përmes digjitalizimit, të cilat sipas tij, synojnë rritjen e transparencës, thjeshtimin e procedurave administrative dhe përmirësimin e menaxhimit të të dhënave dhe proceseve që lidhen me mjedisin jetësor.

“E ardhmja nuk pritet. E ardhmja ndërtohet çdo ditë, përmes modernizimit dhe digjitalizimit. Për ne, digjitalizimi nuk është vetëm softuer. Ai është një instrument politik për drejtësi. Ai nënkupton transparencë të plotë. Aty ku ekziston një sistem digjital, nuk ka hapësirë për fshehje. Aty merr fund joefikasiteti i sistemit. Aty marrin fund lidhjet dhe ndikimi i faktorit njerëzor“

Në kuadër të këtyre masave, Hoxha bëri të ditur se është duke u realizuar edhe një projekt pilot për mbikëqyrjen e deponive ilegale përmes kamerave, i cili aktualisht po testohet në disa komuna.

“Jemi duke realizuar projektin pilot për mbikëqyrjen me kamera të deponive ilegale, i cili aktualisht po testohet në disa komuna. Kjo nuk është vetëm digjitalizim. Ky është një sistem i ri vlerash. Ky është transformimi ynë i gjelbër. Nuk kemi një planet rezervë dhe i kemi zgjidhjet e duhura. Nuk humbim më kohë“

Në fund, ministri theksoi se synimi i këtyre masave nuk është zbatimi i reformave sipërfaqësore, por realizimi i një transformimi thelbësor dhe rrënjësor në fushën e mjedisit jetësor./Tv Koha – Shkup/

Lajme nga vendi

Kurti: 25 vjet pas humbjes së Millosheviqit, humbin edhe Vuçiqi e Daçiqi

Published

27 minutes ago

October 28, 2026

TetovaExpres

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti ka folur për zgjedhjet në Serbi që u mbajtën të delen e kaluar, duke thënë se pati rezultate historike.

Për humbjen e zgjedhjeve nga koalicioni i Aleksander Vuçiqit dhe moskalimin e pragun të listës së Ivica Daçiqit, ka thënë pasardhësit politik të Millosheviqit humbën.

“Lista Studentore doli e para, koalicioni i Vuçiqit e humbi shumicën parlamentare, ndërsa Lista e Daçiqit mbeti jashtë Kuvendit. Një çerekshekulli pas humbjes se Millosheviqit, në fillim të shekullit 21 edhe pasardhësit e tij politik, Vuçiqi e Daçiqi humbën”, ka thënë Kurti në mbledhjen e Qeverisë.

Ndërsa, e ka vlerësuar historike rezultatin e “Koalicionit Shqiptar” që ka arritur të sigurojë dy ulëse në Kuvendin e Serbisë.

Kurti tha se ky rezultat u arrit falë bashkimit

“Bashkimi i të gjitha forcave në një, për çka e falënderoj secilin subjekt politik. Bashkimi duhet të vazhdojë me mbrojtjen me të fuqishme të drejtave, ndaljen e diskriminimit dhe për një jetë më të mirë”, tha ai.

Lajme nga vendi

AMBASADORI I PAQËS TAHIR SHABANI URË LIDHËSE MES PRISHTINËS DHE SHKUPIT

Published

32 minutes ago

October 28, 2026

TetovaExpres

Ambasadori i Paqes Botërore, Tahir Shabani, ka ligjëruar para studentëve të Fakultetit Juridik në Universitetin e Evropës Juglindore, në Shkup. Ai u zotua se do të mbështesë vizitat studimore të studentëve në Kuvendin e Kosovës, ndërsa universitetit i dhuroi botime me rëndësi për studimet juridike dhe zhvillimin akademik. Gjatë ligjëratës, Shabani foli edhe për bashkëpunimin ndërinstitucional, shtetin e së drejtës dhe rëndësinë e ndarjes së pushteteve në funksionimin e demokracisë.

Ambasadori i Paqes Botërore, Tahir Shabani, njëherësh president i Institutit për Zhvillim dhe Bashkëpunim, me seli në Gjenevë të Zvicrës, ka mbajtur një ligjëratë para studentëve të Fakultetit Juridik në Universitetin e Evropës Juglindore, në Shkup.

Gjatë ligjëratës, Shabani u zotua se do t’i mbështesë studentët që dëshirojnë të realizojnë vizita studimore në Kuvendin e Kosovës.

Përveç kësaj, Shabani njoftoi se do t’i dhurojë universitetit disa botime me rëndësi për studimet juridike dhe përgatitjen akademike të studentëve.

Kemi raporte të mira edhe me Kuvendin e Kosovës këtë libër do ua lë juve për fakultet. Kur studentët kanë nevojë për me bo ndonjë vizitë studimore në Kuvendin e Kosovës do të jemi urë lidhëse mes Prishtinës dhe Shkupit. Përball kësaj është një botim shumë i shkëlqyeshëm nga institucioni i Avokatit të Popullit do të jetë për biblotekën tuaj dhe sidomos për studentët që kanë nevojë. Përball kësaj kemi fuqizimin, kur ka përfundu mbikqyrja ndërkombëtare në Kosovë një botim është shumë interesant në aspektin kushtetues të Pavarësisë së Kosovës edhe kjo do të jetë një botim i shkëlqyeshëm.

Gjatë takimit, Shabani ndau me studentët edhe përvoja konkrete nga bashkëpunimi ndërinstitucional, duke sjellë si shembull një kërkesë që kishte marrë nga Prokuroria e Kosovës për organizimin e një vizite studimore në Francë.

Më erdhi një kërkesë nga Kosova, Prokuroria e Kosovës donin ta vizitonin Francën. Unë ua propozova bashkëpunimin rajonal është më i frytshëm sesa bashkëpunimi bilateral, mes Parisit dhe Prishtinës. Edhe ashtu doli. Një delegacion nga Prokuroria e Prishtinës vizituan një zonë rajonale, u trajtua Zvicra, Frankosys dhe Italia, dmth hyri një kontekst rajonal. Por, këtu duhet të jetë edhe vullneti politik, funksionimi i shtetit të së drejtës. Montesque filozofi francez e ka pasur një mesazh shumë të qartë, aty ku nuk ka ndarje të pushteteve është e vështirë të funksionojë demokracia.

Në përfundim të ligjëratës, Shabani la të hapur mundësinë që sesioni pranveror i Ambasadorëve të Paqes, gjatë këtij viti, të organizohet në ambientet e Universitetit të Evropës Juglindore, në Shkup ose në Tetovë./Tv Koha – Shkup/