Lajme nga rajoni
Suedia kryeson me BE-në, shpresë për Kosovën dhe rajonin në tërësi!
Në ditën e parë të vitit 2023, Suedia mori nga Çekia kryesimin e Këshillit të Bashkimit Evropian, i cili do t’i zgjasë për gjashtë muaj deri në fund të qershorit. Suedia është anëtare e BE-së që nga viti 1995. Çfarë do të thotë kjo për Ballkanin Perëndimor që tashmë të gjitha shtetet zyrtarisht janë të orientuara drejtë anëtarësimit në BE. Serbia dhe Mali i Zi tashmë kanë filluar negociatat kanë hapur kapitujt, Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria kanë hapur negociatat por ende nuk kanë filluar, Kosova më 14 dhjetor ka aplikuar zyrtarisht proces që zgjatë shumë deri në marrjen e statusit të “shtetit kandidat”. Tani ky gjashtëmujori me kryesimin e Suedisë pritet të ketë sinjale pozitive për shtetet e rajonit për sa i përket rrugëtimit evropian, shkruan Zhurnal.
Suedia mori kryesimin e BE-së, sa do t’i ndihmojë kjo shtetet e Ballkanit Perëndimor?
Suedia, tradicionalisht ka qenë vend që e ka mbështetur fuqishëm procesin e zgjerimit të Bashkimit Evropian. Në të njëjtën kohë ka qenë shtet i hapur edhe për pranimin e imigrantëve. Por, kohëve të fundit kanë ndodhur ndryshime në skenën politike atje, të cilat, sipas diplomatëve në Bruksel, mund të ndikojnë edhe në sjelljen e Suedisë në BE. Në zgjedhjet e fundit, numrin më të madh të votave e ka fituar partia e ekstremit të djathtë “Demokratët Suedezë”, e cila ka pasur qëndrime kritike ndaj BE-së, e sidomos ndaj politikës së azilit dhe migrimit. Kjo parti nuk është pjesë e Qeverisë, por ia siguron Qeverisë aktuale të kryeministrit Kristersson shumicën e nevojshme të votave në Parlament – çka e bën këtë Qeveri krejtësisht të varur prej kësaj partie.
Në raportet me vendet e Ballkanit Perëndimor pritet që Suedia ta ketë prioritet edhe bashkëpunimin në fushën e kontrollit të migrimit. Një ndryshim tjetër që ndodhi në politikën e Suedisë, si pasojë e agresionit të Rusisë ndaj Ukrainës, ishte heqja dorë nga parimi i neutralitetit ushtarak dhe kërkesa për anëtarësim në NATO. Të njëjtën gjë e ka bërë edhe fqinji i saj, Finlanda. Suedia, aktivisht, e ka mbështetur edhe misionin paqeruajtës të NATO-s, KFOR, në Kosovë. Kjo është një shenjë e mirë dhe shpresë e ngjallur për shtetin e Kosovës që me 14 dhjetor të vitit që e lamë pas ka dorëzuar në mënyrë zyrtare aplikimin për anëtarësim në BE, tani pritet miratimi aplikimit dhe dhënia e statusit shtet kandidat. Por, si pengesë shihen 5 shtetet anëtare në BE: Spanja, Sllovakia, Rumania, Greqia, Malta, të cilët ende nuk e njohin pavarësinë e Kosovës.
Në dokumentet që publikoi Presidenca suedeze e BE-së për prioritetet e saj, raportet me Ballkanin Perëndimor dhe procesi i zgjerimit përmenden si çështje të rëndësishme në aspektin e sigurisë për tërë Evropën. “Zhvillimet në Ballkanin Perëndimor, në aspektin e sigurisë, janë të rëndësishme si për këtë rajon, ashtu edhe për Bashkimin Evropian“, thuhet në dokumentet e Presidencës suedeze të BE-së.
Suedia premtoi se do ta vazhdojë punën e nisur me dhënien e statusit të kandidatit për anëtarësim në BE për Ukrainën dhe Moldavinë, por edhe me vende të tjera, përfshirë ato të rajonit të Ballkanit Perëndimor. “Presidenca do të vazhdojë punën pas vendimeve të Këshillit Evropian për t’i dhënë statusin e kandidatit Ukrainës dhe Moldavisë dhe ofertën për perspektivë evropiane Gjeorgjisë. Po ashtu do të vazhdojë procesin e integrimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor“, thuhet në prioritetet e Presidencës suedeze.
“E ardhmja e këtyre vendeve dhe qytetarëve të tyre është në Bashkimin Evropian. BE-ja duhet të vazhdojë t’i mbështesë këto vende në përpjekjet e tyre për zbatimin e reformave, që janë pjesë e procesit të integrimit. Reformat në fushën e drejtësisë dhe sundimit të ligjit janë kyçe“, thuhet në dokumentet suedeze, të publikuara nga REL.
Marrja e presidencës së BE-së nga Suedia shpresë më e madhe për Kosovën për dy çështje-
Pritet që Presidenca suedeze të vazhdojë punën edhe rreth dy çështjeve të lidhura me Kosovën. Njëra është përmbyllja formale e vendimit për liberalizimin e vizave, ndërsa tjetra ka të bëjë me shqyrtimin e kërkesës së Kosovës për anëtarësim në BE.
Sa i përket liberalizimit të vizave, pjesa më e madhe e punës është kryer gjatë kryesimit të Çekisë – është miratuar vendimi nga vendet anëtare në Këshillin Evropian, pastaj është arritur marrëveshja për këtë vendim edhe në Parlamentin Evropian. Tash vetëm pritet që të aprovohet kjo marrëveshje në Parlamentin Evropian, e më pas edhe një herë në Këshill. Kjo pritet të ndodhë në pjesën e parë të kryesimit të Suedisë me BE-në.
Sipas vendimit për të cilin janë pajtuar vendet anëtare të BE-së, liberalizimi i vizave për Kosovën do të hyjë në fuqi jo më vonë se data 1 janar e vitit 2024. Përderisa diplomatët në Bruksel presin që liberalizimi i vizave për Kosovën të jetë një dosje e lehtë për Suedinë, pasi ka mbetur vetëm puna formale dhe nuk ka asnjë pengesë politike, më i vështirë pritet të jetë shqyrtimi i kërkesës së Kosovës për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Kjo kërkesë, sipas rregullave dhe procedurave të BE-së, iu dorëzua Presidencës çeke më 15 dhjetor. Por, Çekia nuk pati mundësi dhe kohë të bëjë asgjë më tepër, pos që t’i njoftojë vendet anëtare për këtë akt. Tash, dosjen pritet ta marrë përsipër Presidenca suedeze e BE-së, e cila premtoi se do t’i nisë konsultimet me vendet anëtare rreth mundësive për veprime të mëtejme. Problem mbetet fakti se Kosova nuk është njohur si shtet nga pesë prej 27 vendeve anëtare të BE-së, ndërsa vendimet në procesin e zgjerimit miratohen me pajtimin e të gjitha vendeve anëtare.
Kujtojmë që, gjatë Presidencës Çeke Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut filluan negociatat e anëtarësimit në BE. Shtetet anëtare dhanë gjithashtu pëlqimin për liberalizimin e vizave për Kosovën, proces që do të realizohet brenda vitit 2023.
Në pjesën e dytë të vitit 2023, pra gjashtëmujorin e fundit Suedia do t’ia dorëzojë Spanjës kryesimin e radhës me Këshillin e BE-së. Që do të jetë një situatë jo e favorshme për Kosovën duke marrë parasysh faktin që Spanja është në grupin e 5 shteteve anëtare të BE-së që nuk e njohin sovranitetin dhe pavarësinë e shtetit të Kosovës. Prandaj, përgjatë gjashtëmujorit të parë është e nevojshme që politika e Jashtme e Kosovës të aktivizohet dhe të shfrytëzojë këtë momentum për liberalizim të vizave, si dhe në përshpejtim të procesit të aplikimit për marrjen e statusit shtet kandidat. /Zhurnal.mk
Presidenti serb Aleksandar Vuçiq pas një takimi me Presidentin turk Rexhep Taip Erdogan në Turqi, për mediat serbe ka shtruar pyetjen se përse Kosova, Kroacia dhe Shqipëria formojnë aleancë ushtarake duke shtuar se Serbia nuk do të sulmojë askend, por do të përforcojë kapacitetet ushtarake.
“Çdo aleancë ushtarake, për dikend paraqet kërcënim dhe është e drejtuar kundër dikujt. Unë ju pyes –çfarë ju duhet aleanca ushtarake kur dy shtetet Shqipëria dhe Kroacia janë anëtare të NATO-s? Duhej ta inkuadronin edhe Prishtinën që të gjithëve t`ua bëni të qartë se këtë e krijoni kundër Serbisë”
Kryeministri I Kosovës, Albin Kurti, gjatë ekspozesë së tij para deputetëve, premtoi edhe një investim prej 1 miliard eurosh në sektorin e mbrojtjes.
“Në katër vjetët e ardhshëm do t’i forcojmë aleancat, do të investojmë 1 miliard euro në mbrojtje, do të rekrutojmë ushtarë të rinj, do të shumëfishopjmë numrin e oficerëve, do ta funksionalizojmë fabrikën e municionit, do ta zhvillojmë industrinë ushtarake të Kosovës dhe do të prodhojmë dronët luftarakë Made in Kosova”,
Kosova dhe dy shtete të rajonit të Ballkanit Perëndimor që janë pjesë e NATO-s, Shqipëria dhe Kroacia, nënshkruan para gati një viti një deklaratë për thellim të bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes dhe të sigurisë.
Ministrat e Mbrojtjes të tri shteteve thanë se do të rrisin ndërveprueshmërinë e ushtrive përmes edukimit, trajnimit dhe stërvitjeve të përbashkëta, si dhe do të angazhohen në luftimin e kërcënimeve hibride, por edhe do të koordinojnë politikat për integrime euroatlantike.
Serbia e pa këtë si hap që “minon stabilitetin rajonal” dhe si kërcënim për “integritetin territorial” të saj.
Lajme nga rajoni
Mes lotësh e dhimbjes, përcillen për në banesën e fundit katër anëtarët e familjes Kola
Mes dhimbjes e lotëve të afërmit e familjes së Arti Kolës, kanë hapur dyert e mortit për të përcjellë drejt banesës së fundit të dashurit e tyre që humbën jetën tragjikisht në Itali.
Në fshatin Gryksh të Peqinit 4 arkëmortet e familjes Kola mbërritën në orën e para të ditës së sotme.
Qindra shqiptarë u bashkuan në një dhurim parash për të bërë të mundur ardhjen e trupave në Shqipëri.
Familjarët më të afërt, nëna e Arti Kolës dhe vëllai i tij e familjarë të tjerë do të presin ngushëllimet për vdekjen tragjike të 4 personave nga e njëjta familje.
Qindra njerëz të pranishëm në përcjelljen e fundit të familjes Kola, mes heshtjes e zisë që ka kapluar këtë fshat sot.
Shefja e diplomacisë së Bashkimit Europian, Kaja Kallas, e përshëndeti formimin e qeverisë së re të Kosovës si një zhvillim inkurajues pas më shumë se një viti bllokade politike.
Ajo përgëzoi Albin Kurtin për zgjedhjen në postin e kryeministrit, duke theksuar se ky është një moment i ri për të forcuar marrëdhëniet ndërmjet BE-së dhe Kosovës.
Në një reagim në platformën X, Kallas u shpeh e gatshme të organizojë së shpejti një takim të nivelit të lartë në kuadër të dialogut Beograd-Prishtinë. Sipas saj, prioritet mbetet avancimi i reformave, që do të mundësonte zhbllokimin e mbështetjes financiare të BE-së në vlerë qindra miliona euro dhe përshpejtimin e rrugës evropiane të Kosovës.
Formimi i qeverisë u përshëndet edhe nga Komisionerja e BE-së për Zgjerim, Marta Kos, e cila e cilësoi zhvillimin si “lajm të mirë nga Prishtina” dhe theksoi se tani fokusi duhet të zhvendoset te reformat dhe përfitimet nga Plani i Rritjes për Kosovën.
Ambasada e Gjermanisë në Prishtinë, përmes zëvendësambasadorit Christian Böttcher, riafirmoi mbështetjen e Berlinit, duke e cilësuar Gjermaninë si partnere të fortë dhe të besueshme të Kosovës në fushat e ekonomisë, sigurisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm. Kuvendi i Kosovës u konstituua dhe qeveria e re u formua më 11 shkurt 2026.
Pas këtyre zhvillimeve, pritet zgjedhja e presidentit të ri deri më 4 mars, sipas afateve kushtetuese. Mandati i presidentes aktuale, Vjosa Osmani, përfundon më 4 prill. Nëse deri në afatin e përcaktuar nuk zgjidhet kreu i ri i shtetit, vendi shkon automatikisht në zgjedhje të reja.
Kallëzim penal kundër 35-vjeçarit nga Tetova, nën dyshimin për kryerje “dhunë” dhe “denoncim i rremë i veprës penale”.
Ministri Sali në takimin ministror të KE-së për zbatimin e CBAM
Aftësitë e fituara përmes mësimit joformal dhe përvojës praktike do të mund të validohen përmes Qendrave Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
