Presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan, ka këmbëngulur se lufta ndaj Iranit duhet të përfundojë përmes dialogut dhe negociatave serioze, por ka sugjeruar që qëndrimi i Izraelit po dëmtonte diplomacinë.

“Qëndrimi i pakompromis, maksimalist dhe radikal i Izraelit nuk duhet të lejohet të sabotojë zgjidhjet diplomatike”, ka thënë Erdogan, një kritik i vazhdueshëm dhe i hapur i Izraelit, në një fjalim televiziv.

Deklarata e tij vjen në kohën kur presidenti amerikan po këmbëngul se SHBA-ja është duke zhvilluar negociata për fundin e armiqësive me Iranin, mirëpo Teherani zyrtar ende nuk e ka pranuar se ka bisedime.

Organizata e Energjisë Atomike e Iranit tha se Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli sulmuan zonën përreth centralit bërthamor Bushehr të Iranit këtë mbrëmje.

Agjencia e lajmeve IRNA raportoi sulmin, i cili nuk shkaktoi dëme në strukturë apo viktima.

Irani ka filluar të ngarkojë tarifa joformale tranziti për disa anije tregtare që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit, sipas njerëzve të njohur me çështjen, të cituar nga “Bloomberg”.

Sipas medias në fjalë, kërkesat e Teheranit variojnë deri në 2 milionë dollarë për udhëtim dhe vendosen rast pas rasti, duke krijuar në mënyrë efektive një “taksë” jozyrtare në një nga korridoret më të rëndësishme të energjisë në botë.

Disa anije i kanë paguar tashmë tarifat, thanë burimet, por nuk është e qartë se si ose në çfarë monedhe janë paguar ato, dhe ende nuk duket të ketë një sistem plotësisht të organizuar ose universal për mbledhjen e tarifave.

Transaksionet thuhet se po kryhen në mënyrë diskrete, duke rritur pasigurinë se cilat anije mund të jenë në shënjestër. Ngushtica e Hormuzit është një pikë kyçe për tregun global të energjisë, me rreth një të pestën e prodhimit botëror të naftës dhe gazit, si dhe sasi të mëdha ushqimesh, metalesh dhe mallrash të tjera, që lëvizin nëpër rrugët ujore.

Advertisement

Ky zhvillim vjen ndërsa konflikti në Lindjen e Mesme hyn në javën e katërt, duke theksuar nevojën që shumë vende të sigurojnë rrjedhën e vazhdueshme të burimeve të energjisë. Transparenca e kufizuar rreth pagesave po krijon tension shtesë në transportin detar në rajon, me pak anije që kanë kaluar nëpër këtë kalim që nga fillimi i luftës, shumë prej të cilave të lidhura me interesa iraniane.

Disa nga anijet e pakta të huaja duket se po ndjekin rrugë afër bregdetit iranian. India, e cila ka siguruar kalimin për katër transportues LNG nga Gjiri Persik përmes Ngushticës së Hormuzit, ka theksuar se ligji ndërkombëtar garanton lirinë e lundrimit dhe se asnjë vend nuk mund të vendosë tarifa për përdorimin e korridorit detar.

Kryeministri Narendra Modi tha se kishte diskutuar çështjen e luftës së Iranit me Presidentin e SHBA-së Donald Trump, duke përfshirë implikimet për transportin detar dhe sigurinë globale të energjisë. Në një postim në mediat sociale, Modi tha se “sigurimi që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e hapur, e sigurt dhe e arritshme është thelbësore për të gjithë botën”.

Ministria e jashtme e Iranit nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment, dhe kufizimet në telekomunikacion dhe akses në internet janë në fuqi në vend./Panorama.al