Lajme nga vendi
Besimi: Teknologjia dhe njohuritë do të jenë shtytësit e rritjes në ekonominë e re globale
Teknologjia do të ketë një nga rolet kryesore në ekonominë e re të riglobalizuar, duke kontribuar në të gjitha sistemet, nga tregtia dhe investimet, përmirësimi i inovacionit dhe rezistencës së sektorit privat, fuqia punëtore, deri te ballafaqimi me ndryshimet klimatike dhe tranzicioni energjetik. Vlerësimet janë se rreth 70 për qind e vlerës së re të krijuar në ekonominë globale do të rezultojë nga teknologjia digjitale, shkruan në kolumnën e tij të fundit, ministri i Financave, Fatmir Besimi.
Teknologjia është jashtëzakonisht e rëndësishme në uljen e kostove gjatë tregtimit dhe rritjen e tregtisë së shërbimeve.
“Jetojmë në një kohë ku teknologjitë e ndryshojnë tregtinë fizike më shpejt se kurrë, si inteligjenca artificiale, DLT, shtypja 3D, sensorët inteligjentë, etj., që bartin më shumë elasticitet në zinxhirin e furnizimit, tregtinë ndërkufitare, menaxhimin më të mirë të rrezikut dhe zbutjen e krimit financiar. Në këtë drejtim, nevojitet bashkëpunim më i madh për zbatimin e proceseve të identitetit digjital, përmirësimin e funksionimit të sistemit dhe mjedisit rregullator”, thekson ministri.
Duke iu referuar investimeve, ministri thekson mjete të reja për nxitjen e investimeve të huaja direkte, si krijimi i bazave të të dhënave të furnitorëve dhe investitorëve të qëndrueshëm.
Sa i përket ballafaqimit me ndryshimet klimatike dhe tranzicionin energjetik, Besimi sërish përmend rolin e teknologjive të reja në këto procese.
“Transformimi energjetik lidhet ngushtë me ndryshimet klimatike, të cilat dolën në pah gjatë periudhës së kaluar. Masat që lidhen me tranzicionin energjetik i referohen teknologjive inovative dhe rritjes së efikasitetit energjetik, si dhe ndarjes së rritjes ekonomike nga konsumi i energjisë, veçanërisht në vendet në zhvillim. Teknologjia e gjelbër ishte në zhvillim edhe gjatë dekadës së fundit, falë përmirësimeve të vazhdueshme, me ç’rast energjia diellore dhe e erës bëhen gjithnjë e më të lira. Me vitin 2050, sipas disa llogaritjeve, kalimi nga karburantet fosile në energjinë diellore dhe të erës do të kursejë 12 trilionë dollarë në nivel global”, shkruan ministri.
Në vijim, Besimi shton se teknologjitë e reja janë ato që mund të kontribuojnë në produktivitet dhe qëndrueshmëri më të madhe në bujqësi. Ato mund të ndihmojnë në testimin e cilësisë së tokës, mbjelljen, monitorimin e kulturave bujqësore, vlerësimin e përpunimit të tokës, si dhe lidhjen me furnizuesit dhe blerësit e rinj.
“Platformat digjitale për produktet bujqësore, si Farm Pas u ndihmojnë miliona bujqve në zonat rurale, që të marrin çmime të arsyeshme si dhe financa për zgjerimin e biznesit të tyre”, thekson ministri.
Në këtë kolumnë, thuhet se inovacioni dhe përshtatshmëria në periudhën e ardhshme do të jenë ato që do të sigurojnë qëndrueshmërinë e biznesit. Teknologjitë e reja, si dhe inteligjenca artificiale pritet që të japë kontribut të rëndësishëm në shumë sektorë si prodhimtaria, bujqësia, farmaceutika, shërbimet shëndetësore dhe kujdesi, etj. Stimulimi dhe përkrahja e investimeve direkte në fushën e digjitalizimit, si në tregtinë elektronike dhe fintech, mund të ofrojnë përkrahje të konsiderueshme për ekonominë në drejtim të krijimit të vendeve të reja të punës, veçanërisht në periudhën pas kovid-it.
Lajme nga vendi
ASH-ja e Taravarit: Karakamisheva e ligjit për përfaqësim të drejtë dhe adekuat, kundër përfaqësimit të shqiptarëve në administratë?
Aleanca për Shqiptarët shpreh shqetësimin saj të ndaj deklaratës së dhënë më 18 shkurt 2026 në Kanal 5 nga Таnja Каrakamisheva në të cilën kërkohet “zvogëlimi i numrit të shqiptarëve në administratë”.
Një deklaratë e tillë është e papranueshme, diskriminuese dhe në kundërshtim të drejtpërdrejtë me parimet kushtetuese të shtetit dhe me frymën e Marrëveshjes së Ohrit. Parimi i përfaqësimit adekuat dhe të drejtë nuk është privilegj për askënd, por detyrim kushtetues dhe standard demokratik që garanton barazi reale në institucionet publike.
Aleanca për Shqiptarët kërkon përgjigje të qarta nga përfaqësuesit e koalicionit VLEN:
-A distancohen publikisht nga kjo deklaratë?
-A e dënojnë qartë këtë qasje përjashtuese?
-A do të kërkojnë largimin e zonjës Karakamisheva nga çdo proces që lidhet me hartimin e ligjit për përfaqësim adekuat?
-Dhe pas kësaj deklarate, si mund të sigurohen qytetarët shqiptarë se ligji në përgatitje nuk do të synojë reduktimin, por garantimin dhe forcimin e përfaqësimit të tyre?
ASH rithekson se barazia nuk negociohet dhe përfaqësimi nuk mund të kthehet në objekt kalkulimesh politike. Çdo përpjekje për ta dobësuar këtë parim cenon besimin ndëretnik dhe stabilitetin institucional.
Shqiptarët meritojnë siguri ligjore, respekt dhe përfaqësim të drejtë – jo pasiguri të qëllimshme dhe retorikë përjashtuese.
Aleanca për Shqiptarët
Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare e shpallur nga UNESCO festohet më 21 shkurt të çdo viti. Qëllimi i caktimit të saj është promovimi dhe ndërgjegjësimi për diversitetin gjuhësor dhe kulturor si dhe promovimin e shumëgjuhësisë. Tv Koha, në këtë përvjetor, inicoi temën se sa e ruajmë gjuhën shqipe nga ndikimet e gjuhëve të huaja. Ta ndjekim kronikën në vazhdim.
Gjuha amë, gjuha që mësojmë prej në lindje, në familje, prej kur lindim e flasim gjuhën amtare, ndikon aq shumë sa që shpeshherë ngelemi pa ndonjë përgjigje sepse është gjuha që ne lindim, rritemi, zhvillohemi dhe gjithmonë e flasim gjuhën e pare – thotë për Tv Koha, albanologia Donika Bakiu, teksa komenton Ditën Botërore të Gjuhës Amtare.
Por, a na frikëson, trendi në rritje i të rinjve që flasin gjuhën angleze duke anashkaluar shqipen.
Viteve të fundit, kemi një trend që gjuha angleze na ka marrë shumë përpara, të themi të drejtën fëmija 5 vjecar spjegon përallën në gjuhën angleze, psh Borëbardhën, vetëm në gjuhën angleze, dhe është vetëm 5 vjet, mirëpo nuk e din mirë as gjuhën amë, kurse flet aq rrjedhshem gjuhën angleze, këtu besoj që është faji te prindërit sepse një fëmijë që ka shkuar vetëm në kopsht nuk ma merr mendja që të ketë shkuar në Angli apo diku tjetër të jeton, në vendin tonë e kemi problem si fëmijët që rriten e shkollohen këtu e flasim më mirë gjuhën angleze e të mos flas për ata që jetojnë jashtë.
Donika Bakiu bën thirrje që me këmbëngulje të mbrohet gjuha shqipe. Si shembul përmendi Arbëreshët e Italisë.
“Ata kanë ik nga Morea pas vdekjes së Skenderbeut, dhe sot e kësaj dite ato e flasin arbërishten dhe e kanë ruajtur me fanatizëm. Ata janë për tu marrë shembull, gjithmonë duke ju thënë një Bravo sepse vazhdojnë shkruajnë shqip, vazhdojnë dhe flasin shqip dhe sot ka ditëlindjen profesor Francesko Altimari, dhe ia uroj prej këtu nga Tv Koha sepse ka bërë një luftë për t`u ruajtur atje, atje është edhe Katedra e Gjuhës Shqipe në Kozencë dhe ka pasur ca profesorë që kanë bërë maksimumin bashkë me familjen që të ruhet me fanatizëm gjuha, t`i marrim shembull ato dhe të shohim sa e bukur është”
Edhe qytetarët e anketuar nga Tv Koha, ngrejnë shqetësime se nuk jemi duke bërë mjaftueshëm për të mbrojtur gjuhën shqipe.
“Për fat të keq, shumë pak. Duhet më shumë t`i qasemi, sepse gjuha është e shenjtë për një popull. Sic e shoh gjeneratën e re, po, rrezikohet. Duhet të ndërmirren masa”
“Gjuha është emblemë për një komb dhe gjithsesi duhet t`i kushtohet rëndësi. Ka deformitete në dimensione të caktuara, megjithatë, të gjitha institucionet edhe ne si qytetarë duhet të kemi kujdes për gjuhën sepse ajo është identiteti themeltar për një popull”
“Gjysmë për gjysme. Më shumë maqedonisht se shqip, I kemi tollovitë hesapet. Ne duhet ta ruajmë por s`mund ta ruajmë, e përziejmë me fjalë të huaja”
“Institucioni, sipas mendimit tim, që mund ta mbrojë më së shumti dhe praktikisht si emblem të kombit, janë vet shqiptarët në rastin konkret”
Në Ditën Ndërkombëtare të Gjuhës Amtare, kryeministri I Shqipërisë, Edi Rama ndau momente nga nisja e fazës gjysmëfinale në shkolla të “Konkursit të Gjuhës Shqipe”.
Rama e cilësoi këtë konkurs “një fije të artë që lidh fillesat e kombit tonë me të ardhmen e tij”.
Në këtë përvjetor, një tjetër zhvillim me rëndësi është hapja zyrtare për publikun e platformës online të “Fjalorit të Madh të Gjuhës Shqipe” nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë. Platforma, e aksesueshme në domenin fjalori.online, është bërë funksionale që nga 12 janari 2026, duke ofruar qasje të lirë për të gjithë përdoruesit.
“Fjalori i Madh i Gjuhës Shqipe” përfaqëson kurorëzimin e një pune pesëvjeçare (2021–2025) dhe përfshin mbi 125.000 njësi leksikografike: rreth 105.000 fjalë në zëra të veçantë, mijëra njësi frazeologjike, togfjalësha terminologjikë, terma të huazuar dhe rreth 250.000 kuptime leksikore të shoqëruara me mbi një milion shembuj ilustrues.
Lajme nga vendi
A do të formojë Fatmir Limani parti politike dhe a do të jetë pjesë e qeverisë? Ja çfarë thotë Mickoski
Kryeministri Hristijan Mickoski tha se nuk ka informacione që Fatmir Limani do të krijojë parti politike. Mickoski nuk u përgjigj nëse i njëjti do të jetë pjesë e qeverisë në rast se krijon parti politike, por tregoi se koalicioni qeverisës përbëhet nga VMRO-DPMNE, VLEN dhe ZNAM.
“Nuk jam i informuar për këtë që po e thoni ju tani. Në lidhje me qeverinë, qeveria funksionon shkëlqyeshëm. Është i përbërë nga tre subjekte koalicionuese. Koalicioni i udhëhequr nga VMRO-DPMNE, koalicioni VLEN dhe partia politike ZNAM”, tha Mickoski.
Bllokohet plotësisht aksi rrugor Librazhd-Pogradec, policia: Lejohen vetëm mjetet e emergjencës
Trump shpall tarifë globale prej 10 për qind pas vendimit të Gjykatës Supreme
ASH-ja e Taravarit: Karakamisheva e ligjit për përfaqësim të drejtë dhe adekuat, kundër përfaqësimit të shqiptarëve në administratë?
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
