Lajme nga vendi
Maqedonia e Veriut paguan miliona euro dëmshpërblim për aktgjykimet e Strazburgut, nën mbikëqyrje për 31 lëndë
Nesër, më 21 prill në një seancë të komisionit parlamentar deputetët do ta shqyrtojnë Raportin Vjetor për punën e Komisionit ndër-resorial për ekzekutimin e vendimeve të Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (GJEDNJ) për vitin 2024, raporton SDK. Raporti për vitin 2025 është në fazën e përgatitjes, transmeton Portalb.mk.
Në përputhje me nenin 46 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ), Komiteti i Ministrave mbikëqyr ekzekutimin e vendimeve të Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut me seli në Strasburg, Francë.
Numri i lëndëve në ekzekutim në Maqedoni nën mbikëqyrjen e Komitetit të Ministrave në fund të vitit 2024 është 31. Numri i lëndëve të reja që janë vënë nën mbikëqyrjen e Komitetit në vitin 2024 është 16, në krahasim me 20 lëndët në vitin 2023 dhe 10 lëndët në vitin 2022.
Nga “lëndët e reja” të vendosura nën mbikëqyrjen e Komitetit të Ministrave gjatë vitit 2024, 7 kanë qenë kryesuese (që tregojnë për anomali dhe parregullsi serioze në sistem), ndërsa 4 janë klasifikuar si lëndë që përsëriten.
Nga lëndët kryesore nën mbikëqyrje të shtuar, dy janë në proces ekzekutimi nën mbikëqyrjen e Komitetit të Ministrave për 5 ose më shumë vjet. Bëhet fjalë për rastin “Kitanovski”, i cili kryeson në raport me një grup prej 7 aktgjykimesh të tjera me të cilat është konstatuar shkelje e nenit 2, gjegjësisht nenit 3 të KEDNJ-së, sidomos për shkak të mungesës së një hetimi efektiv mbi pretendimet për trajtim çnjerëzor nga policia.
Rasti tjetër është rasti “X”, në të cilin mungesa e rregullimit ligjor mbi procedurën dhe kushtet për ndryshimin e përcaktimit të gjinisë në evidencën amë të personave transgjinorë është pengesë për ekzekutimin e masave të përgjithshme.
Ngjashëm me këtë, dy nga rastet kryesuese nën mbikëqyrje standarde të Komitetit të Ministrave janë në proces ekzekutimi për 5 ose më shumë vjet. Bëhet fjalë për rastin “Vasillkovski, dhe të tjerë”, i cili është një rast kryesues në një grup lëndësh gjithnjë e në rritje , e që kanë të bëjnë me nenin 5 të KEDNJ-së, i cili garanton të drejtën e lirisë dhe sigurisë (rastet e paraburgimit).
Rasti tjetër, rasti “Mitovi”, supozon ndryshime në legjislacionin vendas, kryesisht në fushën e së drejtës familjare, veçanërisht në pjesën që ka të bëjë me zbatimin e vendimeve për vizita me fëmijët.
Zbatimi i vendimeve në raste të tilla kryesuese varet nga ndryshimet legjislative, proces me të cilin kjo përbërje parlamentare po përballet me vështirësi në dy vitet e fundit.
Në të njëjtën seancë do të shqyrtohet edhe Raporti Vjetor mbi punën e Byrosë për Përfaqësimin e Republikës së Maqedonisë së Veriut para Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut për vitin 2024.
Gjatë vitit 2024 në Byronë për përfaqësim janë dorëzuar gjithsej 44 kërkesa për përgjigje. Në mesin e tyre janë lëndët e: kryetarit të shkarkuar dhe të dënuar të Gjykatës Penale, Vlladimir Pançevski (neni 5 – E drejta për liri dhe siguri); ish-kryetares së shkarkuar të Gjykatës Supreme, Lidija Nedellkova (neni 6 – E drejta për një gjykim të drejtë); gjykatëses Snezhana Gerovska-Popçevska (E drejta për një gjykim të drejtë); si dhe Nikolla Gruevski, Mile Janakieski dhe Vlladimir Talevski, të cilët ngritën padi kundër Maqedonisë për të drejtën për një gjykim të drejtë.
Gjatë vitit kundër Republikës së Maqedonisë së Veriut janë sjellë gjithsej 10 aktgjykime. Njëri prej tyre, pas një padie nga aplikantja Mitrevska, duhet të shërbejë si shembull për institucionet dhe gjykatat se si t’i evitojnë të njëjtat gabime në të ardhmen.
Bëhet fjalë për shkeljen e të drejtës për jetë private të aplikantes Mitrevska (A. nr. 20949/21), e cila si fëmijë është birësuar në një procedurë të plotë birësimi. Autoritetet vendase nuk kanë arritur të gjenin një ekuilibër midis interesave kontradiktore në procedurën për qasje në informacion në lidhje me origjinën e saj biologjike dhe të dhënat mjekësore të prindërve të saj biologjikë.
Konkretisht, në prill të vitit 2017 aplikantja Mitrevska ka kërkuar informacion në lidhje me birësimin e saj nga Qendra për Punë Sociale në Shkup. Ajo ka shënuar se në vitin 2014 i është diagnostikuar çrregullim depresiv i ankthit dhe problemet me të folurit, kështu që mjekët e saj i kanë kërkuar informacion në lidhje me historinë mjekësore të familjes së saj me qëllim përcaktimin e një sëmundjeje të mundshme të trashëguar. Në qershor të vitit 2017 ajo ka dorëzuar një kërkesë shtesë në komisionin kompetent për birësim.
Edhe Komisioni edhe Qendra e kanë informuar se, në përputhje me nenin 123-a të Ligjit për Familjen, të dhënat mbi birësimet janë sekret zyrtar dhe për këtë arsye ata nuk mund të japin ndonjë informacion, e as të marrin një vendim formal. Pas kësaj, aplikantja ka ngritur padi për “heshtje të administratës”. Padia është refuzuar nga të dy gjykatat administrative në vitin 2020 me arsyetimin se autoritetet kanë vepruar drejtë, pasi informacioni i kërkuar është sekret zyrtar.
Pretendimet e aplikantes u shqyrtuan nga GJEDNJ nga perspektiva e detyrimit të Shtetit për të siguruar respektim efektiv të të drejtave të saj të mbrojtura nga neni 8 (E drejta për jetë private dhe familjare). Gjykata e Strasburgut vuri në dukje se, edhe pse institucionet ishin thirrur në parimin e proporcionalitetit, ato nuk i kishin identifikuar interesat kundërvënëse, as nuk kishin bërë balancimin e tyre, ndërsa aspak nuk i kishin trajtuar arsyet mjekësore për të cilat aplikantja i kishte kërkuar të dhënat.
Në raport me nenin 123-a të Ligjit për Familjen, GJEDNJ vendosi se ai nuk parashikonte mundësinë e marrjes së informacionit jo-identifikues (që nuk e zbulojnë identitetin), si dhe nuk parashikonte një përjashtim nga konfidencialiteti për arsye mjekësore. Sipas GJEDNJ-së, kjo ka qenë një pengesë për vlerësimin e argumenteve të aplikantes nga institucionet.
Gjykata vuri në dukje edhe se Gjykata Kushtetuese në vitin 2019 nuk e ka marrë parasysh interesin e një të adoptuari të rritur në marrjen e informacionit në lidhje me historinë mjekësore. GJEDNJ arriti në përfundimin se institucionet vendase nuk kishin gjetur një ekuilibër adekuat, duke vërtetuar kështu një shkelje të nenit 8 të KEDNJ.
Krahas këtyre aktgjykimeve në vitin 2024 Gjykata e Strasburgut ka lëshuar gjithsej 18 vendime kundër Maqedonisë së Veriut. Shuma e fondeve të dhëna mbi të gjitha bazat (aktgjykime, marrëveshje dhe deklarata të njëanshme) arriti në gjithsej 2.191.889 euro. Kjo është një shumë rekord në 10 vitet e fundit. Në një rast është vënë re edhe një vonesë e pagesës.
Pas këtij raporti vijon përgatitja e raportit për vitin 2025. Shuma e përgjithshme e dhënë për vitin e kaluar ende nuk është publikuar zyrtarisht.
Në Itali tashmë nuk njihen patentat e shoferit të Maqedonisë së Veriut, pavarësisht se ekziston një marrëveshje për njohjen dhe zëvendësimin e ndërsjellë të tyre.
Shtetasit e Maqedonisë së Veriut me qëndrim të përhershëm në Itali nuk mund ta zëvendësojnë më lejen e vozitjes me atë italiane dhe detyrohen t’i nënshtrohen sërish provimit për patentë.
Ky problem konfirmohet edhe në faqen zyrtare të Ministrisë së Punëve të Brendshme, ku thuhet se Maqedonia e Veriut ka marrëveshje me Italinë, por se “aktualisht në Republikën e Italisë nuk është e mundur zëvendësimi i patentave të shoferit me Republikën e Maqedonisë së Veriut dhe po punohet për zgjidhjen e kësaj situate”.
Problemi me mosnjohjen dhe pamundësinë për zëvendësimin e patentave të Maqedonisë së Veriut në Itali po ndikon seriozisht te mërgimtarët, pasi disa prej tyre tashmë po humbin vendet e punës nëse puna e tyre varet nga drejtimi i automjeteve.
Njëri prej tyre është edhe Besir Esati nga Reçica e Madhe, i cili po përballet me vështirësi të shumta për shkak të kësaj procedure.
“Për momentin ne kemi problem me konvertimin, ta kthejmë patentën prej Maqedonisë ta bëjmë të Italisë, ne që kemi ardhë kohëve të fundit, pasi Maqedonia e ndryshoi emrin. Italia thotë duhet të bëhet përditësimi, duhet të bëhet një marrëveshje me emrin e ri. Kur do të bëhet kjo nuk e dijmë. E thirrim Ambasadën nuk na jep asnjë ndihmë, asnjë lajm të na tregojë se kur do të bëhet konvertimi dhe marrëveshja e re”
Besir Esati për Tv Koha sqaroi edhe procedurën italiane lidhur me njohjen e patent shoferit të marrë në Maqedoninë e Veriut.
Unë për shembull jam dy vite në Itali, prej ditës së parë pasi bëhesh rezident, ke kohë 1 vjet që ta drejtosh automjetin me leje të Maqedonisë. Pas një viti, nëse të zënë, për shembull mua më skadon pas një muaji dhe me më kap policia ma marrin automjetin, më shqiptojnë dënime. Problemi është se unë jam shofer autobusi. Unë duhet ta ndërroj edhe punën, duhet të gjej punë tjetër, se me cfarë do të udhëtoj në punë atje larg”
Ai thotë se janë mbi 4.000 shtetas të Maqedonisë së Veriut që përballen me këtë problem në Itali dhe të cilëve u rrezikohet edhe vendi i punës. U bën thirrje autoriteteve të vendit që urgjentisht ta zgjidhin këtë cështje.
Me këtë problem ka më shumë se 4 mijë. Nuk e di numrin e saktë, por janë mbi 4.000. Të ishte p.sh vetëm kategoria B ose C ndoshta do ta bëja nga fillimi, se kam problem për t`i bërë, por i kam të gjitha kategoritë dhe jam shofer autobusi këtu dhe duhet shumë kohë për t`i bërë, duhen termine kurse terminet në Itali janë shumë të gjata vecanërisht për shoferat e autobusëve. Bëj apel që ta bëjnë këtë marrëveshjen. Problemi është nga ana e Maqedonisë, ta bëjnë konvertimin pasi mbi 4.000 që jemi në Itali kemi të njëjtin hall. Isha në pushim në Maqedoni, jemi munduar që vet ta zgjidhim. I kam shkruajt edhe Ministrisë së Transportit por nuk më kanë kthyer përgjigje, vetëm tek ju mediat e kemi shpresën”
Sipas informacioneve të deritanishme, problemi qëndron në papajtueshmërinë teknike ndërmjet dy modeleve të patentave, pasi pala maqedonase ka shtuar kategori shtesë që nuk ekzistojnë në patentën evropiane.
Për këtë arsye, autoritetet italiane kanë kërkuar nënshkrimin e një marrëveshjeje të re, gjë që nënkupton përsëritjen e plotë të procedurës për njohjen e dokumentit.
Nga Ministria e Punëve të Jashtme bëhet e ditur, se janë në fazën përfundimtare harmonizimet e Marrëveshjes për njohjen e patentave të shoferit ndërmjet dy shteteve, të cilat pritet të përfundojnë nga pala italiane.
Qytetarë të Maqedonisë së Veriut kanë njoftuar se ditëve të fundit janë përpjekur të marrin me qira një automjet me patentë nga Maqedonia e Veriut, por kompanitë italiane të rent-a-car u kanë bërë të ditur se prej disa muajsh kanë marrë udhëzim të mos japin automjete me qira nëse patenta nuk është lëshuar nga një vend i Bashkimit Evropian. Në këto raste, qytetarët duhet të kenë patentë ndërkombëtare për të marrë një automjet me qira./Tv Koha/
Lajme nga vendi
Gashi: Ligji për përfaqësim të drejtë mund të ketë mangësi, nuk tentojmë ta kontrabandojmë
Shumica parlamentare nuk e ka për qëllim të kontrabandojë ligjin për përfaqësim të drejtë dhe adekuat, thotë kreu i Kuvendit, Afrim Gashi, duke ju përgjigjur kritikëve opozitarë të cilët e akuzojnë pushtetin për kontrabandim të këtij ligji.
Gashi thotë se shumica është e përkushtuar dhe po punon në çdo detaj të këtij ligj me ekspertë ndërkombëtarë dhe vendorë.
“Nuk është ideja që të kontrabandohet diçka që ne e kemi filluar tashmë dy vite dhe po punojmë në mënyrë të detajuar, me prezencë dhe participim të ekspertëve të Komisionit të Venecias, ligji i sjellur në procedurë të rregullt me debat publik e me të gjitha këto nishane, askush nuk e ka idenë dhe qëllimin që ta kontrabandojë, përshkak se e githë kjo procedurë, gjithë kjo përgatitje për atë ligj, nuk mund të cilësohet në atë mënyrë”.
Ai tha se si kryetar Kuvendit tenton për çdo ditë të normalizojë komunikimin mes grupeve parlamentare për këtë dhe ligje të tjera. Gashi është i mendimit që ligji duhet të miratohet sepse bëhet fjalë për përfaqësim e drejtë që është edhe kategori kushtetuese.
“Në asnjë moment nuk kemi thënë se ligji është perfekt. Ai mund të ketë mangësi, por mangësitë po presupozohen apo po prejudikohen. Unë mendoj se duhet të kemi një ligj, sidomos për parimin kushtetues përfaqësim të drejtë dhe adekuat, shumë më mirë është të kemi një ligj, sesa mos të kemi fare”.
Ligji për përfaqësim të drejtë dhe adekuat i miratuar në Qeveri dhe që ka marrë edhe dritën jeshile të Komisionit të Venecias është në procedurë parlamentare, po i njëjti nuk është miratuar në Kuvend, përshkak të nevojës së votimit të dyfishtë. Ky ligj hyn për herë të parë në procedurë parlamentare që nga nënshkrimi i Marrëveshjes së Ohrit në vitin 2001./Tv Koha – Shkup/
Lajme nga vendi
Ahmeti takoi ambasadoren e Holandës: Rruga evropiane dhe Marrëveshja e Ohrit janë themelet e të ardhmes së vendit
Kryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim, Ali Ahmeti, zhvilloi sot një takim të hapur dhe përmbajtësor me ambasadoren e Mbretërisë së Holandës, znj. Özlem Canel.
Në qendër të takimit ishte domosdoshmëria që vendi të gjejë sa më parë rrugën për vazhdimin e procesit të integrimit në Bashkimin Evropian.
Ahmeti theksoi se çdo vonesë e mëtejshme në procesin integrues e largon vendin nga perspektiva evropiane, dobëson institucionet dhe krijon pasiguri politike, ekonomike dhe shoqërore.
Gjatë takimit, Ahmeti ka ngritur siç thuhet shqetësimin serioz lidhur me goditjet e vazhdueshme ndaj Marrëveshjes së Ohrit dhe arritjeve që garantojnë barazinë, kohezionin ndëretnik dhe stabilitetin e vendit.
Ai theksoi se Marrëveshja e Ohrit është themeli i paqes dhe i funksionimit demokratik të shtetit, ndërsa çdo cenim i saj prek drejtpërdrejt stabilitetin e përgjithshëm dhe marrëdhëniet ndëretnike.
Në takim u diskutua edhe për zhvillimet aktuale politike, sundimin e ligjit, sigurinë dhe sfidat me të cilat përballet rajoni.
Ahmeti nënvizoi se partnerët ndërkombëtarë duhet ta dëgjojnë qartë alarmin për zhvillimet në vend.
“Rruga evropiane dhe Marrëveshja e Ohrit janë dy shtyllat mbi të cilat qëndrojnë stabiliteti, demokracia dhe e ardhmja e vendit”, theksoi Ahmeti.(INA)
KRIZA ME PATENTAT NË ITALI: MIJËRA SHTETAS TË RMV-së RREZIKOJNË TË MBESIN PA PUNË
Gashi: Ligji për përfaqësim të drejtë mund të ketë mangësi, nuk tentojmë ta kontrabandojmë
Ahmeti takoi ambasadoren e Holandës: Rruga evropiane dhe Marrëveshja e Ohrit janë themelet e të ardhmes së vendit
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Azizi zbulon dyfytyrësinë e Ali Ahmetit: Ja vazali që e mbronte Gruevskin
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
