Lajme nga bota
Të Gjelbrit Evropianë thonë se rruga e Serbisë drejt BE-së rrezikohet për shkak të regjimit të Vuçiçit
Partia e Gjelbër Evropiane (EGP) tha se rruga e Serbisë drejt Bashkimit Evropian po dëmtohet nga Presidenti Aleksandar Vuçiç dhe qeveria që ai kontrollon, ndërsa në të njëjtën kohë akuzoi Partinë Popullore Evropiane (PPE) – ku Partia Progresive (SNS) e Vuçiçit është anëtare – se po e mbron udhëheqësin autoritar serb, raporton dtt-net.com.
EGP tha në një deklaratë për shtyp dje përpara vizitës në Beograd se rruga evropiane e vendit po “minohet në mënyrë aktive” nga Vuçiç dhe qeveria e tij dhe bëri thirrje për “mbrojtje dhe llogaridhënie urgjente demokratike”, ndërsa riafirmoi angazhimin e saj për të punuar me partinë anëtare Frontin e Gjelbër-Majtas (ZLF) dhe partnerë të tjerë serbë për të “mbrojtur demokracinë dhe për ta mbajtur Serbinë në një rrugë të besueshme drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian”. “Serbia i përket Evropës. Presidenti Vuçiç mund të kërkojë mbështetje nga regjimet autoritare diku tjetër, por ne jemi të vendosur të shohim ditën kur ta mirëpresim Serbinë si anëtare të Bashkimit Evropian”, tha Ciarán Cuffe, bashkëkryetare e EGP-së përpara vizitës, shkruan Zhurnal.mk.
Ajo shprehu mbështetje për thirrjet në rritje të studentëve të Serbisë dhe partive opozitare për zgjedhje të parakohshme parlamentare, të cilat Vuçiç që nga viti i kaluar vazhdon të thotë se do të zhvillohen këtë vit, por megjithatë refuzon të caktojë një datë.
“Ne pamë fundjavën e kaluar se kur u është dhënë mundësia, hungarezët që jetojnë nën ‘autokracinë zgjedhore’ të Orbanit, zgjodhën Evropën. Serbët që jetojnë nën regjimin e Vuçiçit meritojnë mundësinë për të vendosur të njëjtën gjë. Kjo është arsyeja pse ne mbështesim thirrjet e opozitës dhe studentëve që zgjedhjet të mbahen pa vonesë. Dhe kur të ndodhin, ne do të jemi këtu për të ndihmuar që ato të jenë të lira dhe të ndershme”, tha Cuffe.
Në të njëjtën kohë, Vula Tsetsi, bashkëkryetare e EGP-së i bëri thirrje BE-së të ndalojë ndihmën financiare për Serbinë ndërsa sundohet nga Vuçiç.
“Bashkimi Evropian duhet të ndalojë financimin e një qeverie që po çmonton demokracinë. Paratë e BE-së kanë për qëllim forcimin e institucioneve demokratike, jo të mundësojnë një regjim që i minon ato”, tha ajo, sipas njoftimit.
“Duhet të ketë pasoja. Presidenti Aleksandar Vuçiç po sulmon protestuesit paqësorë, po minon pavarësinë e gjyqësorit, po kufizon lirinë e medias dhe po dobëson institucionet demokratike. Evropa nuk mund të heshtë. Bashkimi Evropian duhet të qëndrojë pranë qytetarëve serbë dhe shoqërisë civile në mbrojtje të demokracisë. Duke vazhduar të mbrojë Partinë e tij Progresive Serbe, Partia Popullore Evropiane është bashkëpunëtore në çmontimin e demokracisë në Serbi. Kjo duhet të marrë fund tani”, vazhdoi Tsetsi.
Ajo gjithashtu akuzoi PPE-në se nuk ka marrë masa ndaj Vuçiçit dhe partisë së tij në pushtet SNS.
“Presidenti Vuçiç duhet të kuptojë se ka pasoja për sulmin ndaj protestuesve paqësorë dhe minimin e demokracisë serbe me dhunë të ngjashme. Konservatorët evropianë në Partinë Popullore Evropiane po e lejojnë atë të shpëtojë pa u ndëshkuar. PPE duhet të përjashtojë urgjentisht partinë e tij SNS dhe të ndalojë së zvarrituri”, thirri ajo.
Komisioni Evropian (KE) muajin e kaluar njoftoi se tashmë po pezullon disbursimin e mëtejshëm – këstin e dytë – të kredive dhe granteve për Serbinë nga fondi i ri i BE-së për vendet e Ballkanit Perëndimor, për shkak të disa ligjeve kontroverse për gjyqësorin të miratuara nga parlamenti i kontrolluar nga partia në pushtet e Presidentit autoritar Aleksandar Vuçiç në janar.
Zëdhënësi i KE-së, Guillaume Mercier, i tha dtt-net.com se organi ekzekutiv i BE-së, përveç “vlerësimit të vet nëse Serbia ende i plotëson kushtet për pagesat sipas instrumenteve financiare të BE-së”, siç u njoftua nga Komisionerja Marta Kos më herét né muajin mars, po pret gjithashtu mendimin e Komisionit të Venedikut të Këshillit të Evropës mbi ligjet e kontestuara dhe më pas që parlamenti i Serbisë të bëjë ndryshime në ligje, siç do të sugjerohej nga ky i fundit, përpara se të mund të rifillojë dërgimin e parave për qeverinë e Serbisë nga fondi i Planit të Rritjes.
“Nuk ka një afat kohor”, tha Mercier për dtt-net.com kur u pyet se kur do të përfundojë vlerësimi i KE-së për përmbushjen ose jo të parakushteve të reformës nga Serbia për të marrë paratë nga fondi i BE-së për Zhvillimin Ekonomik.
“Por momentalisht, ne nuk po japim para në kuadër të Programit për Reformë dhe Rritje. Gjithashtu, po presim mendimin e Komisionit të Venecias dhe që Serbia të bëjë ndryshimet në ligjet e saj në përputhje me rrethanat”, shpjegoi Mercier në një përgjigje me email.
Zëdhënësi shpjegoi se mosdisbursimi ka të bëjë me kërkesën e dytë për pagesë në kuadër të Programit të Zhvillimit Financiar nga qeveria serbe.
“Po flasim për kërkesën e dytë për pagesë në kuadër të Programit të Zhvillimit”, shpjegoi ai.
Në janar të vitit të kaluar, KE transferoi 51,7 milionë euro në kredi koncesionare në buxhetin kombëtar të Serbisë, që korrespondon me një pjesë të parafinancimit të parashikuar sipas Planit të Rritjes së BE-së për Ballkanin Perëndimor.
Pastaj, në korrik të vitit të kaluar, KE miratoi 40,8 milionë euro për Serbinë për projekte në sektorin e energjisë, por shuma nuk është shpërndarë ende.
Serbia ka nisur negociatat e pranimit në BE në vitin 2015 dhe ka hapur 18 kapituj negociues, nga të cilët 2 janë mbyllur tashmë përkohësisht.
Në dhjetor 2021, Serbia hapi një Grup 4 prej katër kapitujsh – tashmë të hapur dhe që duhet të mbyllen – në bisedimet e pranimit. Që atëherë, ajo nuk ka hapur dhe as mbyllur asnjë kapitull/grup në procesin e negociatave për anëtarësim në bllokun evropian. Negociatat e Serbisë janë bllokuar kryesisht për shkak të refuzimit për t’u bashkuar me sanksionet e BE-së kundër Rusisë dhe mungesës së vazhdueshme të përparimit në bisedimet e ndërmjetësuara nga BE-ja me Kosovën, përveç reformave të pamjaftueshme.
Lajme nga bota
Të paktën 32 të vdekur dhe 700 të lënduar nga tërmetet e fuqishme në Venezuelë
Të paktën 32 persona kanë humbur jetën dhe 700 të tjerë janë lënduar pasi tërmete të fuqishme radhazi goditën Venezuelën, tha presidentja në detyrë Delcy Rodríguez në një përditësim.
Tërmetet me magnitudë 7.2 dhe 7.5 ballë të shkallës Rihter tronditën vendin të mërkurën në mbrëmje, me ndërtesa të evakuuara në qytete deri në Amazonën e Brazilit, rreth 1,700 kilometra nga kryeqyteti venezuelas Karakas.
Në një fjalim të shkurtër drejtuar kombit të mërkurën vonë, Rodríguez tha se tërmetet shkaktuan dëme në disa shtete.
Tërmetet dëmtuan aeroportin kryesor të vendit, Simón Bolívar International, duke çuar në mbylljen e tij, tha ajo, duke shtuar se mësimi po anulohej për disa ditë për t’u përballur me krizën në fjalë.
“Ne i bëjmë thirrje popullsisë sonë të qëndrojë e qetë. Ne kërkojmë unitet”, shtoi Rodríguez.
Rodríguez gjithashtu u kërkoi të gjithë profesionistëve të kujdesit shëndetësor në vend të raportojnë në spitale për të ndihmuar këdo që është plagosur.
Ministria e Arsimit tha se disa shkolla do të përdoren si strehimore dhe qendra donacionesh në rajonet e prekura rëndë.
Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së fillimisht tha se tërmeti i parë kishte një magnitudë 7.1, duke e rishikuar më vonë këtë shifër në 7.2.
Epiqendra e tij ishte në perëndim të komunitetit të Morón, i vendosur përgjatë bregdetit të Karaibeve të vendit, rreth 168 kilometra në perëndim të Karakasit. Tërmeti kishte një thellësi prej 22 kilometrash.
Agjencia raportoi një tërmet më të madh me magnitudë 7.5 vetëm një minutë më vonë. Tërmeti i dytë kishte një thellësi prej 10 kilometrash dhe epiqendra e tij ishte 16 kilometra në jugperëndim të Morón.
Tërmetet, ndër më të fuqishmit që kanë goditur kombin e Amerikës së Jugut në më shumë se një shekull, goditën pak pas orës 6 pasdite sipas orës lokale.
Njerëzit evakuuan ndërtesat që lëkundeshin në kryeqytetin Karakas, shumë prej tyre dukshëm të tronditur kur panë mure të tëra që ishin shembur, duke bërë që mobiljet të dukeshin nga rruga.
Shtylla pluhuri mund të shiheshin edhe në dy lagje të kryeqytetit, ku restorantet dhe bizneset e tjera janë zakonisht të zëna.
Njerëzit qëndruan në rrugë për orë të tëra, edhe pas perëndimit të diellit. Disa u ulën në tokë duke përqafuar kafshët e tyre shtëpiake ndërsa pluhuri mblidhej rreth tyre.
Ndërtesa të shembura, shtylla elektrike të rrëzuara dhe mbeturina bllokuan rrugët. Disa pjesë të kryeqytetit humbën energjinë elektrike dhe lidhjen e telefonisë celulare.
“Filloi ngadalë dhe pastaj u rrit gradualisht, dhe në fund, të gjithëve na u desh të linim shtëpitë tona, të dilnim jashtë dhe të mblidheshim së bashku”, tha Hector Ricci, një banor i Karakasit.
Rodríguez, e cila shpalli gjendje të jashtëzakonshme, tha se shërbimet e metrosë dhe gazit natyror në kryeqytet ishin pezulluar. Ajo gjithashtu u bëri thirrje venezuelianëve të raportonin çdo dëm përmes një aplikacioni qeveritar.
Duke iu përgjigjur lajmit në një postim në llogarinë e tij Truth Social, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump shkroi: “Dy tërmetet e mëdha që sapo goditën popullin e madh të Venezuelës janë të dyja masive në shkallë dhe kanë lënë një numër shkatërrues vdekjesh”.
Lajme nga bota
Zvicra konfirmon shtyrjen e bisedimeve SHBA-Iran
Bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, që ishin paraparë të zhvilloheshin më 19 qershor në resortin malor të Burgenstokut nuk do të zhvillohen siç ishin planifikuar, tha Ministria e Jashtme zvicerane përmes një njoftimi të premten.
“Bisedimet e planifikuara mes SHBA-së, Iranit, Katarit dhe Pakistanit janë shtyrë”, u tha në njoftim.
“Zvicra mbetet e gatshme të lehtësojë këto bisedime. Puna përgatitore në Burgnstok po vazhdon. Aktualisht nuk mund të ofrohen informacione të tjera”, u shtua.
Njoftimi vjen pasi një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë tha gjatë natës se nënpresidenti amerikan, JD Vance, ka anuluar udhëtimin e planifikuar për në Zvicër, ku parashihej që të takohej me negociatorët iranianë për të nisur bisedimet për një marrëveshje të paqes për t’i dhënë fund luftës.
Shtëpia e Bardhë përmendi sfida logjistike për shtyrjen e udhëtimit të Vance.
Duke përmendur çështje “logjistike”, Shtëpia e Bardhë tha se nënpresidenti amerikan, JD Vance, ka shtyrë udhëtimin e tij për në Zvicër për bisedime të drejtpërdrejta me Iranin, që ishin paraparë të mbaheshin më 19 qershor.
Bisedimet e 19 qershorit u parapanë të nisnin dy ditë pasi presidentët e të dyja shteteve nënshkruan një memorandum mirëkuptimi që synon përfundimin e luftës në Lindjen e Mesme.
“Logjistika e këtyre negociatave nuk ka qenë kurrë e thjeshtë apo e parashikueshme”, citohet të ketë thënë një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë, raportoi AFP-ja në orët e vona të 18 qershorit.
“Deri tani, nënpresidenti nuk do të niset sonte. Presim me padurim që të fillojmë bisedimet teknike sa më shpejt të jetë e mundur”.
Më herët, agjencia iraniane e lajmeve, Tasnim raportoi se “asgjë nuk është konfirmuar” lidhur me udhëtimin e delegacionit të Teheranit në Zvicër.
Mediat iraniane cituan raportime të pakonfirmuara sipas të cilave Teherani ka shtyrë dërgimin e ekipit negociator për shkak të sulmeve të vazhdueshme izraelite në Liban.
Presidenti amerikan, Donald Trump, dhe homologu i tij iranian, Masud Pezeshkian, nënshkruan më 17 qershor një marrëveshje kornizë që synon t’i japë fund luftës gati katërmujore.
Sipas marrëveshjes fillestare, Teherani dhe Uashingtoni kanë 60 ditë kohë për të arritur një marrëveshje përfundimtare, e cila përfshin kufizime ndaj programit bërthamor të Iranit dhe heqjen e sanksioneve amerikane ndaj Republikës Islamike. Marrëveshja përfshin po ashtu kërkesën e Iranit që Izraeli të ndalë sulmet në Liban./REL
Lajme nga bota
Nënshkruhet memorandumi i paqes mes SHBA dhe Iranit – mbeten disa paqartësi serioze!
Shkruan: Bahri Cani
Amerika dhe Irani kanë nënshkruar një memorandum mirëkuptimi për t’i dhënë fund luftës – më herët se sa ishte planifikuar. Më parë flitej se marrëveshja do të nënshkruhet të premten në Zvicër. Por Presidenti i SHBA-së Donald Trump konfirmoi se e ka nënshkruar marrëveshjen, në Pallatin e Versajës.
Presidenti francez Emmanuel Macron e kishte ftuar atje pas përfundimit të samitit të G7 në Évian, Francë. Ministria e Jashtme iraniane deklaroi se edhe Presidenti iranian Massoud Peseshkian e ka nënshkruar dokumentin. Ishte një nënshkrim elektronik dhe një ceremoni nënshkrimi “nuk kishte vend”.
Sipas Pakistanit, i cili po ndërmjetëson në konflikt, marrëveshja kornizë tani hyn në fuqi me “efekt të menjëhershëm”. Teherani do ta “rihapë menjëherë” Ngushticën e Hormuzit, ndërsa Amerika do të heqë menjëherë bllokadën detare të porteve iraniane, njoftoi kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif gjatë natës në platformën X.
Marrëveshja më parë ishte nënshkruar edhe nga Zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance dhe kryenegociatori iranian në mënyrë digjitale.
Megjithatë, shumë pyetje mbeten të hapura. Tani nuk dihet nëse ceremonia e planifikuar do të zhvillohet edhe në Zvicër të premten apo nëse samiti atje do të përdoret për negociata të mëtejshme. Sidoqoftë, marrëveshja u prit me lehtësim të madh ndërkombëtarisht.
E paqartë deri në fund mbetet edhe çështja e programit bërthamor iranian dhe nëse Izraeli do të respektojë marrëveshjen. Mes Trumpit dhe Netanjahut ka pasur disa dallime kohët e fundit.

